ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Αδιάβαστοι ή ψεύτες. Δεν μπορώ να βρω άλλες λέξεις για να χαρακτηρίσω το ντουέτο των κ. Σαμαρά και Βενιζέλου που μας κυβερνούν, οι οποίοι, ελάχιστες ημέρες πριν τις ευρωεκλογές, δεν έχουν πει λέξη για τη σοβαρή πιθανότητα να μην έχει η Ελλάδα επίτροπο στην επόμενη Κομισιόν.
Για τους κυρίους λοιπόν αυτούς, και για όλους τους άλλους που δεν μπήκαν στον κόπο να διαβάσουν τις Συνθήκες, το άρθρο 17 παράγραφος 5 λέει ρητά ότι: «Από 1ης Νοεμβρίου 2014, η Επιτροπή απαρτίζεται από αριθμό μελών ο οποίος, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της και του ύπατου εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, αντιστοιχεί στα δύο τρίτα του αριθμού των κρατών - μελών...». Τι σημαίνει αυτό;
Σημαίνει ότι οι επίτροποι στην επόμενη Κομισιόν, από τον προσεχή Νοέμβριο, δεν θα είναι πλέον 28, όσοι και τα κράτη - μέλη, αλλά 18. Αν εξαιρέσουμε μάλιστα τον πρόεδρο της Κομισιόν και τον ύπατο εκπρόσωπο για την εξωτερική πολιτική, ο αριθμός των επιτρόπων πέφτει στους 16. Πόσες πιθανότητες έχει η Ελλάδα να μην εκπροσωπείται στη νέα Κομισιόν; Η απάντηση είναι: Πολλές. Και τούτο διότι στην ίδια παράγραφο αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι οι επίτροποι θα επιλέγονται με ένα τέτοιο σύστημα που θα επιτρέπει να αντικατοπτρίζεται στη σύνθεση της νέας Επιτροπής «το δημογραφικό και γεωγραφικό φάσμα του συνόλου των κρατών - μελών...», που σημαίνει ότι μεταξύ π.χ. Ελλάδας και Ιταλίας, που βρίσκονται στην ίδια γεωγραφική περιοχή, θα προτιμηθεί ασφαλώς, σε πρώτη φάση, η επιλογή ενός Ιταλού επιτρόπου από έναν Έλληνα.
Βεβαίως, στο ίδιο άρθρο αναφέρεται και η δυνατότητα «το ευρωπαϊκό συμβούλιο (κορυφής) να αποφασίσει ομόφωνα να αλλάξει τον αριθμό των επιτρόπων». Αλλά ούτε αυτή η πρόνοια αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας, αφενός διότι χρειάζεται ομοφωνία στην απόφαση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ακόμη κι αν ληφθεί αυτή η απόφαση τελικά, θα αυξηθεί υποχρεωτικά ο αριθμός των 18 επιτρόπων στους 28 που είναι σήμερα.
Ας αφήσουμε προς το παρόν ανοικτό αυτό το κρίσιμο για τα συμφέροντα της Ελλάδας ζήτημα και ας έλθουμε στην επιλογή του προέδρου της Κομισιόν, το πρόσωπο του οποίου θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών της Κυριακής.
Δύο πράγματα δεν γνωρίζουν ξεκάθαρα οι Έλληνες ψηφοφόροι. Το πρώτο είναι η πραγματική δυνατότητα των ευρωβουλευτών να επηρεάζουν με την ψήφο τους την πορεία της Ευρώπης. Το δεύτερο έγκειται στον τρόπο, τη διαδικασία με την οποία θα επιλεγεί ο νέος πρόεδρος της Κομισιόν. Ως προς τις δυνατότητες καθορισμού από τους ευρωβουλευτές της πορείας της Ευρώπης, οι αναγνώστες μας θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι ευρωβουλευτές των δύο μεγαλύτερων ομάδων (κομμάτων), δηλαδή η Κεντροδεξιά (ΕΛΚ - Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα), στην οποία ανήκουν οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, και αυτοί του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος, στο οποίο θα ενταχθούν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜ.ΑΡ., δεν έχουν σχεδόν καμία δυνατότητα χάραξης της «γραμμής» που θα ακολουθήσουν οι ομάδες τους μέσα στο Ευρωκοινοβούλιο. Και τούτο διότι αριθμητικά είναι κυριολεκτικά σταγόνα στον ωκεανό των μελών της κάθε Ομάδας (4-6 της Ν.Δ., μεταξύ των 200 και πλέον ευρωβουλευτών του ΕΛΚ, και 1-2 του ΠΑΣΟΚ, στους 200, περίπου, ευρωβουλευτές του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος).
Τι μπορούν να κάνουν αυτοί οι άνθρωποι για τη στήριξη των ελληνικών συμφερόντων; Κυριολεκτικά τίποτε. Είναι μια υπόθεση χαμένη από χέρι. Αντίθετα, οι ευρωβουλευτές στις μικρότερες ομάδες και ιδιαίτερα αυτοί του ΣΥΡΙΖΑ, που θα ενταχθούν στην Ομάδα της Ενωτικής Αριστεράς (5-6 σε σύνολο 55 ευρωβουλευτών), οι Φιλελεύθεροι και οι Οικολόγοι έχουν πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες να κινηθούν και να επηρεάσουν σοβαρά την πολιτική συμπεριφορά της Ομάδας τους για την ικανοποίηση των ελληνικών επιδιώξεων, με πρώτο στόχο τους, όχι την αλλαγή των σημερινών Συνθηκών, πράγμα αδύνατον, αλλά την αλλαγή ανάγνωσης - ερμηνείας αυτών των Συνθηκών.
Με άλλα λόγια από τη δύναμη που θα δώσουν οι πολίτες στα κόμματα της Αριστεράς αλλά και των Οικολόγων και των Φιλελευθέρων, μπορεί κανείς να ελπίζει σε ένα ενδοευρωπαϊκό δημοκρατικό «πραξικόπημα», που θα μπορέσει να αλλάξει πολλά κακώς κείμενα μέσα στην Ένωση. Δυστυχώς, κανένα πολιτικό κόμμα, ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν εξήγησε αυτή την πρακτική δυνατότητα ριζοσπαστικών αλλαγών στην πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και αυτό θα πρέπει οι Έλληνες ψηφοφόροι να το σκεφθούν πολύ σοβαρά πριν φθάσουν στην κάλπη. Με άλλα λόγια, ένας επιπλέον ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ έχει πολύ μεγαλύτερο ειδικό πολιτικό βάρος από έναν ευρωβουλευτή της Ν.Δ. ή του ΠΑΣΟΚ.
Τέλος, ως προς το κρίσιμο διακύβευμα της επιλογής του προέδρου της Κομισιόν, οι πολίτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο ρόδινα και ειδυλλιακά όσο θέλουν να τους τα εμφανίσουν τα πολιτικά κόμματα.
Η εξήγηση έχει πολλές κρυφές πλευρές. Ας τις φωτίσουμε. Η Γερμανία, λοιπόν, δεν έχει καμία διάθεση μέχρι σήμερα, να επιτρέψει την εκλογή του προέδρου της Κομισιόν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που θα βγει από τις κάλπες. Η κ. Μέρκελ επιδιώκει τη στενή, συσταλτική ερμηνεία του σχετικού άρθρου της Συνθήκης (17 παράγραφος 7), σύμφωνα με το οποίο «λαμβάνοντας υπόψη τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αφού προβεί στις κατάλληλες διαβουλεύσεις, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (κορυφής), αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία, προτείνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έναν υποψήφιο για το αξίωμα του προέδρου της Επιτροπής. Ο υποψήφιος αυτός εκλέγεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με την πλειοψηφία των μελών που το απαρτίζουν (σ.σ.: 376 ψήφοι από τους 751 συνολικά ευρωβουλευτές)...».
Η κ. Μέρκελ δεν θέλει με τίποτε αυτή τη διαδικασία και σκοπεύει να εκμεταλλευθεί τους ευρωβουλευτές της Κεντροδεξιάς, δηλαδή και τους νεοδημοκράτες ευρωβουλευτές, για να επιβάλει πρόεδρο της αρεσκείας της. Για να παρασύρει δε στο παιχνίδι της τον πρόεδρο της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ, του πρότεινε για πρόεδρο της Κομισιόν τη συμπατριώτισσά του, γενικό διευθυντή του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ.
Ο κ. Ολάντ, φοβούμενος τον κίνδυνο «εξέγερσης» των σοσιαλιστών ευρωβουλευτών από αυτή τη θεσμική εκτροπή, αποφάσισε μόλις τις τελευταίες ημέρες να μην αποδεχθεί τις γερμανικές προτάσεις και με άρθρο του στη Monde τόνισε μεταξύ άλλων ότι: "...με την ψήφο τους στις 25 Μαΐου, οι εκλογείς θα ορίσουν τον νέο πρόεδρο της Κομισιόν...". Τα περιθώρια που άφησε ο Γάλλος πρόεδρος στη Γερμανία είναι πολύ στενά και αυτή δεν θα έχει τη δυνατότητα παρά να «παίξει» με τους νικητές υποψηφίους των ευρωεκλογών. Με άλλα λόγια, θα πρέπει θεωρητικά να διαλέξει μεταξύ του κεντροδεξιού Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και του σοσιαλφιλελεύθερου Μάρτιν Σουλτς.
Όμως, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο φαίνονται, διότι τόσο ο κ. Γιούνκερ όσο και ο κ. Σουλτς θα έχουν τη σχετική και όχι την απόλυτη πλειοψηφία των μελών του νέου Ευρωκοινοβουλίου, αφού τα κόμματά τους θα πάρουν γύρω στους 200-210 ευρωβουλευτές το καθένα, από τους 751. Χρειάζεται, λοιπόν, μια εσωτερική διαβούλευση μεταξύ των ομάδων του Ευρωκοινοβουλίου, ώστε να εκλεγεί αυτός από τους πέντε υποψηφίους προέδρους που θα συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία των ευρωβουλευτών (376 ψήφοι από τους 751). Για το ζήτημα αυτό θα πρέπει να περιμένουμε μια μεγάλη μάχη από την προσεχή Δευτέρα, μετά τις ευρωεκλογές, στην οποία θα πάρει μέρος και ο Αλ. Τσίπρας που τον υποστηρίζει η Ενωτική Αριστερά, καθώς και ο Φιλελεύθερος Γκι Φερχόφστατ.
Το τι θα συμβεί τελικά δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε από σήμερα, κάποιες ενδείξεις θα έχουμε μετά το ανεπίσημο δείπνο των 28 κοινοτικών ηγετών, που οργανώνεται, γι' αυτόν ακριβώς τον σκοπό, την Τρίτη 27 Μαΐου στις Βρυξέλλες. Μέχρι τότε, υπομονή.
