Αρκετές εκπλήξεις, στα όρια του σοκ, επιφύλαξε η υπουργός Πολιτισμού στη συνάντησή της με τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) το απόγευμα της περασμένης Δευτέρας. Βέβαια από τη Λίνα Μενδώνη όλα μπορεί κανείς να τα περιμένει, αλλά πόσο περίμεναν οι εκπρόσωποι του ΣΕΑ να ακούσουν με τα αυτιά τους τη διερώτησή της «Γιατί όχι ανασκαφές σε εργολάβους;». Εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι η υπουργός, αρχαιολόγος η ίδια, δεν ανθίσταται στην ανάθεση των ανασκαφικών εργασιών σε εργολαβικές εταιρείες, με όποιες συνέπειες συνεπάγεται αυτή η πρόθεσή της. «Η αυτεπιστασία ξεχείλωσε» πρόσθεσε, θεωρώντας ότι η Αρχαιολογική Υπηρεσία «πυροβόλησε τα πόδια της με την αυτεπιστασία», πολλώ δε μάλλον όταν «αποδεικνύεται με αριθμούς ότι η αυτεπιστασία κοστίζει πολύ περισσότερο», όπως είπε χαρακτηριστικά, δηλώνοντας έτσι την πρόθεσή της να ανοίξει τον δρόμο για την είσοδο των ιδιωτών και στο ανασκαφικό ή άλλο αρχαιολογικό, αναστηλωτικό έργο, ενώ παράλληλα ενημέρωσε ότι ετοιμάζεται σχετικό Π.Δ. για την αυτεπιστασία, το οποίο προβλέπεται να είναι έτοιμο μέσα στον μήνα που διανύουμε.
Η πολιτική της κυβέρνησης, βέβαια, έχει ανοίξει εδώ και καιρό τον δρόμο σε τέτοιου είδους πρακτικές και στην προηγούμενη θητεία της είχε αποδείξει ότι βαδίζει σταθερά προς τον στόχο της που είναι η αποδόμηση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, και ως εκ τούτου στην απώλεια του δημόσιου χαρακτήρα στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο στόχαστρο, λοιπόν, η Αρχαιολογική Υπηρεσία, με την υπουργό να διαμηνύει ότι θα υπάρξει «δομική ανασύστασή της με νόμο», δηλαδή νέος οργανισμός στο ΥΠΠΟ, που θα περιλαμβάνει εξουσιοδοτικές διατάξεις για την έκδοση Π.Δ. μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2024, όπως η δρομολόγηση ρυθμίσεων που αφορούν τη διοίκηση, με σκοπό «να μην υπάρχει καμία Γενική Διεύθυνση που προΐσταται 60 Διευθύνσεων» και επιπλέον επιδίωξη να ενοποιηθούν η Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΓΔΑΠΚ) με τη Γενική Διεύθυνση Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων (ΓΔΑΜΤΕ) σε ενιαίες περιφερειακές Γενικές Διευθύνσεις. Αυτή η αλλαγή στον οργανισμό σε συνδυασμό με τη ζέση της υπουργού να ολοκληρωθεί από τον ΑΣΕΠ η κρίση για τη θέση του γενικού διευθυντή της ΓΔΑΠΚ και την παραδοχή της ότι δεν πρέπει να γίνουν κρίσεις διευθυντών με τη συμμετοχή στην επιτροπή της νυν γενικής διευθύντριας του ΥΠΠΟ αναδεικνύει την πρόθεση να ξεμπερδεύει με τους μη αρεστούς στην πολιτική ηγεσία.
Στο στόχαστρο και οι αρχαιολόγοι
Μαζί με την Αρχαιολογική Υπηρεσία στο στόχαστρο είναι και οι ίδιοι οι αρχαιολόγοι, και κυρίως η ιστορική τους στέγη. Αμετακίνητη παραμένει η υπουργός στην απόφασή της για την έξωσή τους από το κτήριο της οδού Ερμού, το οποίο τους έχει παραχωρηθεί το 1982 επί υπουργίας Μελίνας Μερκούρη. Η Λ. Μενδώνη επιμένει να μεταφέρει ο ΣΕΑ τον κινητό του εξοπλισμό στο κτήριο της οδού Πανός 19Α και Θρασυβούλου, όπως αναφέρει η πρόσφατη απόφαση της Επιτροπής Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Σχετικά με τις μετακινήσεις των εργαζομένων στα μουσεία που μετατράπηκαν σε ΝΠΔΔ και επιθυμούν την επιστροφή τους στις οργανικές τους θέσεις, θα εξακολουθήσουν να είναι εγκλωβισμένοι στα ΝΠΔΔ έως ότου εκδοθούν τα Π.Δ. των οργανισμών των μουσείων και με γνώμονα τις υπηρεσιακές ανάγκες. Όσο για τις προσλήψεις στο ΥΠΠΟ, αντέκρουσε τους αρχαιολόγους που μιλούν για υποστελέχωση, κάνοντας λόγο για «υδροκέφαλες Υπηρεσίες», και μάλιστα αντέτεινε ότι το υπουργείο έχει ανάγκη από μηχανικούς.
Για τις μισθολογικές διεκδικήσεις των αρχαιολόγων κάλεσε τον Σύλλογο να ετοιμάσει σχετική πρόταση, την οποία προτίθεται να συζητήσει στον βαθμό που θα προβλέπει «πραγματικό ειδικό μισθολόγιο-βαθμολόγιο», αν και διευκρίνισε ότι «είναι ιδιαίτερα δύσκολη η καταβολή επιδομάτων». Πάντως ενημέρωσε ότι το ΥΠΠΟ θα θεσπίσει ειδικό επίδομα-κίνητρο για εργασία στο Καστελόριζο και στη Δήλο.
Η αλήθεια είναι ότι οι παροικούντες στο υπουργείο Πολιτισμού και οι γνωρίζοντες την πολιτική που ασκεί η ηγεσία του δεν πέφτουν από τα σύννεφα. Όσο σοκαριστική κι αν είναι η παραδοχή με μορφή ερώτησης «Γιατί όχι ανασκαφές σε εργολάβους;», αυτή η κυβέρνηση έχει αποδείξει από την προηγούμενη κιόλας θητεία της ότι η πολιτιστική κληρονομιά του τόπου, οι αρχαιότητες, τα μουσεία και η Αρχαιολογική Υπηρεσία δεν εκλαμβάνονται ως πολύτιμο πολιτιστικό απόθεμα, αλλά ως παιχνίδια με τα οποία μπορεί να παίζει όποτε και με όποιους επιθυμεί. Βέβαια για μια υπουργό που από τα πρώτα μελήματά της ήταν να βάλει φαρδύ πλατύ το όνομά της πλάι στο όνομα χορηγού στον Βράχο της Ακρόπολης, ε, δεν μπορεί κανείς να περιμένει κάτι διαφορετικό. Απλώς μένει το ερώτημα πώς μια αρχαιολόγος εργάζεται τόσο συστηματικά για την αποδόμηση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και εντέλει της ίδιας της επιστήμης της…
