Σε ένα ζήτημα ύψιστης εθνικής σημασίας, όπως η επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα, για τη διαχείριση του οποίου απαιτούνται άριστες γνώσεις και στην παραμικρή λεπτομέρειά του, δυστυχώς αποδεικνύεται ότι η υπουργός Πολιτισμού είναι αδιάβαστη.
Απορίας άξιον, ειδικά για μια κυβέρνηση στην οποία ευδοκιμούν οι άριστοι, είναι το γεγονός ότι η αρμόδια για τον πολιτισμό υπουργός της αγνοεί ότι στην ειδική διακυβερνητική επιτροπή της UNESCO δεν εκκρεμούν ένα, αλλά δύο αιτήματα επιστροφής αρχαιοτήτων από Μουσεία του Ηνωμένου Βασιλείου στις χώρες προέλευσής τους.
Το πρώτο αφορά την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο στη χώρα μας και το δεύτερο αφορά την επιστροφή του Broken Hill Skull στη Ζάμπια, από την οποία εξήχθη χωρίς νόμιμα παραστατικά το 1921, όταν η χώρα, τότε Ροδεσία, βρισκόταν υπό την αποικιοκρατική βρετανική κατοχή.
Το περίφημο κρανίο του Broken Hill, ηλικίας περίπου 600.000 έως 400.000 ετών σύμφωνα με την πιο πρόσφατη χρονολόγησή του, σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου και θεωρείται πολύ σημαντικό για την κατανόηση της ανθρώπινης εξέλιξης και τη γνώση για τους προγόνους του ανθρώπινου είδους.
Η υπουργός Πολιτισμού την περασμένη Κυριακή, απαντώντας στις δηλώσεις του Βρετανού ομολόγου της Ο. Doeden, επιχείρησε να καταρρίψει τους ισχυρισμούς του υποστηρίζοντας ότι "δεν υφίσταται" το "επιχείρημα του λεγόμενου "πακτωλού μαζικών επιστροφών αρχαιοτήτων" από τα ανά τον κόσμο μουσεία στις χώρες προέλευσής τους".
Προς επιβεβαίωση μάλιστα των λεγομένων της τόνισε στη δήλωσή της ότι το εν λόγω επιχείρημα δεν υφίσταται, "δεδομένου ότι αυτή τη στιγμή ενώπιον της ειδικής διακυβερνητικής επιτροπής της UNESCO εκκρεμεί μόνο ένα αίτημα: το αίτημα της Ελλάδας για την επανένωση των γλυπτών του Παρθενώνα, που κατατέθηκε το 1984". Με τη μόνη διαφορά ότι δέκα χρόνια πριν από το ελληνικό αίτημα, το 1974, είχε κατατεθεί πρώτη φορά και το αντίστοιχο αίτημα της Ζάμπιας.
Ισχυριζόμενη η υπουργός στην ίδια δήλωσή της ότι "η φαρέτρα με τα επιχειρήματα τα οποία υποτίθεται ότι δικαιολογούν την παραμονή των γλυπτών του Παρθενώνα στο Λονδίνο έχει αδειάσει", φρόντισε να τροφοδοτήσει τη φαρέτρα της βρετανικής επιχειρηματολογίας με ακόμα μία ελληνική γκάφα.
Αν η υπουργός ανέτρεχε στην έκθεση της διακυβερνητικής επιτροπής της UNESCO, που συντάχθηκε μετά τη συνεδρίαση της 30ής και 31ης Μαΐου 2018 στο Παρίσι, θα γνώριζε ότι εκεί τέθηκαν και τα δύο αιτήματα επιστροφής. Η Ελλάδα μάλιστα σ' αυτή τη συνεδρίαση είχε ταχθεί ανοιχτά υπέρ του αιτήματος της Ζάμπια.
Και ενώ ο επαναπατρισμός των γλυπτών του Παρθενώνα παραμένει αίτημα διαρκές, η υπουργός Πολιτισμού φαίνεται να αγνοεί όλα τα δεδομένα και κάποιες κρίσιμες παραμέτρους του θέματος.
Υπήρξε βέβαια και η αλήστου μνήμης πρόταση του ίδιου του πρωθυπουργού προς τον Βρετανό ομόλογό του να μας δανείσει τα γλυπτά, πρόταση με την οποία η ελληνική πλευρά, μέσω του πλέον επίσημου πολιτειακού θεσμού της, αναγνώριζε τη νομιμότητα της κατοχής των γλυπτών από τους Βρετανούς, δείχνοντας παράλληλα πλήρη άγνοια για την πάγια θέση της βρετανικής πλευράς ότι στο θέμα δεν αναμειγνύεται η πολιτική, αλλά η μόνη αρμόδια για τη διαχείρισή του, η Διοικητική Επιτροπή του Βρετανικού Μουσείου.
Λίγες ημέρες μετά το μεγαλοπρεπές "άδειασμα" του Έλληνα πρωθυπουργού από τον Βρετανό ομόλογό του Μπόρις Τζόνσον, που σε συνέντευξή του στα Νέα στις 3 Μαρτίου απάντησε ότι "τα γλυπτά αποκτήθηκαν νόμιμα από τον λόρδο Έλγιν", εμφανίζεται και η υπουργός Πολιτισμού αδιάβαστη.
Όσο για το περίφημο κρανίο του Broken Hillman, αποκαλύφθηκε το 1921 από δύο ανθρακωρύχους που εργάζονταν σε ορυχείο της βόρειας τότε Ροδεσίας για λογαριασμό της εταιρείας Rhodesia Broken Hill Development Company. Παρέδωσαν το εύρημά τους στο νοσοκομείο της περιοχής, όπου ένας γιατρός κατάλαβε την επιστημονική του αξία.
Εξαιτίας της έλλειψης τεχνογνωσίας η South Africa Company που διοικούσε την περιοχή και η εταιρεία Broken Hillman Development Company, πέντε μήνες μετά την ανακάλυψή του, έστειλε το κρανίο στο Ηνωμένο Βασίλειο για εξειδικευμένη μελέτη. "Η μεταφορά του κρανίου μπορεί να θεωρηθεί περισσότερο ως μια ερευνητική μελέτη παρά ως δωρεά σε κάποιο μουσείο του Ηνωμένου Βασιλείου" υπογραμμίζει η έκθεση της διακυβερνητικής επιτροπής της UNESCO το 2018.
Την ίδια ώρα η βρετανική πλευρά ισχυρίζεται ότι δωρήθηκε στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας. Κάτι αντίστοιχο δηλαδή με τους βρετανικούς ισχυρισμούς και για τα γλυπτά του Παρθενώνα. Από την πλευρά της η Ζάμπια θεωρεί το κρανίο τμήμα του πολιτιστικού της αποθέματος και επιδιώκει την επιστροφή του.
Οι πιο πρόσφατες επιστημονικές έρευνες συσχετίζουν το κρανίο του Broken Hillman με τον Homo Heidelbergensis, είδος που συναντάται παράλληλα με τον Homo Neadertal και τον Homo Sapiens, και το κατατάσσει στα πολύτιμα, διεθνώς, τεκμήρια για την έρευνα και την κατανόηση της ποικιλίας στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους.
