"Κύριε, κύριε, μπορούμε να κάνουμε εδώ το μάθημά μας κάθε μέρα;" αναρωτιέται μια μαθήτρια δημοτικού. Και ένας καθηγητής γυμνασίου επισημαίνει πιο κάτω "Το πρόγραμμα 'Γνωριμία των Μαθητών με τη Βιβλιοθήκη' είναι δομημένο με τρόπο που κινεί το ενδιαφέρον των παιδιών, έτσι ώστε να συμμετέχουν. Δεν είναι απλώς ακροατές, εκφράζουν τη γνώμη τους και τις απορίες τους". "Η βιβλιοθήκη εκσυγχρονίζεται διαρκώς και το προσωπικό αναπτύσσεται ποιοτικά. Υποστηρίζει με άνεση τα ειδικά θέματα που ψάχνεις" σημειώνει ο χημικός μηχανικός Τ.Κ. "Αυτό που κυρίως με ενθουσιάζει είναι που ακούτε τις ανάγκες μας για βιβλιογραφία και διατηρείτε ενημερωμένες τις συλλογές σας" υποστηρίζει η Ε. Τσ., φοιτήτρια του ΕΑΠ (Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο), ενώ ένας συμφοιτητής της από το Καποδιστριακό αποφαίνεται: "Τελικά η βιβλιοθήκη σας είναι μια γλυκιά συνήθεια".
Λόγια ζεστά και ενθουσιώδη. Μερικά μόνο από τα αποτυπώματα που έχουν αφήσει οι επισκέπτες της δημόσιας Βιβλιοθήκης του Ιδρύματος Ευγενίδου στο Βιβλίο Επισκεπτών της. Βέβαια, οι Αθηναίοι γνωρίζουν το Ίδρυμα Ευγενίδου κυρίως από τα εντυπωσιακά προγράμματα του Πλανητάριου. Ωστόσο, η βιβλιοθήκη του, αυτή η "κρυφή" σφικοφωλιά γνώσης, που λειτουργεί από το 1966 ως δανειστική και ανοιχτής πρόσβασης, έχει ήδη γίνει "γλυκιά συνήθεια" για τα μέλη και τους επισκέπτες της.
Οι βιβλιοθηκονόμοι την εντάσσουν σ' εκείνες που διαθέτουν τα υψηλότερα στάνταρ μιας δημόσιας βιβλοοθήκης. Οι πολίτες κάθε ηλικίας που επισκέπτονται το αναγνωστήριό της, δανείζονται από τις πλούσιες συλλογές της, ή συμμετέχουν στα εκπαιδευτικά προγράμματά και τις δραστηριότητες που οργανώνει κάθε χρόνο για μικρούς και μεγάλους, αποτελούν μάλλο το καλύτερο διαπιστευτήριο της σχέσης που μπορεί να αναπτύξει μια δημόσια βιβλιοθήκη με την κοινωνία και μάλιστα σε μια χώρα που η έννοια της βιβλιοθήκης δεν είναι καθόλου διαδεδομένη.
Στεγασμένη στην ευρυχωρία των 1.100 τ.μ., τριών ορόφων του Ιδρύματος, εκεί στη Συγγρού, στο Φαληρικό Δέλτα, καλύπτει, πέραν των παραδοσιακών της τομέων της Επιστήμης και Τεχνολογίας, μια μεγάλη ποικιλία συλλογών για τη Λογοτεχνία, τις Κοινωνικές Επιστήμες, την Ιστορία κ.ά. και σήμερα αριθμεί πάνω από 60.000 αναγνώστες - μέλη. Ήταν μάλιστα "από τις πρώτες βιβλιοθήκες στην Ελλάδα που από το 1996 πρόσφερε στα μέλη της ελεύθερη πρόσβαση στο Διαδίκτυο και σειρά επιμορφωτικών σεμιναρίων χρήσης υπολογιστών, ενώ πρόσφατα ενισχύθηκε τεχνολογικά, με σκοπό να συμβάλει στην ουσιαστική επιμόρφωση των παιδιών σχετικά με τις Νέες Τεχνολογίες" μας λέει η Χαρά Μπρίντεζη, υπεύθυνη της Βιβλιοθήκης.
Η επιμόρφωση των παιδιών φαίνεται πως αποτελεί κομβικής σημασίας ζήτημα για τούτη τη βιβλιοθήκη. "Όλα τα προγράμματα που προσφέρονται για μικρές ηλικίες αποτελούν το δημιουργικό όχημα μέσω του οποίου οι νεαροί μας φίλοι προσεγγίζουν τη γνώση με τρόπο ευχάριστο και διασκεδαστικό, αναπτύσσουν τη δημιουργικότητά τους, έρχονται σε επαφή με το βιβλίο και μαθαίνουν να αγαπούν τη μελέτη και τον θεσμό της βιβλιοθήκης γενικότερα" εξηγεί η κ. Μπρίντεζη.
Βραδιές βιβλίου, μαθήματα υπολογιστών, «Διασταυρώσεις» (σειρά διαλέξεων σε θέματα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης και της Τεχνολογίας), «Εικονογράφηση βιβλίου με υπολογιστή», «Ένα βιβλίο, μια θαυμαστή περιπέτεια!» (σειρά εκπαιδευτικών προγραμμάτων για παιδιά με αφορμή ένα βιβλίο), «Λέσχη ανάγνωσης για παιδιά», αφηγηματικά δρώμενα, «Επιμορφωτικά προγράμματα για εκπαιδευτικούς», εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολεία: «Γνωριμία των μαθητών με τη βιβλιοθήκη», «Ερευνητική εργασία (Project)», «Η ιστορία της γραφής», «Η ιστορική διαδρομή της Βιβλιοδεσίας», «Ο ταξιδιώτης της γραφής», είναι μόνο κάποια από τα σταθερά προγράμματα της βιβλιοθήκης που διοργανώνονται στους χώρους της.
Κοινωνία της γνώσης
Ιδιαίτερης σημασίας για τη Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ευγενίδου είναι η συμμετοχή των παιδιών στη λεγόμενη "Κοινωνία της γνώσης". Γι' αυτό και φιλοξενεί ειδικά προγράμματα "στα οποία τα παιδιά μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν, μαθαίνουν δηλαδή να αγαπούν τη γνώση, να εξερευνούν, να αναρωτιούνται, να στέκονται κριτικά και διαρκώς να ψάχνουν. Είναι προφανές ότι για να επιτύχει μια βιβλιοθήκη σ' αυτήν ειδικά τη δραστηριότητα, πρέπει να είναι σωστά οργανωμένη και η βιβλιοθήκη μας έχει μακρά παράδοση στον τομέα της οργάνωσης" λέει η κ. Μπρίντεζη, υπογραμμίζοντας ότι "ανέκαθεν το προσωπικό της βιβλιοθήκης δίνει ιδιαίτερη προσοχή στην ενημέρωση του βιβλιογραφικού της καταλόγου με βάση τα παγκόσμια πρότυπα, συμμετέχει σε συλλογικούς καταλόγους και συνεργάζεται με όμορες και μη βιβλιοθήκες. Επιπλέον, συμμετέχει στις βιβλιοθηκονομικές εξελίξεις της χώρας, οργανώνοντας και συνδιοργανώνοντας συνέδρια και εκπαιδευτικά προγράμματα για βιβλιοθηκονόμους".
Και ίσως σ' αυτό το σημείο να κρύβεται το "μυστικό" της Βιβλιοθήκης του Ιδρύματος Ευγενίδου. Στο ανθρώπινο δυναμικό της. "Μια ομάδα βιβλιοθηκονόμων που αγαπούν και σέβονται το επάγγελμά τους, με ιδέες και διάθεση να συμβάλουν στην εκπλήρωση του σκοπού της βιβλιοθήκης".
Για την υπεύθυνη της βιβλιοθήκης "η επιτυχία όλων αυτών των προγραμμάτων φαίνεται επίσης και από το ενδιαφέρον της κοινότητας που έχει δημιουργηθεί γύρω από τη βιβλιοθήκη. Είναι μεγάλος ο αριθμός των επισκεπτών που προσελκύονται, χωρίς καθόλου διαφήμιση. Πάνω από 41.000 άτομα κάθε χρόνο μάς επισκέπτονται τακτικά". Γιατί; "Γιατί απλώς νιώθουν ότι ανήκουν σε έναν δυναμικό κι ελκυστικό χώρο, που θέλει και μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξή τους, να τους προσφέρει ευκαιρίες για σκέψη, γνώση, συμμετοχή, συνεργασία και συναναστροφή με άλλους ανθρώπους ανάλογων ενδιαφερόντων. Γιατί έτσι πρέπει να λειτουργούν οι βιβλιοθήκες. Ως πυρήνες 'ζύμωσης' νέων ιδεών και διαμόρφωσης εξελίξεων" επιμένει η κ. Μπρίντεζη.
Θα μπορούσε κανείς να πει πολλά ακόμα γι' αυτή τη βιβλιοθήκη. Με τον πιο εύστοχο μάλλον τρόπο τα επισημαίνει ένα από τα παλαιότερα μέλη της, ο Εμμανουήλ Ράμμος, Senior Advisor European Space Agency: "Η βιβλιοθήκη αυτή, σε συνδυασμό με το Πλανητάριο που είναι δίπλα, μου άνοιξε μια πόρτα προς το διάστημα. Εδώ 'κόλλησα' το μικρόβιο του διαστήματος και ασχολήθηκα με αυτό το επάγγελμα... Τελικά. σε τέτοιους χώρους. σαν αυτή τη βιβλιοθήκη. φτιάχνεται το μέλλον μιας χώρας..." διαβάζουμε στο Βιβλίο Επισκεπτών.
