Όχι μόνον δεν αντιμετώπισε το πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης ο ισχύων νόμος 4178/2013 περί τακτοποίησης αυθαιρεσιών και παρανομιών στα κτήρια, αντίθετα -όπως κάθε νόμος που αποδέχεται την αυθαιρεσία- συμβάλλει στη διαιώνιση του φαινομένου και την αποδυνάμωση του σχεδιασμού, επισημαίνει ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ). Σε πολυσέλιδο υπόμνημά τους προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αφορμή το νέο σχέδιο νόμου που επεξεργάζεται το υπουργείο υπενθυμίζει ότι:
"Οποιαδήποτε ρύθμιση μετά τον Ν. 1337/1983, σύμφωνα και με το ΣτΕ δεν μπορεί να νομιμοποιήσει την αυθαίρετη δόμηση και επιπλέον λειτουργεί εις βάρος του νομίμως επενδυμένου κεφαλαίου στην οικοδομή και εις βάρος της ασφάλειας δικαίου που απαιτούν οι επενδύσεις (ειδικά την τρέχουσα περίοδο).
Η συνεχιζόμενη αυθαίρετη δόμηση αναιρεί κάθε προσπάθεια σχεδιασμού επιδεινώνοντας το οικιστικό και το φυσικό περιβάλλον και παραβιάζοντας τον πυρήνα της εγγύησης που περιέχει το άρθρο 24 του Συντάγματος. Ο κανόνας αυτός συνίσταται στη βασική αρχή ότι η δόμηση, μεμονωμένη ή και οργανωμένη, υπακούει σε κανόνες δικαίου που θέτει η πολιτεία και οι οποίοι θεσπίζονται με επιστημονικά-πολεοδομικά κριτήρια. Η συνεχιζόμενη αυθαίρετη δόμηση αναιρεί, επίσης, ταυτόχρονα και τη συνείδηση της ανάγκης της ύπαρξης του σχεδιασμού, συμβάλλοντας στην αδυναμία κατανόησης των συλλογικών επιπτώσεων που αναπόφευκτα έχει κάθε ατομική πρακτική, όταν μάλιστα επαναλαμβάνεται πανομοιότυπα από ευρύτατες κοινωνικές ομάδες".
Παρατηρεί ακόμη πως "η υποχώρηση της πολιτικής είσπραξης των 'προστίμων διατήρησης', και οι νόμοι αποδοχής του φαινομένου μαζί με τη συνεχή φημολογία περί μείωσης του 'προστίμου ανέγερσης', διαιωνίζει το πρόβλημα και προωθεί -αντί να ανακόπτει- τη δημιουργία αυθαιρέτων". Ο ΣΕΠΟΧ ασκεί σκληρή κριτική στον ισχύοντα νόμο που στρεβλώνει και παραποιεί πολεοδομικά εργαλεία, για διευκόλυνση της τακτοποίησης. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, "η Τράπεζα Γης δεν έχει λειτουργήσει μέχρι σήμερα λόγω της έλλειψης εξειδικεύσεων και προδιαγραφών ως προς τον τρόπο και τα επίπεδα εφαρμογής της, και η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης, που στη σημερινή της μορφή δεν έχει ενεργοποιηθεί επειδή δεν έχουν ορισθεί οι Ζώνες Υποδοχής ΣΔ στα πολεοδομικά σχέδια, ενώ στο παρελθόν έχει δημιουργήσει προβλήματα, λόγω κακής, αποσπασματικής και εκτός σκοπού εφαρμογής της". Εκφράζει τη λύπη του για την απόσυρση της διάταξης με την οποία προστατευόταν η γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας εκατέρωθεν του οδικού δικτύου και προσδοκά την επαναφορά της διάταξης σύντομα. Μεταξύ άλλων, ζητεί ενημέρωση για την πρόθεση του ΥΠΕΝ να διαχειριστεί τις αυθαίρετες κατασκευές εντός των δασικών εκτάσεων, οι οποίες ονομάστηκαν, όπως το χαρακτηρίζει, με τον νέο αδόκιμο όρο «οικιστικές πυκνώσεις».
