Τα παιδιά μας είναι ανοχύρωτα. Απέναντι στους οχυρωμένους από ένα πλέγμα κρατικής προστασίας ειδικούς φρουρούς, που μπορούν να διασπείρουν το ταξικό μίσος για τον αδύναμο και τον διαφορετικό κατά το δοκούν και να τα δολοφονούν «εξ αμελείας» ή «χωρίς πρόθεση», όπως δηλώνει ο γνωστός συνήγορος υπεράσπισής τους. Όταν αυτά δεν εντάσσονται στο οριοθετημένο πλαίσιο της αποκαλούμενης κανονικότητας. Όταν κυκλοφορούν σε κηρυγμένες, απαγορευμένες ζώνες, όπως τα Εξάρχεια. Όταν στέκονται εμπόδιο στους παράνομους ελιγμούς των οργάνων της τάξης. Όταν κλέβουν αυτοκίνητα ή βενζίνη ως κηρυγμένοι δημοσίως και πραγματικά καταδικασμένοι εφ’ όρου ζωής «κακοποιοί» Ρομά-Έλληνες πολίτες.
Ευάλωτα και αναλώσιμα παιδιά
Τα παιδιά μας είναι ευάλωτα και αναλώσιμα στη νεοφιλελεύθερη, δαρβινιστική ερμηνεία των θεσμών και του νόμου. Όταν οδηγούνται στο διά βίου αδιέξοδο του κοινωνικού αποκλεισμού και του φαύλου κύκλου της παραβατικότητας. Όταν βρίσκονται εγκλωβισμένα, τουλάχιστον μέχρι την επίσημη ενηλικίωσή τους, λόγω μιας δυσλειτουργικής νομοθεσίας σε ιδρύματα της Εκκλησίας, όταν κακοποιούνται από εκπροσώπους της πατριαρχίας, στα σχολειά, τα θέατρα και τα σπίτια τους.
Ο αστυνομικός που πυροβόλησε πισώπλατα στο κεφάλι το 16χρονο παιδί είναι «πατέρας δύο παιδιών» και δικαιούται να μένει σε κατ’ οίκον περιορισμό μέχρι να βγει η απόφαση για την προφυλάκισή του. Ο πατέρας του πυροβολημένου πισώπλατα «γύφτου», που μεγάλωσε μέσα στην ανέχεια σε μια περιοχή της Θεσσαλονίκης που το 2022 συνεχίζει να μην είναι συνδεδεμένη με τα δίκτυα αποχέτευσης και ύδρευσης, ξυλοκοπείται άγρια μπροστά στο Δικαστικό Μέγαρο γιατί ζητούσε μαζί με άλλους Ρομά δικαιοσύνη για το παιδί του, που χαροπάλευε και ίσως ήταν από καιρό κλινικά νεκρό για 20 ευρώ.
Εκθεση «Παίδων Μουσείο Ανοχύρωτο»
Ο εικαστικός καλλιτέχνης και συστηματικός συλλέκτης παιδικών παιχνιδιών του 19ου και του 20ού αιώνα Μιχάλης Μανουσάκης προβάλλει τα ίχνη της παιδικότητας στην τελευταία του έκθεση, στην αίθουσα τέχνης Έκφραση-Γιάννα Γραμματοπούλου, στο Κολωνάκι. Η ονοματοδοσία της «Παίδων Μουσείο Ανοχύρωτο» θα μπορούσε, υποθέτω, να αφορά την ισχνή, θεσμική προάσπιση της μακραίωνης ιστορίας των παιχνιδιών με τα οποία μορφωθήκαμε ως άτομα και συλλογικά υποκείμενα. Και να συνδέεται άμεσα τόσο με τη μακραίωνη ιστορία τής προσφυγιάς του ελληνισμού όσο και με την προσωπική ιστορία της μάνας του Μανουσάκη από τα Σώκια της Μικράς Ασίας στα Χανιά της Κρήτης.
Ο θεατής οδηγείται από τις φωτογραφίες των καθισμένων μπροστά σε σκηνές γυναικόπαιδων του 1922, με τις διαφορετικές εκφράσεις τις γραμμένες στα πρόσωπά τους, στα έργα που φτιάχνει με παιχνίδια και δένουν αντικείμενα οικεία με έναν τρόπο ανοίκειο και θα τολμούσα να πω τρομακτικό. Βλέπει το κοριτσάκι κούκλα, το τοποθετημένο πάνω στο λούτρινο πρόβατο ανάμεσα από τα υπόλοιπα παιχνίδια - θλιμμένα, άναυδα σκυλάκια, μπροστά από την αφίσα του Ζωολογικού Κήπου, που αντικατοπτρίζει τον τεχνητό, ψευδή παράδεισο της αστικοποίησης. Αντικρίζει το αγοράκι-κούκλα το ντυμένο με φέσι, πλουμιστό γιλέκο και βράκα που προσπαθεί να ισορροπήσει στα πρώτα του βήματα. Στέκεται μπροστά στα αποδομημένα γυναικεία πρότυπα στα οποία προσπαθούν να μας εντάξουν, στα τρία, φθαρμένα μερικώς, ξύλινα νευρόσπαστα με τα βαμμένα έντονα πρόσωπα και τα ακρωτηριασμένα χέρια, τα στημένα σε στάση προσοχής σε έναν ξυλόγλυπτο εξώστη. Που μοιάζουν να μεταφέρουν την υπόγεια και χρόνια κακοποίηση της γυναίκας. Μιλά μέσα από τις συνθέσεις των παιχνιδιών που δημιουργεί για τη χαμένη μας αθωότητα και τη βίαιη, ψυχαναγκαστική ενηλικίωσή μας.
Info
Μιχάλης Μανουσάκης, «Παίδων Μουσείο Ανοχύρωτο»
Αίθουσα Τέχνης Έκφραση-Γιάννα Γραμματοπούλου, Βαλαωρίτου 9α
Διάρκεια έκθεσης: 13 Δεκεμβρίου 2022-14 Ιανουαρίου 2023
Ωρες λειτουργίας: Τρ./Πεμ./Παρ.: 12 μ.-8 μ.μ., Τετ. 12 μ.-6 μ.μ., Σάβ. 12μ.-3 μ.μ.
