Η ιστορικότητα του εκλογικού αποτελέσματος της περασμένης Κυριακής επισημάνθηκε, και δικαίως. Δυστυχώς, η κατάσταση στη χώρα είναι τέτοια και οι εξ αυτής ευθύνες μεγάλες, ώστε να μην υπάρχουν περιθώρια πανηγυρισμών για ανθρώπους που ποτέ στη ζωή τους δεν έτυχε να βρεθούν στη μεριά των νικητών μιας εκλογικής διαδικασίας. Ένας αέρας συγκίνησης ήταν αισθητός, αλλά ώς εκεί.
Μέσα από μύριες δυσκολίες και τη λυσσώδη αντίδραση συμφερόντων, που φέρουν μεγάλη ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση στη χώρα, ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε ως η βασική δύναμη αντίστασης, αλλαγής και εθνικής αναγέννησης, με ευρωπαϊκό αντίκτυπο. Η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στο debate έπαιξε σημαντικό ρόλο και φαίνεται να τον καθιερώνει ως έναν Ευρωπαίο ηγέτη με σημαντική επίδραση (ως προς το εκλογικό αποτέλεσμα) στο υποσυνείδητο πλατιών λαϊκών στρωμάτων στην Ελλάδα και ιδιαιτέρως στην επαρχία.
Πολλοί μπορεί να θεώρησαν ότι το αποτέλεσμα δεν ήταν σε ευθεία αντιστοιχία με την καταστροφή που συντελέσθηκε στη χώρα. Η καταγραφή θα ήταν εντυπωσιακότερη αν για ακόμη μια φορά Σαμαράς - Βενιζέλος και το σύμπλεγμα της ανωμαλίας δεν ποντάριζαν στον φόβο. Το διακύβευμα της σταθερότητας, ως αντίδοτο στη μετατροπή των ευρωεκλογών σε δημοψήφισμα, υπέκρυπτε ακριβώς μια εκβιαστική απειλή, θέτοντας στη θέση των εγγυητών τους κατ' εξοχήν φορείς της μνημονιακής εκτροπής.
Ο Βενιζέλος, που αντιμετώπιζε το φάσμα διαλυτικών φαινομένων, μπήκε στον εκβιαστικό χορό και φαίνεται να συγκράτησε κάποιες δυνάμεις, βοηθούντος και του αποτελέσματος της πρώτης Κυριακής, που, εκτός των άλλων, έριξε σε σημαντικό βαθμό το ηθικό κομματικών δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως στην επαρχία. Για το αποτέλεσμα εκείνο υπάρχει χρόνος νηφάλιας αποτίμησης, για την απάντηση σε ερωτήματα όπως το αν υπήρξε υποτίμηση του χαρακτήρα των αυτοδιοικητικών εκλογών και για τη χάραξη σαφών ορίων μεταξύ πολιτικοποίησης και κομματικοποίησης.
Κάτι άλλο που γνωρίζαμε μεν, αλλά διαπιστώσαμε ότι μπορεί να επιβιώνει και σε συνθήκες καταστροφής, είναι τα απίστευτα πελατειακά δίκτυα που έχουν στηθεί όλα αυτά τα χρόνια. Ότι, επίσης, στην Ελλάδα της χρεοκοπίας, μπορεί να δαπανώνται τεράστια ποσά και η αντιπαράθεση να παίρνει χαρακτήρα Κολομβίας, ιδιαιτέρως σε μέρη όπως τα λιμάνια, όπου παίζονται πολλά ορατά ή αόρατα συμφέροντα. Φαινόμενο που πρέπει να μελετηθεί και να οικοδομηθούν πλατιές κοινωνικές συμμαχίες για την ανάσχεσή του.
Η απόλυτη εξαθλίωση δεν οδηγεί αναπόδραστα στην εξέγερση κατά το τροτσκιστικό δόγμα, αλλά μπορεί να εκθρέψει φαινόμενα αποπολιτικοποίησης, όπως αυτά που παρατηρούνται σε τμήματα της νεολαίας. Πάνω σε τέτοιο έδαφος στήθηκε η κατασκευή του Ποταμιού. Στον χώρο αυτό ήταν οφθαλμοφανέστατο ότι υπήρχε ένα κενό. Στην κοινωνία, όπως και στη φύση, υπάρχουν πολλοί τρόποι να καλυφθούν τα κενά. Δυστυχώς, γίνεται με έναν από τους χειρότερους, δεδομένου ότι το όλο πρότζεκτ κατατείνει όχι απλώς στην αντικατάσταση της πολιτικής από την επικοινωνία (αυτό το πετυχαίνει ο Σαμαράς από μόνος του), αλλά στην κατάργηση της ίδιας της πολιτικής. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι άνθρωποι που βρέθηκαν εκεί εμφορούνται όλοι από αυτή την άποψη ή ότι το μόρφωμα αυτό έχει παγιωμένη κατεύθυνση.
Μια πρώτη διαπίστωση είναι ότι (με την ύπαρξη πλουσίων χορηγών) στην πολιτική, όπως και στη διαφήμιση, κάποιοι άνθρωποι μπορούν να επιλέξουν κάποιο προϊόν πριν το γνωρίσουν. Είπαμε, όμως, ότι εκεί υπήρχε ένα κενό. Σε ένα κενό έπεσε και η ΔΗΜ.ΑΡ., επιβεβαιώνοντας τον κανόνα ότι όποιος πατάει σε δύο βάρκες θα πέσει και θα πνιγεί όταν οι συνθήκες στη θάλασσα αλλάξουν. Με αυτή την πορεία, ένα συγκεκριμένο πολιτικό δυναμικό κινδυνεύει να βρεθεί στον βυθό.
Οι αναλύσεις φέρουν το ΚΚΕ να ενισχύθηκε σε σχέση με τις εθνικές εκλογές και, αριθμητικά, αυτό μπορεί να ισχύει. Όμως η ακραία πολιτική που επέλεξε και η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις κονταροχτυπιέται με τη λογική δεν περπατάει ανάμεσα στους απλούς ψηφοφόρους του, οι οποίοι μέσα από πολλά βάσανα έχουν σμιλέψει ένα πολιτικό κριτήριο. Αυτό θα φανεί στην πορεία προς τις επόμενες εθνικές εκλογές.
Μόνο και μόνο η σταθερή άνοδος της Χρυσής Αυγής και η τάση μετατροπής της σε δομικό φαινόμενο πρέπει να σημάνει γενικότερη αφύπνιση και δράση για την αλλαγή πορείας της χώρας, με την αντιμετώπιση των ακραίων κοινωνικών προβλημάτων που παράγουν παραμορφωτικά κοινωνικά φαινόμενα σε μεγάλη ένταση. Ακόμη μια πτυχή του ιστορικού καθήκοντος που έχει ο ΣΥΡΙΖΑ και που καλείται να το αφομοιώσει σε όλο του το βάθος και, μέσα από την κοινωνική γείωση, να περάσει σε ένα άλλο επίπεδο πολιτικής κουλτούρας. Να μη δυσπιστεί a priori απέναντι στον σημερινό άλλο του εαυτό, αντιθέτως να εμπνέεται για να αρθρώσει πιο στέρεα την κυβερνητική του πρόταση, στη βάση μιας ευρείας κοινωνικής συμμαχίας, χωρίς να ξεχνάει από πού ξεκίνησε.
* Ο Γιώργος Βαρεμένος είναι βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας του ΣΥΡΙΖΑ
