Κοιτώντας τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς, το πρώτο πράγμα που σε εντυπωσιάζει είναι η απόλυτη αυτοκυριαρχία που δείχνει. Είναι σχεδόν αδύνατον να διεισδύσεις πίσω από το δημόσιο πρόσωπο αναζητώντας συναισθήματα, ρωγμές ή αμφιβολίες... Εκτός κι αν το επιτρέψει η ίδια, όπως κατά τη χθεσινή παρουσία της στο Μουσείο Μπενάκη, όταν παραδέχθηκε στους δημοσιογράφους ότι νιώθει τρομοκρατημένη ακόμη κι όταν πρόκειται να δώσει μια διάλεξη. Κι αυτό όμως αποτελεί μέρος της στοχοθεσίας της: "Με ενδιαφέρουν οι ιδέες που με τρομοκρατούν" είπε. "Αλλιώς θα επαναλαμβανόμουν".
Η "γιαγιά της περφόρμανς", που φέτος κλείνει τα 70 της, βρέθηκε στην Αθήνα προκειμένου να παρουσιάσει όχι κάποιο δικό της θέαμα, αλλά αυτό που αποκαλεί "κληρονομιά της": Τη "μέθοδο Αμπράμοβιτς", που, όπως είπε, είναι "ένας τρόπος για να βελτιώσει κανείς τη ζωή του, όχι να γίνει καλλιτέχνης". Για το πρόγραμμα που θα παρουσιάσει, με τίτλο As One, σε συνεργασία με τον Οργανισμό ΝΕΟΝ, το Marina Abramovic Institute επέλεξε, μετά από ανοιχτή πρόσκληση, 29 Έλληνες καλλιτέχνες που από 10/3 έως 24/4 θα παρουσιάσουν σε όλους τους χώρους του Μουσείου Μπενάκη της οδού Πειραιώς τις δικές τους περφόρμανς, έξι από τις οποίες θα πραγματοποιούνται καθ' όλη τη διάρκεια της έκθεσης. Παράλληλα, το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να βιώσει μια συμμετοχική εμπειρία βασισμένη στη "μέθοδο Αμπράμοβιτς", ακολουθώντας συγκεκριμένες οδηγίες. "Πρώτη φορά γίνεται μια τόσο πολύπλοκη παρουσίαση" τόνισε.
Κι αν κανείς αναρωτηθεί "τι σχέση έχουν όλα αυτά με την τέχνη", η ίδια θα απαντήσει αφοπλιστικά, όπως χθες: "Η περφόρμανς είναι σοβαρή δουλειά. Είναι ένα εργαλείο, όπως και η ζωγραφική, μόνο που έχει να κάνει με το μέλλον: όσο απομακρυνόμαστε ο ένας από τον άλλο, τόσο θα έχουμε ανάγκη τη διαδραστικότητά της".
"Η Ελλάδα είναι ανθρώπινος τόπος. Νιώθω σαν να γυρίζω στην πατρίδα μου, την πρώην Γιουγκοσλαβία, χωρίς τον πόνο μιας τέτοιας επιστροφής" είπε, ενώ σε ερώτηση σχετικά με την κρίση και το προσφυγικό παραδέχτηκε πως "η τέχνη δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Μπορεί όμως να βοηθήσει στη συνειδητοποίηση" και πρόσθεσε: "Αν αλλάξει κανείς τον εαυτό του, μπορεί να αλλάξει όλο τον κόσμο".
Αδιαμφισβήτητη πρωταγωνίστρια της χθεσινής παρουσίασης, επισκίασε, δικαιολογημένα ίσως, όσους τη συνόδευσαν στο πάνελ: τον ιδρυτή του ΝΕΟΝ Δημήτρη Δασκαλόπουλο και τη διευθύντριά του Ελίνα Κουντούρη, τον διευθυντή του MAI Θάνο Αργυρόπουλο, τους επιμελητές του As One Serge Le Borgne - Paula Garcia και τον νέο διευθυντή του Μπενάκη Olivier Descotes, στην πρώτη του δημόσια εμφάνιση από αυτή τη θέση. Μονάχα οι "κληρονόμοι" της, οι παρόντες καλλιτέχνες, κατάφεραν να την επισκιάσουν για λίγο, όταν παρουσιάστηκαν όρθιοι μπροστά στο κοινό, καλύπτοντας το πάνελ των ομιλητών...
Σπύρος Κακουριώτης
