"Ο Δημήτρης Σπάθης επέμενε, ίσως εκτός μόδας, να θεραπεύει τη θεατρολογική επιστήμη ως έκφραση της ουμανιστικής παιδείας, να καλλιεργεί τον πολιτικό στοχασμό πάνω στην κατεξοχήν πολιτική τέχνη του θεάτρου" σημειώνει μεταξύ άλλων ο Νικηφόρος Παπανδρέου για τον σπουδαίο μελετητή του θεάτρου και εκ των θεμελιωτών της ελληνικής θεατρολογίας, προλογίζοντας τον τόμο "Δημήτρης Σπάθης. Από τον Χορτάτση στον Κουν. Μελετήματα για το νεοελληνικό θέατρο".
Ο Δημήτρης Σπάθης, που έφυγε από τη ζωή πριν από ένα χρόνο, δεν πρόφτασε να δει ολοκληρωμένη την πολύτιμη, καλαίσθητη έκδοση του ΜΙΕΤ, η οποία συγκέντρωσε το μεγαλύτερο μέρος των μελετημάτων του, που βρισκόταν διάσπαρτα έως τώρα σε περιοδικά, πρακτικά συνεδρίων, συλλογικούς τόμους, προγράμματα θεατρικών παραστάσεων και η οποία παρουσιάζεται απόψε στις 6.30 μ.μ. στο Μουσείο Μπενάκη, στην Κουμπάρη 1, με ομιλητές τους Νικηφόρο Παπανδρέου, Πλάτωνα Μαυρομούστακο, Αλέξη Πολίτη και Άννα Σταυρακοπούλου.
Τα μελετήματα του τόμου αποτυπώνουν τις ποικίλες ερευνητικές ανησυχίες του Σπάθη, από την αναγεννησιακή κρητική δραματουργία, το θέατρο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, το ρεπερτόριο των πρώτων ελληνικών θιάσων, την άνθηση της κωμωδίας και της κοινωνικής σάτιρας τον 19ο αιώνα ώς την εδραίωση του επαγγελματικού θεάτρου στο νέο ελληνικό κράτος, την καθιέρωση του σκηνοθέτη και τις σκηνικές αναζητήσεις κατά τον 20ό αιώνα.
"Όλα αυτά συνιστούν με τη διαδοχή τους μιαν άτυπη ιστορία του νεοελληνικού θεάτρου, καταγράφουν τη διαδρομή του προς την ωριμότητα μέσα από τη δυναμική σχέση παράδοσης και ανανέωσης" σημειώνει ο Νικηφόρος Παπανδρέου. "Βασικό χαρακτηριστικό των προσεγγίσεων του Σπάθη είναι το γεγονός ότι δεν βλέπει τα θεατρικά φαινόμενα απομονωμένα. Συνδέει την ελληνική εκδοχή με το ευρωπαϊκό προηγούμενο, την καλλιτεχνική πρόταση με την πολιτική συγκυρία, την εξέλιξη του θεάτρου με την ιστορία των καλλιτεχνικών ρευμάτων, των ιδεών και των νοοτροπιών".
Ένα άλλο, εξίσου σημαντικό χαρακτηριστικό, κατά τον ομότιμο καθηγητή Θεατρολογίας του ΑΠΘ, "είναι η 'σκηνοκεντρική' σκόπευσή του. Δεν γράφει μια ιστορία των θεατρικών κειμένων αλλά της σύνολης θεατρικής δραστηριότητας, ενδιαφέρεται ταυτόχρονα για τους δραματουργούς και για τους θεατρίνους, για τα κείμενα και τους χώρους, για τη σκηνή και την πλατεία. Τα μελετήματα του Δημήτρη Σπάθη, εξερευνώντας δύσβατες περιοχές και προτείνοντας πρωτότυπες ερμηνείες, αποτελούν πολύτιμη συμβολή στην πολιτισμική μας αυτογνωσία".
|
