Με ένα αφιέρωμα στον σπουδαίο Μεξικανό χαράκτη Χοσέ Γουαδαλούπε Ποσάδα, με αφορμή τα 100 χρόνια από τον θάνατό του, εγκαινιάζεται σήμερα το 3ο Athens Print Fest, το διεθνές φεστιβάλ για την τέχνη της χαρακτικής και των εκτυπώσεων που διεξάγεται στην Αθήνα.
Ο Ποσάδα, που έχει δικαίως αποκληθεί "Μεξικανός Ντωμιέ", συνδυάζει, όπως και ο Γάλλος συνάδελφός του, τις ιδιότητες του σχεδιαστή και του πολιτικού και κοινωνικού σχολιαστή, μέσα από το έργο του, αναγνωρίσιμο από τους χαρακτηριστικούς σκελετούς που αντικαθιστούν τις ανθρώπινες μορφές.
"Πρόκειται για σπάνια έκθεση", μας λέει ο ιστορικός τέχνης Ντένης Ζαχαρόπουλος, που επιμελήθηκε την ιστορική πλαισίωση των έργων. "Το έργο του Ποσάδα γεννιέται σε μια περίοδο μεγάλης αναταραχής, τόσο ως αμείλικτη κοινωνική κριτική όσο και ως αισθητική και τεχνική καινοτομία. Ο ίδιος κατέληξε να γίνει ένα είδος λαϊκού ήρωα, χάρη στο χιούμορ και την απήχηση που είχε το έργο του στον λαό". Ο Ντ. Ζαχαρόπουλος παρατηρεί πως στην Ελλάδα δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο, "ίσως ο Μποστ, που και αυτός θεωρούνταν καρικατουρίστας και αναγνωρίστηκε ως ζωγράφος μετά θάνατον. Το ίδιο και ο Ποσάδα, θεωρείτο τεχνίτης μάλλον, που αναδείχθηκε ως καλλιτέχνης όταν πια τον ανακάλυψαν οι σουρεαλιστές".
Γεννημένος το 1852, γνώρισε από νεαρή ηλικία την πολιτική καταπίεση, καθώς οι πρώτες του σατιρικές λιθογραφίες ενόχλησαν την τοπική εξουσία και τον ανάγκασαν να μεταναστεύσει στην Πόλη του Μεξικού. Έγινε περιζήτητος στα πολιτικά περιοδικά και εφημερίδες της εποχής, καθώς ανέπτυξε μια εικαστική γλώσσα εύληπτη από τις λαϊκές μάζες, που μετέφερε ένα πνεύμα αντίστασης στο δικτατορικό καθεστώς του Πορφύριο Ντίας. Οι χαρακτηριστικοί σκελετοί των σχεδίων του, εμπνευσμένοι από τα λαϊκά έθιμα της "Ημέρας των Νεκρών", θα μετατραπούν σε μετωνυμία μιας διεφθαρμένης κοινωνίας, ενώ θα αναγνωριστούν ως πρωτοποριακό εξπρεσιονιστικό στοιχείο. Όπως σημειώνει ο επιμελητής, Σκελετός ήταν το όνομα του πρώτου σατιρικού περιοδικού του Μεξικού, κάτι που ασφαλώς ο Ποσάδα γνώριζε.
Τα 75 έργα του που παρουσιάζονται στην έκθεση "είναι πολυεπίπεδα, στην ιστορική τους διάσταση", και προσφέρουν την ευκαιρία "να γνωρίσουμε την ιστορία μιας μακρινής όσο και 'γειτονικής' μας χώρας", καταλήγει ο Ντ. Ζαχαρόπουλος, που θεωρεί "συμμετρικές", από πολλές απόψεις, τις δύο χώρες.
Η έκθεση 100 χρόνια Χοσέ Γουαδαλούπε Ποσάδα εγκαινιάζεται σήμερα στις 7.30 μ.μ. στη Δημοτική Πινακοθήκη (Λεωνιδίου και Μυλλέρου), ενώ ξεναγήσεις θα πραγματοποιηθούν στις 8 και 22/3.
Σπύρος Κακουριώτης
Athens Print Fest
Το Athens Print Fest, που φέτος έχει τον γενικό τίτλο "Abracadabra", διοργανώνεται από τον ΟΠΑΝ του Δήμου Αθηναίων και την Ένωση Ελλήνων Χαρακτών, υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού και της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO. Σε αυτό συμμετέχουν με έργα τους 700 καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με εκθέσεις που φιλοξενούνται, από σήμερα έως το τέλος Μαρτίου, σε 24 αίθουσες τέχνης και πολιτισμού. Ανάμεσά τους, ξεχωρίζουν η έκθεση νέων Κυπρίων χαρακτών (Πάρκο Ελευθερίας), Ιταλών χαρακτών των δεκαετιών '70 και '80 (Ιταλικό Ινστιτούτο), του Τσέχου καλλιτέχνη Γίρζι Σλίβα Cafe Dada (Μουσείο Γουναρόπουλου), επτά Σουηδών χαρακτών (Σκανδιναβική εκκλησία) κ.ά.
