Πού μπορείτε να απευθυνθείτε για προληπτικό έλεγχο και θεραπεία
Αναμφίβολα, ο έρωτας είναι ένα από τα πιο όμορφα πράγματα στη ζωή. Η συνεχής εναλλαγή ερωτικών συντρόφων και το σεξ χωρίς προφύλαξη μπορούν να «ξυπνήσουν» επιπλοκές στην απόλαυση, οδηγώντας στην εμφάνιση σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων (ΣΜΝ), όπως είναι ο έρπητας των γεννητικών οργάνων, οι HPV λοιμώξεις (τα κονδυλώματα), το AIDS και οι ηπατίτιδες Β και C. Στόχος αυτού του κειμένου δεν είναι να δαιμονοποιήσει το σεξ, ούτε να υποδείξει τους τρόπους σεξουαλικής έκφρασης, αλλά να ενημερώσει για πρακτικές ασφαλούς σεξουαλικής επαφής και προληπτικού ελέγχου.
Ποια είναι τα πιο διαδεδομένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα
Το πιο το πιο συχνό ΣΜΝ είναι ο HPV ή, αλλιώς ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων. Ο αριθμός των ασθενών που προσήλθαν με κονδυλώματα σχεδόν διπλασιάστηκε κατά την εξαετία 2006-2011.
Τα κονδυλώματα εμφανίζονται συνήθως σε άτομα ηλικίας 18-35 ετών. Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνισή τους είναι το κάπνισμα, ο μεγαλύτερος αριθμός σεξουαλικών συντρόφων και η έναρξη της σεξουαλικής ζωής σε μικρότερη ηλικία.
Όπως σημειώνει το ΚΕΕΛΠΝΟ, η σχέση των διάφορων μεθόδων αντισύλληψης με τον κίνδυνο λοίμωξης από τους HPV είναι δύσκολο να εκτιμηθεί, γιατί η χρήση αντισυλληπτικών μεθόδων συνδέεται άμεσα με τη σεξουαλική δραστηριότητα. Σύμφωνα με δημοσιεύσεις, η προστασία που προσφέρει η χρήση του προφυλακτικού έναντι του HPV λοίμωξης είναι περιορισμένη.
Το εμβόλιο για τον HPV έχει λάβει άδεια σε πάνω από 100 χώρες παγκοσμίως. Στην Ευρώπη, σύμφωνα με έρευνα που έγινε από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, 23 από τα 28 κράτη-μέλη έχουν υιοθετήσει τον εμβολιασμό έναντι του HPV [31].
Στη χώρα μας, το εμβόλιο HPV συμπεριλαμβάνεται στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών από το 2008, όμως τα ποσοστά εμβολιασμού παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα.
Από τις 100 γυναίκες που θα μολυνθούν από τον HPV, μόνο 1-2 γυναίκες κινδυνεύουν να δημιουργηθεί σ’ αυτές προκαρκινική ή καρκινική αλλοίωση στον τράχηλο της μήτρας, τονίζει το ΚΕΕΛΠΝΟ, εφόσον δεν πηγαίνουν τακτικά στον γιατρό και δεν υποβάλλονται στις απαιτούμενες εξετάσεις.
Άλλα συχνά εμφανιζόμενα ΣΜΝ είναι ο έρπητας των γεννητικών οργάνων, η σύφιλη, η γονόρροια, οι χλαμυδιακές λοιμώξεις, οι ουρηθρίτιδες, η μη ειδική κολπίτιδα ή βακτηριακή κολπίτιδα, οι λοιμώξεις από τριχομονάδες και οι ηπατίτιδες.
Θεραπεύονται με αντιβιοτικά;
«Είναι αλήθεια ότι η σύφιλη, η γονόρροια, οι ουρηθρίτιδες και οι κολπίτιδες θεραπεύονται με την κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή» σημειώνει το ΚΕΕΛΠΝΟ και προσθέτει: «Για τον λόγο αυτό πρέπει να γίνεται εργαστηριακός έλεγχος όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης από ΣΜΝ».
Θα πρέπει, επίσης, να λαμβάνουμε υπόψη ότι «πολλά από τα ΣΜΝ δεν προκαλούν πάντα συμπτώματα και ιδιαίτερα στις γυναίκες. Εάν δεν χορηγηθεί αγωγή, μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρά προβλήματα υγείας».
Τα προφυλακτικά προστατεύουν από όλα τα ΣΜΝ;
Η συστηματική χρήση προφυλακτικού κατά τη διάρκεια της στοματικής, κολπικής και πρωκτικής επαφής προφυλάσσει έναντι των ουρηθρίτιδων, της λοίμωξης από χλαμύδια, της σύφιλης, της γονόρροιας, καθώς και έναντι της μετάδοσης των ηπατιτίδων και του HIV, εξηγεί το ΚΕΕΛΠΝΟ.
«Αν και το προφυλακτικό δεν προστατεύει με απόλυτη ασφάλεια από τη μετάδοση όλων των ΣΜΝ, όπως των κονδυλωμάτων όταν αυτά εντοπίζονται στην περιγεννητική περιοχή, η χρήση του παραμένει η καλύτερη επιλογή προστασίας από τη μετάδοση των ΣΜΝ. Η χρήση αντισυλληπτικών προσφέρει προστασία μόνο έναντι ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, όχι όμως έναντι των ΣΜΝ».
Συνοδεύονται όλα τα ΣΜΝ από συμπτώματα που είναι εμφανή;
Πολλές λοιμώξεις από χλαμύδια μπορεί να παραμένουν αδιάγνωστες λόγω του υψηλού ποσοστού ασυμπτωματικών ασθενών (70% των γυναικών και πάνω από 50% των ανδρών) σύμφωνα με στοιχεία του ΚΕΕΛΠΝΟ. Χωρίς να υποβληθούν σε διαγνωστικό έλεγχο, οι ασυμπτωματικοί ασθενείς πιθανώς να μεταδώσουν τη λοίμωξη στους σεξουαλικούς τους συντρόφους.
Αποκτά κανείς ανοσία αν μολυνθεί μία φορά από κάποιο ΣΜΝ;
Μπορείς να μολυνθείς από ένα ΣΜΝ περισσότερες από μια φορές, είτε από έναν μη θεραπευμένο σύντροφο είτε από έναν νέο σεξουαλικό σύντροφο. Η θεραπευθείσα λοίμωξη από χλαμύδια, γονόρροια ή σύφιλη δεν προστατεύει τους ασθενείς από τον κίνδυνο να μολυνθούν ξανά.
Τα ΣΜΝ μεταδίδονται μέσω του στοματικού έρωτα;
Τα ΣΜΝ μεταδίδονται με κάθε σεξουαλική επαφή κολπική, πρωκτική ή στοματική.
Προσβάλλουν μόνο τα γεννητικά όργανα;
Σχεδόν όλα τα ΣΜΝ (HIV, σύφιλη κ.ά.) παρουσιάζουν «εξωγεννητικές» εκδηλώσεις. «Στις περιπτώσεις αυτές σπανίως οι ασθενείς συνδυάζουν τα συμπτώματα με το ΣΜΝ και έτσι καθυστερεί η διάγνωση και η θεραπεία τους. Εκδηλώσεις μπορεί να εμφανιστούν από τη στοματική κοιλότητα, τους οφθαλμούς, τις αρθρώσεις, το καρδιαγγειακό και το νευρικό σύστημα» υπογραμμίζει το ΚΕΕΛΠΝΟ.
Πότε θα πρέπει να ξεκινήσει μια γυναίκα να κάνει test ΠΑΠ;
«Κάθε γυναίκα θα πρέπει με την έναρξη της σεξουαλικής της ζωής να ελέγχεται και με τεστ ΠΑΠ, τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, διότι παρέχει μια γενικότερη εικόνα και, εκτός από τα νοσήματα που αφορούν νεοπλασίες, δίνει και μια εικόνα για τα ΣΜΝ» επισημαίνει η Δήμητρα Παρασκευά, υπεύθυνη του Γραφείου HIV λοίμωξης και ΣΜΝ του ΚΕΕΛΠΝΟ.
Πόσο σημαντικός είναι ο προληπτικός έλεγχος των ανδρών; Αληθεύει ότι η πλειονότητα του ανδρικού πληθυσμού δεν εξετάζεται παρά μόνο αν εντοπίσει συμπτώματα;
«Αληθεύει, αν και τα νεαρά άτομα, επειδή κατά κάποιον τρόπο παρακινούνται από τη σύντροφό τους, ελέγχονται πιο συχνά από ό,τι στο παρελθόν» εξηγεί η κ. Παρασκευά και συνεχίζει: «Ο ανδρικός πληθυσμός θα πρέπει να ελέγχεται για συγκεκριμένα ΣΜΝ, καθώς μας αφορούν όλους και είναι καλύτερο το προλαμβάνειν από το θεραπεύειν». Επειδή «κάποια από τα ΣΜΝ προλαμβάνονται με έναν εμβολιασμό και τα νεαρά παιδιά σταματούν τον εμβολιασμό τους στα 12-13, μπαίνουμε στα σχολεία και ειδικά στις τελευταίες τάξεις του Λυκείου, στον στρατό και σε σχολές πανεπιστημίων και τα προτρέπουμε να ελέγχονται για να δουν αν τα εμβόλια που έχουν κάνει τους προστατεύουν ακόμη ή αν πρέπει να επανεμβολιαστούν».
Γενικές συμβουλές πρόληψης και καλής υγιεινής
Καταλήγοντας, η υπεύθυνη του Γραφείου HIV λοίμωξης και ΣΜΝ του ΚΕΕΛΠΝΟ τονίζει ότι «επειδή η σεξουαλική ζωή αρχίζει όλο και από πιο μικρή ηλικία, αυτό που θα συμβουλεύαμε είναι ο συστηματικός έλεγχος και η συζήτηση με τον γυναικολόγο ή τον οικογενειακό γιατρό, που βοηθά να προλαμβάνονται τα νοσήματα ή να αντιμετωπίζονται οι επιπλοκές από νοσήματα που έχουν μεταδοθεί και δεν εκδηλώνονται με ιδιαίτερα εμφανή τρόπο».
