Αύριο επιστρέφουν τα τεχνικά κλιμάκια των θεσμών στην Αθήνα προκειμένου να αξιολογήσουν τις αντιπροτάσεις της κυβέρνησης και εν συνεχεία να ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή και των επικεφαλής τους. Τις τελευταίες μέρες η ελληνική πλευρά έχει προσκομίσει στοιχεία για τον κύριο όγκο των θεμάτων της τρίτης αξιολόγησης, ενώ για τα υπόλοιπα οι αποφάσεις θα παίρνονταν μετά την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα από τη σύνοδο κορυφής.
Ωστόσο, η επιστροφή των επικεφαλής των θεσμών μοιάζει με δυσεπίλυτο γρίφο, που φαίνεται να ξεπερνά το "τεχνικό" σκέλος της διαπραγμάτευσης. Κι αυτό γιατί, ενώ οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δείχνουν ότι αντιλαμβάνονται πλήρως τη σημασία να ολοκληρωθεί γρήγορα η πρώτη αξιολόγηση, προκειμένου να αρθεί η αβεβαιότητα στην ελληνική οικονομία, το ΔΝΤ καθυστερεί τη διαδικασία με στόχο να περάσει στο πρόγραμμα όσα περισσότερα δικά του στοιχεία μπορεί.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ και ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, κατά τη διάρκεια της τριμερούς συνάντησης που είχαν με τον Αλέξη Τσίπρα στις Βρυξέλλες την Παρασκευή, συμφώνησαν ότι είναι ανάγκη να επιστρέψουν άμεσα οι θεσμοί στην Αθήνα, προκειμένου να ολοκληρωθεί η πρώτη αξιολόγηση το συντομότερο δυνατόν. Επιπλέον, συμφώνησαν να υπάρξουν από κοινού πρωτοβουλίες των τριών μερών προς αυτήν την κατεύθυνση.
Αντιθέτως ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Τμήματος του ΔΝΤ Πόλ Τόμσεν ασκεί εκατέρωθεν πιέσεις, προς Ευρωπαίους και Ελλάδα, ζητώντας αντίστοιχα μεγάλο κούρεμα χρέους και εκτιμώντας ότι υπάρχει δυσθεώρητο δημοσιονομικό κενό 7-9 δισ. για την επόμενη τριετία, το οποίο μπορεί να καλυφθεί μόνο με μεγάλες μειώσεις στις συντάξεις. Πάντως, το γεγονός ότι επέλεξε να δημοσιοποιήσει τις θέσεις αυτές μεσούσης της διαπραγμάτευσης, με άρθρο του στο blog του ΔΝΤ, είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο. Δεν αποκλείεται να εκφράζει σε έναν βαθμό τις προσωπικές του απόψεις, παρά τις επίσημες θέσεις του Ταμείου. Μάλιστα, κάποια δημοσιεύματα έκαναν λόγο για αντιδράσεις στο εσωτερικό του ΔΝΤ απέναντι στον Πολ Τόμσεν, με άλλα στελέχη του Ταμείου να ζητούν περισσότερη συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και γρήγορη επιστροφή των κλιμακίων στην Αθήνα. Ερωτηματικά και δυσφορία για τη στάση του Πολ Τόμσεν υπάρχουν πλέον και σε ισχυρούς Ευρωπαίους πολιτικούς παράγοντες.
Σε κάθε περίπτωση, ο μεγάλος πονοκέφαλος της ελληνικής πλευράς είναι το δημοσιονομικό πλαίσιο των επόμενων τριών ετών. Ένα κενό της τάξης του 1 δισ., όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα -ή λίγο μεγαλύτερο-, θεωρείται ότι μπορεί εύκολα να καλυφθεί. Αντιθέτως, νούμερα όπως αυτά που εκτιμά ο Πολ Τόμσεν ξεπερνούν κατά πολύ κάθε είδους κοινωνική, πολιτική και οικονομική αντοχή της ελληνικής κοινωνίας.
Πάντως νέα δεδομένα στη διαπραγμάτευση φέρνει η πληροφορία για πρωτογενές πλεόνασμα 0,2% του ΑΕΠ το 2015 έναντι πρωτογενούς ελλείμματος 0,25% που προβλέπεται στο πρόγραμμα, κάτι που εκτιμάται ότι θα βοηθήσει την Αθήνα να πείσει τους δανειστές ότι δεν χρειάζονται πρόσθετα μέτρα λιτότητας εφέτος. Εάν η εκτίμηση αυτή επιβεβαιωθεί τον Απρίλιο από την Eurostat, η Ελλάδα θα εμφανίζει πλεόνασμα προ τόκων 350 εκατ. ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή ήλθε εν μέσω μπαράζ τηλεδιασκέψεων Αθήνας - δανειστών για επανέναρξη διαπραγματεύσεων, με φλέγοντα ζητήματα συντάξεις, ταμείο ιδιωτικοποιήσεων, κόκκινα δάνεια και δημοσιονομικό κενό, ώστε να αρχίσει η συζήτηση για το χρέος. Παράλληλα αποσυμπιέζει την ασφυκτική θέση στην οποία βρίσκονται οι αρχές ενόψει μίνι φορολογικού νομοσχεδίου που βρίσκεται στην τελική φάση της κατάρτισής του.
Οι στόχοι για το μίνι φορολογικό
Ζητούμενο είναι να ελαφρυνθούν τα ελάχιστα εισοδήματα και να συγκεντρωθούν περισσότερα φορολογικά έσοδα από τα υψηλά. Η κυβέρνηση παρουσίασε, σύμφωνα με πληροφορίες, στους δανειστές πρόταση νέας προοδευτικής κλίμακας εισφοράς αλληλεγγύης, όπου εισοδήματα μέχρι 12.000 ευρώ παραμένουν αφορολόγητα, από 12.001 έως 20.000 ευρώ ούτε ελαφρύνονται ούτε επιβαρύνονται, από 20.001 έως 35.000 ευρώ ελαφρύνονται και σε κάποια υψηλότερα εισοδήματα προκύπτουν αυξήσεις. Καθώς το βασικό σενάριο προβλέπει μεγαλύτερη φοροδοτική συμμετοχή για τα υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, η βασική πρόταση -η οποία πάντως δεν έχει ακόμη "κλειδώσει"- προβλέπει φορολογικούς συντελεστές 50% για εισοδήματα άνω των 60.000 ευρώ και 60% για άνω των 100.000 ευρώ.
Ακόμη, εξετάζονται αλλαγές στον τρόπο φορολόγησης των ενοικίων, με ένα από τα σενάρια που εξετάζονται να προβλέπει συντελεστές φορολόγησης των ενοικίων για εισοδήματα έως 12.000 ευρώ από το 11% σήμερα στο 13% και για άνω των 12.000 ευρώ από το 33% στο 35%. Μένει ωστόσο να αποφασιστεί τι μέλλει γενέσθαι με τα υψηλότερα εισοδήματα από ενοίκια, καθώς μελετάται από το υπουργείο Οικονομικών για τα ενοίκια άνω των 40.000 ευρώ να φορολογούνται με συντελεστή 40% ή και 45%.
Στο φορολογικό νομοσχέδιο, όμως, αναμένεται να υπάρχουν αλλαγές και για τα μπλοκάκια. Συγκεκριμένα, αναμένεται να αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο θα φορολογούνται όσοι εργάζονται περιστασιακά ή είναι άνεργοι και αν θα φορολογηθούν για πλασματικά ("τεκμαρτά") εισοδήματα με συντελεστή 26% και από το πρώτο ευρώ.
