Όταν ήμασταν νεαροί και "σαββοπουλικοί" κι οι δύο, κατά τις συχνές ολονυκτίες μας στα μπαράκια της μεταπολίτευσης, παίζαμε με τον Νίκο ενός είδους παιχνίδι, να χρησιμοποιούμε στίχους από τραγούδια του Νιόνιου για να περιγράψουμε με μερικές λέξεις μια συμπεριφορά ή κατάσταση. Σήμερα σκέφτομαι, για παράδειγμα, πως ο στίχος "ακόμα κι όταν ζούνε μόνοι για να 'χουν βήμα πιο ελαφρύ" θα μπορούσε να εκφράσει την επιλογή ζωής του Νίκου, που πάντα είχε "μια ελευθερία ζόρικια", την ίδια ώρα που άλλοι φίλοι του, όπως εγώ, "τους ανήλικους παίρναν στον ώμο, ενώ κι αυτοί ψάχναν τον δρόμο".
Αλλά ήταν κυρίως αυτή η "πίστη υπόγεια" του Νίκου που συνάντησε τις δικές μας "υπόγειες διαδρομές" και κράτησε την ουσία των βίων μας κοντά, μέχρι το τέλος. Πίστη σε τι; Παρ' ότι έζησε μια ζωή μάλλον αντισυμβατική, παρ' όλο που δεν ένιωθε άνετα με τους τύπους και τις τελετές, ο Νίκος είχε μια πολύ οξεία αίσθηση ηθικής και προσωπικού καθήκοντος που πήγαζε από τον καλλιεργημένο εσωτερικό του κόσμο. Και τα αυστηρά του κριτήρια, που αγαπούσαν το γνήσιο, το αληθινό και το δίκαιο και σιχαίνονταν το ψεύτικο, το ιδιοτελές και το "δήθεν", ίσχυαν από την αισθητική μέχρι την πολιτική, από τους ανθρώπους που συναναστρεφόταν μέχρι τα μέρη που πήγαινε διακοπές. Γι' αυτό και ήταν πάντα παρών, συμπαραστάτης στις ευχάριστες και τις δυσάρεστες στιγμές των φίλων του, με τον δικό του αθόρυβο, διακριτικό, αλλά τόσο ουσιαστικό για μας τρόπο.
Κι αυτή η εσωτερική αίσθηση του σωστού και του δίκαιου, κι όχι καμιά έξωθεν κομματική παρακίνηση ήταν που οδήγησε το "ελαφρύ του βήμα" στο προαύλιο της ΕΡΤ, τα τελευταία του αυτά βράδια, εκεί που και πάλι "η πλατεία ήταν γεμάτη". Κι ο Νίκος ήταν ξανά παρών.
Γιάννης Φερτάκης
* Ο αρχιτέκτων Νίκος-Κωνσταντίνος Ρόκας πέθανε στα 62 του χρόνια, ξημερώματα Παρασκευής 21 Ιουνίου, από ανακοπή, ενώ συμμετείχε στη νυχτερινή περιφρούρηση της ΕΡΤ.
Γ. Στρατινάκης
