Αν δεν ήταν ηθοποιός, θα μπορούσε να είναι δρομέας αποστάσεων. Με επιμονή και αντοχή μυρμηγκιού έχει διανύσει χιλιόμετρα συνδικαλιστικών και κοινωνικών διεκδικήσεων, υπερασπιζόμενος τους ανθρώπους του Πολιτισμού και ιδιαίτερα του θεάτρου και του κινηματογράφου και τα πνευματικά τους δικαιώματα επίσης. Η θητεία του Ρήγα Αξελού στους κόλπους της Αριστεράς είναι γνωστή, όπως και η συμμετοχή του στους αγώνες της Ανοιχτής Πόλης.
Ο γνωστός ηθοποιός, αεικίνητος και ευγενής, δίνει κι αυτή τη φορά το "παρών", συστρατευόμενος με τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη. Περπατάει τις γειτονιές της πόλης που γεννήθηκε, ζει και εργάζεται αναλογιζόμενος ότι "τις προηγούμενες δεκαετίες χάσαμε την αισθητική μας και επιπλέον αφαιρέσαμε απ' αυτήν το βασικό της συστατικό, την ηθική. Αυτή την ηθική οφείλουμε να αναζητήσουμε για να μπορέσουμε να επανεφεύρουμε τη ζωή μας στο επίπεδο που της οφείλουμε και κατ' επέκταση να ξαναβρούμε την ψυχή της πόλης μας".
Μας μιλά για τις γειτονιές της πόλης μας που αρνούνται πεισματικά να φωτίσουν τα πλάνα των τηλεοπτικών εμφανίσεων των υποψηφίων των υπόλοιπων δημοτικών παρατάξεων, εκεί που "η Ανοιχτή Πόλη από το 2008, προφητικά, μιλούσε για την επερχόμενη λαίλαπα της νεοναζιστικής συμμορίας". Και στέκεται ακριβώς εκεί, στις πολύπαθες γωνιές της Αθήνας, όπου "εμείς θα 'πυροβολούμε' καθημερινά με αλληλεγγύη και Πολιτισμό" ακριβώς γι' αυτό τον λόγο, γιατί "ο Πολιτισμός για τον νεοναζιστή είναι ο διάολός του".
Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη
* Είστε από τους "παλιούς" στην Ανοιχτή Πόλη. Συμμετέχετε χρόνια στους αυτοδιοικητικούς αγώνες. Ποια είναι η ιδιαιτερότητα της τωρινής εκλογικής αναμέτρησης;
Είναι πολύ διαφορετικές οι συνθήκες από το 2006, δυστυχώς επί το τραγικότερο. Ο κύριος Καμίνης δεν μιλάει για την περικοπή κατά 60% της κρατικής χρηματοδότησης των ΟΤΑ, δεν μιλάει για τους πάνω από 5.500 εργαζόμενους στον δήμο που απολύθηκαν εν μία νυκτί και χωρίς κανένα κριτήριο, αλλά αυτάρεσκα δηλώνει ότι ο δήμος έχει οικονομικό πλεόνασμα. Αν τον αφήσουμε να διώξει άλλους τόσους, το πλεόνασμα σαφώς θα γίνει μεγαλύτερο. Με την κατάργηση και της δημοτικής αστυνομίας, κάθε ασυνείδητος παρατάει το αυτοκίνητό του στα πεζοδρόμια ή κλείνει τις μπάρες για τη διέλευση των αναπήρων και ο κάθε "έξυπνος" καταστηματάρχης επεκτείνει τα τραπεζοκαθίσματα του μαγαζιού του μέχρι να καταλάβει ολόκληρα τα πεζοδρόμια. Η πλατεία Κάνιγγος μετά τις 8.30 το βράδυ μοιάζει με τη βομβαρδισμένη Δρέσδη, σκοτεινή και απροσπέλαστη, οι γειτονιές στα Πατήσια και στην Κυψέλη βιώνουν σκληρές καθημερινότητες.
* Πώς φτάσαμε ώς εδώ;
Από τα μετεμφυλιακά χρόνια της φτώχειας και της ανέχειας, φτάσαμε στην τελευταία 25ετία του εύκολου βίου. Σαν τους ήρωες στην "Τριλογία του παραθερισμού" του Γκολντόνι, που δανείζονταν χρήματα για να μπορέσουν να μιμηθούν τους αριστοκράτες. Ακολουθήσαμε το ευκόλως ζην εις βάρος του ευ ζην. Και το ευ ζην εμπεριέχει την ηθική. Ευνουχίσαμε τους εαυτούς μας και τους καταδικάσαμε σε χειραγωγήσιμους πολίτες. Ανεχτήκαμε τον εύκολο πλουτισμό, τον παράνομο, σε πολλές περιπτώσεις, πλουτισμό των κυβερνώντων του δικομματισμού, πέσαμε στις παγίδες τους, επηρεαστήκαμε από την παραπληροφόρηση, χωρίς ταυτόχρονα να αναζητούμε την έγκυρη ενημέρωση, τους ψηφίζαμε. Γίναμε εύκολη λεία στα χέρια και τους εκβιασμούς τους. Τους αφήσαμε να αλώσουν την Παιδεία μας και φυσικά τις ψυχές μας.
* Πώς λοιπόν μπορεί να ανατραπεί αυτή η ζοφερή πραγματικότητα;
Με την ενθάρρυνση των δημιουργικών πρωτοβουλιών των κατοίκων, που ανεξάρτητα από τις πονηρές σκέψεις αυτών που επωφελούνται τέτοιων καταστάσεων, μπορούν να προσδώσουν σ' αυτή την πόλη ένα άλλο χρώμα και μια άλλη πνοή. Σ' αυτές πρωτοβουλίες η Ανοιχτή Πόλη θα βασιστεί ως δημαρχιακή αρχή, με επικεφαλής έναν νέο άνθρωπο πολύ συγκροτημένο, γεννημένο και μεγαλωμένο σ' αυτή την πόλη, που έχει περπατήσει κάθε γωνιά της και αντιμετωπίζει τα προβλήματά της με επιστημονική γνώση. Γι' αυτό και οι άνθρωποι της Ανοιχτής Πόλης προέρχονται απ' όλες τις διαστρωματώσεις, κοινωνικές επαγγελματικές και πνευματικές, άνθρωποι κανονικοί δηλαδή, που ζουν, περπατούν, εργάζονται και αναπνέουν σε αυτή την πόλη.
* Ποια είναι τα σημαντικότερα προβλήματα που θέτουν οι συμπολίτες σας τώρα στις συναντήσεις που έχετε μαζί τους;
Η αφόρητη καθημερινότητα που βιώνουν σ' αυτή την πόλη σε όλα τα επίπεδα. Γι' αυτό και μέσα στις προτάσεις μας περιλαμβάνονται δράσεις που αποσκοπούν στο να δοθεί φως ζωής σε κάθε γειτονιά. Ξέρετε πόσα εγκαταλελειμμένοι χώροι υπάρχουν στην Αθήνα; Γνωρίζετε ότι στην πλειονότητά τους είναι ιδιοκτησία του δήμου; Έχουμε το δικαίωμα σήμερα να τους αφήνουμε ανεκμετάλλευτους, όταν τόσες ομάδες νέων καλλιτεχνών, θεατρικές, χορευτικές, μουσικές, όταν εικαστικοί ακόμα και λογοτέχνες δεν έχουν χώρο έκφρασης και επικοινωνίας;
* Ποιες είναι οι σκέψεις σας πάνω σ' αυτά τα ζητήματα που, όντας καλλιτέχνης, δεν τα αντιμετωπίζετε τώρα προεκλογικά;
Κάθε ελεύθερη γωνιά της πόλης μας μπορεί να γίνει εστία Πολιτισμού. Να κινήσουμε τη δημιουργικότητα των συμπολιτών μας προς αυτή την κατεύθυνση. Το ζήτημα δεν είναι η απλουστευτική, μηχανιστική λογική τού δώστε χώρο στους νέους καλλιτέχνες και δημιουργούς αλλά δώστε τους δυνατότητες δημιουργικής έκφρασης σε συνάρτηση με την ξεχασμένη, και όχι τυχαία, έννοια του δημόσιου λόγου και του δημόσιου χώρου. Σήμερα που ζούμε την εποχή του "τσιτάτου" και της εξειδικευμένης γνώσης, πρέπει να ξαναθυμηθούμε να μιλάμε δημόσια και, κυρίως, να επαναφέρουμε στην καθημερινότητά μας την έννοια της καλλιέργειας και, μαζί μ' αυτή, της καλλιέπειας. Τις τελευταίες δεκαετίες απομακρυνθήκαμε επικίνδυνα από αξιακούς κώδικες, απολέσαμε την αίσθηση του ωραίου, με αποτέλεσμα να χάσουμε τη μιλιά μας. Συνηθίσαμε να ονομάζουμε την πόλη μας "άσχημη" όχι γιατί είναι άσχημη, αλλά γιατί δεν ήμασταν σε θέση να δούμε και να διεκδικήσουμε την ομορφιά της. Δηλαδή, χάσαμε την αισθητική μας και επιπλέον αφαιρέσαμε απ' αυτήν το βασικό της συστατικό, την ηθική. Αυτή την ηθική οφείλουμε να αναζητήσουμε για να μπορέσουμε να επανεφεύρουμε τη ζωή μας στο επίπεδο που της οφείλουμε και κατ' επέκταση να ξαναβρούμε την ψυχή της πόλης μας.
* Στην καρδιά, όμως, της πόλης μας έχει εγκατασταθεί το νεοναζιστικό μόρφωμα. Πώς το αποδυναμώνουμε στην πράξη, όχι στα λόγια;
Από το 2008 η Ανοιχτή Πόλη, προφητικά, μιλούσε μέσα στο δημοτικό συμβούλιο για την επερχόμενη λαίλαπα της νεοναζιστικής συμμορίας, για τα δεινά που θα επιφέρει με την ανεξέλεγκτη δράση της και για τα αποτελέσματα που σήμερα βιώνουμε. Κανένα μέτρο ανάσχεσης της δημοκοπίας και του φτηνού πατριωτισμού που χρησιμοποιούσε ως όπλα δεν πάρθηκε από την απερχόμενη δημοτική αρχή. Απεναντίας, η παράταξη του κ. Καμίνη, με τις ενέργειές της λειτούργησε ενισχυτικά στη δράση της Χρυσής Αυγής, με αποτέλεσμα την εγκληματική ασυδοσία της. Ένα υπαρκτό πρόβλημα, το μεταναστευτικό, αντί να αντιμετωπιστεί πολιτικά, επιστημονικά και στο πλαίσιο των διεθνών συνθηκών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, παραδόθηκε ουσιαστικά στα χέρια των νεοναζιστών που στην ουσία είναι εγκληματικές ομάδες. Αυτό το μόρφωμα διαφημίστηκε από τα συστημικά Μέσα Ενημέρωσης, όταν συνέφερε τις μνημονιακές κυβερνήσεις, χωρίς να αναγνωρίζονται τις συνέπειες της ενδυνάμωσής του. Τα αποτελέσματα τα βιώνουμε σήμερα. Εκεί λοιπόν που θεριεύουν αυτές οι εγκληματικές ομάδες, εμείς θα τις αντιμετωπίσουμε με τη συνεχή φροντίδα των κοινωνικών στρωμάτων που αποτελούν την εύκολη λεία τους. Και η εύκολη λεία τους δεν είναι μόνο οι μετανάστες, αλλά και οι κάτοικοι που ζουν σε γειτονιές που κανείς μέχρι σήμερα δεν θέλησε να τις φροντίσει. Ακριβώς εκεί, λοιπόν, εμείς θα "πυροβολούμε" καθημερινά με αλληλεγγύη και Πολιτισμό. Ξέρετε, ο Πολιτισμός για τον νεοναζιστή είναι ο διάολός του.
* Είμαστε σε θέση, ως κοινωνία, να συμβιώσουμε να ανεχτούμε τον "άλλο";
Οφείλουμε να το παλέψουμε. Να αποδεχτούμε τις διαφορετικότητες, τις άλλες προσεγγίσεις, τις άλλες λογικές για να μπορέσουμε να ανακαλύψουμε τους κοινούς μας κώδικες. Μέσα από κανόνες συμβίωσης και σε καμιά περίπτωση μη αποδεχόμενοι την όποια παραβατικότητα. Αλλά δεν μπορείς να στερείς σε κανέναν ουσιαστικά συστατικά της κουλτούρας του. Για παράδειγμα, είδα προχθές, σε ένα ανακαινισμένο κτήριο, στην οδό Ορφέως, έναν χώρο μαγικό και "πειραγμένο", τον Ριχάρδο τον Β'. Ένας από τους ήρωες που εξορίζεται θεωρεί ως τη μέγιστη τιμωρία τη στέρηση της μητρικής του γλώσσας. Η έλλειψη λοιπόν επικοινωνίας, αυτή η καταδίκη στη σιωπή, ισοδυναμεί με ποινή θανάτου. Η ελληνική κουλτούρα από τα βάθη των αιώνων μπορούσε και αφομοίωνε τις άλλες κουλτούρες που συναντούσε. Πώς λοιπόν μπορούμε να αφήσουμε σήμερα τη δική μας κουλτούρα σε τόσο στείρα περιχαράκωση; Ας το καταλάβουμε, επιτέλους: η ξενοφοβία μας δεν αφορά τον "ξένο", αφορά εμάς τους ίδιους, τη ζωή μας, τη σκέψη μας, την προοπτική μας.
