Μετά τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Βίλνιους, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, φαίνεται πως αρχίζει να γράφεται μια νέα σελίδα στα ελληνοτουρκικά, αρχικά στο επίπεδο της επικοινωνίας. Ο πρωθυπουργός εμφανίζεται έτοιμος να συζητήσει επί της ουσίας με τον Τούρκο Πρόεδρο και φροντίζει να προετοιμάσει την κοινή γνώμη για το ενδεχόμενο να προχωρήσει ο διάλογος και να ανοίξει ο δρόμος για τη Χάγη. Με επιχειρήματα που θα μπορούσαν να ηχήσουν πειστικά και στα αυτιά της αξιωματικής αντιπολίτευσης, η οποία υποστηρίζει σταθερά τον ελληνοτουρκικό διάλογο, αν ο Μητσοτάκης δεν είχε δώσει ακριβώς τα αντίθετα δείγματα γραφής στο παρελθόν, όχι μόνο στο πιο μακρινό, όταν χαρακτήριζε προδοσία τη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά και στο πρόσφατο, όταν έπαιξε μετά την Κυριακή των εκλογών του Μαΐου το βρόμικο παιχνίδι με τη μειονότητα στη Θράκη.
Ο Μητσοτάκης έχει αποδείξει ότι μπορεί εύκολα να κινείται από την άγρια πατριδοκαπηλία στον… κοσμοπολιτισμό, γι’ αυτό και όταν μιλάει για «τον πατριωτισμό της ευθύνης, σε αντίθεση με τον πατριωτισμό που εξαντλείται σε εύκολες κορώνες», δεν ξέρει κανείς τι να περιμένει. Πάντως, προφανώς έχει δίκιο όταν λέει -στη συνέντευξή του το βράδυ της Πέμπτης στον ΣΚΑΪ- ότι είναι «προς όφελος της Ελλάδας να επιλύσει με δίκαιο τρόπο και με γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο τη μεγάλη διαφορά που έχουμε με την Τουρκία».
Το παράθυρο
Αυτή τη στιγμή ο πρωθυπουργός -και ο νέος του υπουργός των Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, που θα ξεκινήσει, όπως ειπώθηκε ήδη στο Βίλνιους, τον πολιτικό διάλογο με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν για τα «βαριά» θέματα- βλέπουν ένα παράθυρο ευκαιρίας για επαναπροσέγγιση με την Τουρκία έπειτα από τέσσερα χρόνια εντάσεων επί του πεδίου και διπλωματικής ακινησίας. Θεωρούν πως οι κυβερνήσεις της Ελλάδας και της Τουρκίας μπορούν να στηριχθούν στη νωπή και ισχυρή εντολή που έλαβαν στις εκλογές του Ιουνίου και του Μαΐου αντίστοιχα και να προχωρήσουν σε έναν αξιοπρεπή συμβιβασμό -κάνοντας και «υποχωρήσεις»-, χωρίς να φοβούνται τις εσωτερικές αντιστάσεις.
Ο Μητσοτάκης προσπαθεί, λοιπόν, να ετοιμάσει γι’ αυτό την κοινή γνώμη χωρίς να γίνεται συγκεκριμένος αλλά και χωρίς να δεσμεύεται για τίποτε, όπως φάνηκε στη συνέντευξή του: «Εγώ έχω μια υποχρέωση να διερευνήσω αν υπάρχει ένα παράθυρο» είπε. «Μπορεί να μην υπάρχει και μπορεί να καταλήξουμε ότι δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε και να επιλύσουμε -τώρα τουλάχιστον- αυτή τη μεγάλη μας διαφορά. Αλλά κι αυτό να συμβεί, έχουμε περάσει από περιόδους πολύ καλών σχέσεων με την Τουρκία, με ανοιχτό το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ για πολλά χρόνια».
Οσο για τα F-16 που θα δώσουν οι Αμερικανοί στην Τουρκία, ο Μητσοτάκης εμφανίστηκε να εναποθέτει τις ελπίδες του στο Κογκρέσο για να βάλει περιορισμούς (;) στη γειτονική χώρα, ξεχνώντας τη μάχη όλων των μαχών που είχε δώσει το 2022. Αναφερόμενος δε στα ευρωτουρκικά, και κυρίως στο ζήτημα της αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης Ε.Ε.-Τουρκίας, υποστήριξε πως η Αθήνα θα θέσει όρους και προϋποθέσεις, αν και έδειξε να πιστεύει ότι το μεγαλύτερο βάρος στην όποια διαπραγμάτευση θα πρέπει να το σηκώσει η Λευκωσία.
Τι σημαίνει «υποχώρηση»;
Η πρώτη αντίδραση της αξιωματικής αντιπολίτευσης ήρθε διά στόματος του προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Σωκράτη Φάμελλου. «Στηρίζουμε τον διάλογο, αλλά έχουμε σοβαρά ερωτήματα» είπε (ρ/σ 105,5 Στο Κόκκινο) αναφορικά με την επανεκκίνηση του διαλόγου και την τοποθέτηση Μητσοτάκη: «Τι σημαίνει υποχώρηση σε θέματα κυριαρχίας;» διερωτήθηκε, προσθέτοντας ότι «αυτά δεν λέγονται πριν από τη διαπραγμάτευση». Ο Φάμελλος διερωτήθηκε, επίσης, αν η διαφωνία για την ΑΟΖ, για την υφαλοκρηπίδα, είναι «η βασική ή η μόνη διαφορά» κι αν πρόκειται για νομική ή γεωπολιτική διαφορά, όπως την ονομάτισε τις προάλλες ο Μητσοτάκης.
Η αξιωματική αντιπολίτευση θα ήθελε να ξέρει αν η Ελλάδα θα θέσει προϋποθέσεις για την πώληση των F-16 στην Τουρκία και αν θα θέσει την ατζέντα στη συζήτηση για τις ευρωτουρκικές σχέσεις, η οποία ξεκινάει και πάλι μετά τις σχετικές δηλώσεις του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ στο Βίλνιους.
Συνοψίζοντας τις ανησυχίες του για τον τρόπο που τοποθετήθηκε ο πρωθυπουργός, ο Φάμελλος υποστήριξε πως «πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στις διατυπώσεις, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να υπάρχει διάλογος και προοπτική ειρήνης».
Κοντολογίς, ως δύναμη γνήσια πατριωτική, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. δεν πρόκειται να κάνει τα καραγκιοζιλίκια που έκανε η Ν.Δ. με τη Συμφωνία των Πρεσπών. Και καλεί την κυβέρνηση του Μητσοτάκη, ο οποίος ανακάλυψε αίφνης τον «πατριωτισμό της ευθύνης», να φέρει προς κύρωση στη Βουλή τις τρεις συμφωνίες με τη Βόρεια Μακεδονία.
