Άλλο ένα πολύτιμο κομμάτι της Αττικής, η χερσόνησος Πούντα, στον κόλπο του Πόρτο Ράφτη, χαρακτηρισμένη ως Ζώνη Προστασίας χώρων ιστορικού ενδιαφέροντος στο ισχύον Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Μαρκοπούλου, απειλείται από τη δόμηση. Η περιοχή φέρεται ως ιδιοκτησία συνεταιρισμού ο οποίος τρέχει το θέμα για να μπει στο σχέδιο η περιοχή με χρήση τουρισμός - αναψυχή και συντελεστή δόμησης 0,4, μέσω της αναθεώρησης του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του δήμου.
Προηγούμενες απόπειρες μέχρι πέρυσι τον Ιούλιο είχαν συναντήσει την άρνηση του Οργανισμού Αθήνας, αλλά και άλλων αρμόδιων υπηρεσιών του ΥΠΕΚΑ, καθώς η περιοχή, αφενός είναι προστατευόμενη, αφετέρου εκτός σχεδίου, σύμφωνα με τη Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου των Μεσογείων, η οποία θεσμοθετήθηκε το 1993. Επιπλέον, ο συνεταιρισμός επικαλείται νομοθεσία του 1922 για να αποδείξει ότι η έκταση είναι εντός σχεδίου και ως αποδεικτικό στοιχείο εμφανίζει... φωτοτυπία διαγράμματος ρυμοτομίας.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή. Για το θεσμικό καθεστώς της Πούντας, ιδιοκτησιακά και εντός - εκτός σχεδίου, ο συνεταιρισμός είχε απευθύνει αίτημα προς το ΥΠΕΧΩΔΕ το 2007. Η Διεύθυνση Τοπογραφικών Εφαρμογών (8/10/2007) ξεκαθαρίζει πως από το 1980 έχει ασχοληθεί με το θέμα και δεν έχει βρεθεί ποτέ το σχετικό διάγραμμα. Εξηγεί μάλιστα αναλυτικά ότι η ισχύς ρυμοτομικών σχεδίων εκείνη την εποχή, εκτός από την έγκρισή τους, εξαρτιόταν και από άλλες προϋποθέσεις, όπως την απαλλοτρίωση της περιοχής, ή την παραχώρηση των οικοπέδων από το Δημόσιο. Άρα το όποιο ρυμοτομικό σχέδιο, αν δεν πληρούσε αυτές τις προϋποθέσεις, ακόμη κι αν το διάγραμμα υπήρχε, καθίσταται ανενεργό. Αργότερα, στις 12/5/2010, ο Δήμος Μαρκοπούλου Μεσογαίας, σε συνεδρίασή του για την έγκριση της Β' Φάσης Μελέτης Αναθεώρησης του ΓΠΣ, αποφασίζει να εισηγηθεί στον ΟΡΣΑ και στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας για την Πούντα να χαρακτηριστεί Ζώνη Τουρισμού και Αναψυχής (αντί μόνο Τουρισμού, όπως ορίζει η ΖΟΕ Μεσογείων) με μέσο σ.δ. 0,4 και με σχέδιο γενικής διάταξης. Απορρίπτεται η πρόταση. Ο συνεταιρισμός επανέρχεται με αίτημα προς τον Οργανισμό Αθήνας στις 31/1/2012, επικαλούμενος το ανύπαρκτο ρυμοτομικό του 1922 και ζητάει να του κοινοποιηθεί το θεσμικό πλαίσιο της ιδιοκτησίας του που θα ληφθεί υπόψη στις διαδικασίες ένταξης της έκτασης αυτής στο προς αναθεώρηση ΓΠΣ. Ο ΟΡΣΑ απαντά στις 6/2/2012 πως ουδέποτε βρέθηκε στο αρχείο οποιασδήποτε υπηρεσίας ή φορέα πρωτότυπο εγκεκριμένο διάγραμμα που να συνοδεύει το υπόψη ΦΕΚ και το οποίο «αποτελεί συστατικό στοιχείο της έκδοσης και υπόστασης της πράξης". Άρα η περιοχή είναι εκτός, βάσει του Π.Δ. της ΖΟΕ Μεσογείων (ΦΕΚ 199/Δ/2003). Απευθύνονται πλέον στη Διεύθυνση Νομοθετικού Έργου του ΥΠΕΚΑ (23/4/2012), υποστηρίζοντας τα περί εγκεκριμένου ρυμοτομικού από το 1922 και καταγγέλλοντας τις «απόψεις» του ΟΡΣΑ ως παντελώς εσφαλμένες κ.λπ. Τώρα το τροπάρι αλλάζει. Επιμένουν πως δεν πλήττεται η ισχύς των διοικητικών πράξεων από την παρατεταμένη αχρησία και ότι κατέχουν αντίγραφο-φωτοτυπία διαγράμματος από το Δασονομείο Μαρκοπούλου που εκτιμάται ότι ταυτίζεται με το πρωτότυπο απολεσθέν του 1922.
Η εν λόγω Διεύθυνση, στις 28/5/2012 αποδέχεται τις αιτιάσεις του συνεταιρισμού θεωρώντας ότι το ανύπαρκτο πρωτότυπο σχέδιο του 1922, εφόσον δεν έχει ακυρωθεί ή ανακληθεί, εξακολουθεί να ισχύει, ζητώντας από τις υπηρεσίες οι οποίες το είχαν απορρίψει να επανεξετάσουν το θέμα. Στις 15/6/2012 έρχεται η εκτενής απάντηση της Δ/νσης Τοπογραφικών Εφαρμογών που επιμένει στην αρχική άρνηση συμπερίληψης της Πούντας στις εντός σχεδίου περιοχές. Με δεδομένη την ανυπαρξία φακέλου του 1922, θεωρούν αδύνατη την ανασύστασή του και προτείνουν ως τελική λύση για τη διαμόρφωση οριστικής θέσης επί του θέματος είτε την εξέτασή του με τη διαδικασία του ΝΟΚ ν. 4067/2012 για την επίλυση ερμηνευτικών ζητημάτων είτε την υποβολή ερωτήματος προς τον κ. νομικό σύμβουλο ΥΠΕΚΑ. Ο ΟΡΣΑ σταθερά (23/7/2012) διατηρεί τις απόψεις του και συντάσσεται με τη θέση της Διεύθυνσης Τοπογραφικών Εφαρμογών. Στις αρχές του 2013 ο Δήμος Μαρκοπούλου αποστέλλει στον ΟΡΣΑ νομική γνωμοδότησή του υπέρ των απόψεων του συνεταιρισμού και στις 19/2/2013 ο συνεταιρισμός ΜΑΡΚΟ καταθέτει εξώδικο στον υπουργό ΠΕΚΑ κ.λπ. και στον ΟΡΣΑ για τη μη νόμιμη ένταξη της περιοχής Πούντα στη ΖΟΕ ως εκτός σχεδίου περιοχή. Τους καλεί να προχωρήσουν στην έγκριση της μελέτης αναθεώρησης του ΓΠΣ αλλιώς "τους καθιστά υπεύθυνους για οποιαδήποτε ζημία προξενηθεί στον Συνεταιρισμό από την αποστέρηση του περιουσιακού αυτού στοιχείου και την παρεμπόδιση ούτω της ικανοποίησης των αξιώσεων της ΑΤΕ που αυτή διατηρεί έναντι του Συνεταιρισμού, έχοντας δεσμεύσει μάλιστα και την ίδια την έκταση με την επιβολή υποθήκης σε αυτήν».
Τελικά, στις 28/3/2013 ο ΟΡΣΑ συζητά και αποδέχεται τη θετική υπηρεσιακή εισήγηση προς την Εκτελεστική Επιτροπή του για την τροποποίηση του ΓΠΣ και συμφωνεί με τις προτάσεις για την Πούντα και συντελεστή δόμησης 0,02. Χαρακτηρίζεται Ζώνη Τουρισμού και Αναψυχής με επιτρεπόμενες χρήσεις κατοικία, ξενοδοχεία κ.λπ., εξαιρουμένων των γηπέδων γκολφ, εγκαταστάσεων, εμπορικών εκθέσεων κ.λπ. Στις 8/4/2013 προωθείται η πρόταση της τροποποίησης του ΓΠΣ στους φορείς για γνωμοδότηση. Ο ΟΡΣΑ αγνόησε προηγούμενη απόπειρα στην περιοχή της Πούντας να κατασκευαστεί τουριστική εγκατάσταση με μαρίνα, η οποία ακυρώθηκε με απόφαση του ΣτΕ το 2002 (2506/2002).
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι αντίκειται στους όρους περιβαλλοντικής προστασίας των παράκτιων οικοσυστημάτων, ανταγωνίζεται τη δυνατότητα λειτουργίας του υφιστάμενου εμπορικού λιμένα, δεν προκύπτει από κανέναν ευρύτερο χωροταξικό σχεδιασμό και συνιστά αποσπασματική επέμβαση στην ακτογραμμή και το θαλάσσιο και παράκτιο οικοσύστημα. Εντύπωση πάντως προκαλεί το σημείο της εισήγησης προς την Εκτελεστική Επιτροπή του ΟΡΣΑ που αναφέρει ότι η «ήπια οικιστική αξιοποίηση της περιοχής της Πούντας αποτελεί και προϋπόθεση για τη συνολική έγκριση του σχεδίου σωτηρίας του συνεταιρισμού ΜΑΡΚΟ»...
