Οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν είναι απογοητευμένοι μόνον από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αλλά και από την πολιτική. Αυτό ισχυρίζεται σε συνέντευξή του στην ιταλική "Corriere della Sera" ο Πολωνός κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Ζίγκμουντ Μπάουμαν. Μία ημέρα μετά τις ευρωεκλογές, ο ομότιμος καθηγητής Κοινωνιολογίας στα πανεπιστήμια του Λιντς και της Βαρσοβίας και ένας από τους σημαντικότερους θεωρητικούς της μετανεωτερικότητας (στα ελληνικά κυκλοφορούν οι "Ρευστοί Καιροί" και οι "Παράπλευρες Απώλειες") υποστηρίζει πως βιώνουμε το "διαζύγιο μεταξύ εξουσίας και πολιτικής".
Παρά τις προσπάθειες των πολιτικών να κινητοποιήσουν τους 400 εκατομμύρια Ευρωπαίους ψηφοφόρους υπέρ της Ευρώπης, τα αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι η Ε.Ε. εξακολουθεί όχι μόνο να μη συγκινεί, αλλά και να προκαλεί αισθήματα εχθρότητας. Όμως η δυσπιστία δεν αφορά μόνον τους αποστασιοποιημένους αξιωματούχους τους Βρυξελλών, αλλά "το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του". "Οι πολίτες χάνουν την πίστη τους στην ικανότητα των θεσμών να τηρούν τις υποσχέσεις τους" σημειώνει ο Μπάουμαν προσδιορίζοντας ότι "οι ρίζες της τάσης αυτής εντοπίζονται στον τελευταίο μισό αιώνα, κατά τη διάρκεια του οποίου οι διαδικασίες απορρύθμισης που προωθήθηκαν από τις κυβερνήσεις που συμμετείχαν στην επανάσταση του νεοφιλελευθερισμού επέφεραν τον σταδιακό διαχωρισμό της εξουσίας, νοούμενης ως ικανότητας δράσης, από την πολιτική, νοούμενη ως ικανότητα λήψης αποφάσεων".
Ο Μπάουμαν υποστηρίζει ότι οι Ευρωπαίοι απώλεσαν την πίστη τους εξαιτίας της αποδυνάμωσης των εθνικών εξουσιών. "Εξουσίες που στο παρελθόν ασκούνταν στο εσωτερικό των συνόρων τού κάθε κράτους, οικονομικές κυρίως εξουσίες που καθορίζουν την ευημερία και τη φτώχεια εκατομμυρίων ανθρώπων, εξατμίστηκαν και πέρασαν σε μια εξωεδαφική επικράτεια, σε μια νεκρή ζώνη, την ώρα που η πολιτική παρέμεινε τοπική. Οι θεμελιώδεις αξίες τις οποίες πιστεύαμε ότι διασφάλιζαν οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποί μας -ισότητα ευκαιριών, τιμιότητα, σεβασμός στους κανόνες- έχουν παραβιαστεί κατάφωρα. Η επιβίωση των κυβερνήσεων πλέον εκλαμβάνεται ως εργαλείο το οποίο παρέχει στους πλούσιους τη δυνατότητα να αυξήσουν τον πλούτο τους, την ώρα που οι περισσότεροι είναι αντιμέτωποι με μια μη αναστρέψιμη διαδικασία εξαθλίωσης", τονίζει.
Αποτέλεσμα της αδυναμίας της πολιτικής να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της καθημερινότητας είναι η μετατόπιση των ευθυνών στους πολίτες. Επικαλούμενος τον Βρετανό κοινωνιολόγο Άντονι Γκίντενς, ο Μπάουμαν περιγράφει το "βασίλειο της πολιτικής της καθημερινής ζωής" όπου το κάθε άτομο, με τα ακατάλληλα μέσα που έχει στη διάθεσή του, καλείται να αναλάβει την πρωτοβουλία για την εξεύρεση ατομικών λύσεων σε κοινά προβλήματα.
Αναδημοσίευση από "Τα Νέα", 27/05/2014
