Αυτό τον Ιούνιο ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ θα χρειαστεί πολλά ηρεμιστικά. Μπήκε στη μάχη των ευρωεκλογών ως επικεφαλής υποψήφιος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, βγήκε πρώτος και βλέπει την ελπίδα του να γίνει ο επόμενος πρόεδρος της Κομισιόν να ροκανίζεται ώρα με την ώρα. Πρωτίστως μέσα από τη δική του πολιτική οικογένεια, αυτή που τον έχρισε υποψήφιο πριν από δύο μήνες στο συνέδριο του Δουβλίνου. Κι ενώ είναι ο υποψήφιος της «ισχυρότερης γυναίκας του κόσμου» -σύμφωνα με τη λίστα Forbes, που δημοσιεύτηκε χθες- δεν είναι καθόλου βέβαιος ότι η Άνγκελα Μέρκελ θα τον στηρίξει.
Το πρώτο ηρεμιστικό του το χρειάστηκε σίγουρα τη νύχτα της Τρίτης, μετά τη λήξη της άτυπης συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αντικείμενο την αποτίμηση του εκλογικού αποτελέσματος - και βεβαίως την έναρξη του παζαριού για τη στελέχωση της Κομισιόν και όχι μόνο. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα εμφανίστηκε η Μέρκελ ενώπιον του Τύπου και ουσιαστικά βομβαρδίστηκε από μία και μόνη ερώτηση, σε συνεχείς αναδιατυπώσεις. «Στηρίζετε τον Γιούνκερ; Κι αν όχι, πώς θα τολμήσετε να αγνοήσετε την ετυμηγορία των Ευρωπαίων πολιτών, προτείνοντας κάποιον άλλον για την προεδρία της Κομισιόν;».
Οι απαντήσεις της Μέρκελ έβγαιναν με το τσιγκέλι. «Ναι, ο Γιούνκερ ήταν ο υποψήφιός μας», «ναι, δώσαμε μια πολιτική υπόσχεση στους πολίτες», αλλά... δεν μας βγαίνουν τα κουκιά. Αυτό το τελευταίο δεν το διατύπωσε έτσι -«πρέπει να τηρούμε το πνεύμα και το γράμμα της συνθήκης», είπε- αλλά επανέλαβε τουλάχιστον δέκα φορές ότι ο πρόεδρος της Κομισιόν χρειάζεται αφενός την πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αφετέρου την ενισχυμένη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Και προφανώς, αφενός ο Γιούνκερ δεν πληροί αυτονόητα και τις δύο αυτές προϋποθέσεις, αφετέρου η Μέρκελ δεν είναι διατεθειμένη να δώσει μάχη για τον υποψήφιό της.
Οι όροι του Κοινοβουλίου...
Αυτό είχε διαφανεί πριν κλείσουν οι ευρωκάλπες, αλλά οι πολιτικές ομάδες του απερχόμενου κοινοβουλίου, που από κοινού είχαν καλέσει τους Ευρωπαίους να ψηφίσουν για το «ποιος θα κάνει κουμάντο στην Ευρώπη», φρόντισαν διά των προέδρων τους να ξεκαθαρίσουν στους ηγέτες των «28» ότι πρέπει να δοθεί μια ευκαιρία στο νικητή να κερδίσει την πλειοψηφία του σώματος. Αυτό θα πει, στηρίζουν ως επόμενο πρόεδρο της Κομισιόν τον δεξιό Γιούνκερ υπό την προϋπόθεση ότι θα υιοθετήσει ένα μέρος από την προγραμματική των άλλων ομάδων - π.χ. τη στροφή από την πολιτική της λιτότητας στις αναπτυξιακές επενδύσεις, που θέλουν οι σοσιαλιστές, την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης της ψηφιακής αγοράς, που θέλουν οι φιλελεύθεροι, ή τον τερματισμό των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ για τη διατλαντική ζώνη ελεύθερου εμπορίου (ΤΤΙΡ) και τον άμεσο τερματισμό της λιτότητας, που θέλει η Αριστερά.
Το τι θέλουν οι πολιτικές ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όμως, στην προσπάθειά τους να αποτρέψουν ένα παζάρι κεκλεισμένων των θυρών μεταξύ των κυβερνήσεων, δεν φαίνεται να «καίει» τους ηγέτες των κρατών μελών.
...και ο χαβάς των ηγετών
Αντιθέτως, το μόνο στο οποίο κατέληξαν στη σύνοδο κορυφής της Τρίτης ήταν να δώσουν μια διερευνητική εντολή στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Χέρμαν βαν Ρομπάι, να ψάξει στις πρωτεύουσες των «28» συναινέσεις τόσο για το προγραμματικό περιεχόμενο της νέας Κομισιόν όσο και για ένα «πακέτο προσώπων». Με λίγα λόγια, μπαίνουν μαζί στο παζάρι όλα τα πόστα: η προεδρία της Κομισιόν, η προεδρία του Κοινοβουλίου, η προεδρία του Συμβουλίου, η προεδρία του Eurogroup, η θέση του «υπουργού Εξωτερικών της Ε.Ε.», που κατέχει σήμερα η βαρόνη Άστον, κι ενδεχομένως το ποια χώρα θα πάρει ποιον επίτροπο.
Ο βαν Ρομπάει έχει διορία μέχρι τις 26 Ιουνίου να βρει έναν υποψήφιο τον οποίο να δεχτούν πρώτα οι περισσότερες κυβερνήσεις και να μπορέσει στη συνέχεια να πάρει τις απαραίτητες 376 ψήφους από το Κοινοβούλιο. Εάν τα καταφέρει, η επόμενη Κομισιόν θα συγκροτηθεί μέσα στον Ιούλιο. Εάν όχι, θα ξαναπροσπαθήσει. Όπως δήλωσε τη νύχτα της Τρίτης η Μέρκελ, «ξέρετε ότι η συστηματικότητα είναι πιο σημαντική από την ταχύτητα», κάντε υπομονή δηλαδή.
"Καληνύχτα Ευρώπη"
Τη... στωικότητα της Μέρκελ δεν συμμερίζεται ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, Ζαν Άσελμπορν, ο οποίος βγήκε έξαλλος χθες το πρωί στο γερμανικό ραδιόφωνο να χαρακτηρίσει το αποτέλεσμα της συνόδου κορυφής «από απογοητευτικό έως απαράδεκτο». Και να υποστηρίξει ότι παίζεται η αξιοπιστία της Ε.Ε. έναντι των πολιτών της: «Εάν η Ε.Ε. δώσει πάλι μια εικόνα διαφωνιών πάνω σε θέματα προσώπων, θέσεων και στρατηγικής, τότε 'καληνύχτα, Ευρώπη, καληνύχτα, πολίτες'. Και νομίζω πως οι Λε Πεν, Βίλντερς ή όπως αλλιώς ονομάζονται θα ενδυναμωθούν ακόμα περισσότερο. Εδώ υπήρχε μια σαφής πρόταση στο τραπέζι. Το Ευρωκοινοβούλιο έκανε μια πρόταση, να ξεκινήσουν απευθείας διαπραγματεύσεις με τον υποψήφιο του πρώτου κόμματος, δηλαδή του ΕΛΚ. Αυτή είναι η πρόταση που έγινε χθες και που αναγνώστηκε από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρομπάι», δήλωσε ο Ζαν Άσελμπορν.
Μια πρόταση που αγνοήθηκε...
