Δεν υπάρχει «προς τα μέσα» λύση για τον ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε μπορεί να συνδράμει στην επίλυση του τεράστιου πολιτικού προβλήματος της χώρας στρεφόμενος «προς τα μέσα». Μια ενδεχόμενη υπαλληλίστικη έννοια του κόμματος δεν αντιστοιχεί στις πολιτικές και κοινωνικές ανάγκες. Άλλο η ανασυγκρότηση του χώρου, άλλο η απλή διεκπεραίωση, που απλώς την επικαλείται. Άλλο οι ανασυγκροτημένες, διευρυμένες, ζωντανές οργανώσεις που προσπαθούν να βρουν τον βηματισμό τους (όχι να κολακεύουν τους πολίτες, ούτε να λένε ετοιματζίδικες ατάκες του 2015) και άλλο ο τυπολατρικός κομματισμός.
Οταν προχώρησε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ στη συμφωνία το καλοκαίρι του 2015, πάρα πολλοί φίλοι, μέλη, οπαδοί εξαφανίστηκαν ή αποτραβήχτηκαν. Τι να πεις στο καφενείο όταν μόλις πριν από λίγο τα «έκοβες μεγάλα». Από αυτό το σοκ, κατά τη γνώμη μου, δεν συνήλθε ποτέ ο κομματικός οργανισμός. Ένα σύμπλεγμα κατωτερότητας, ηττοπάθειας μας κατέλαβε όλους. Η αναβολή, ως νοοτροπία, ως χαρακτηριστικό γνώρισμα, εντάθηκε.
Παρ' όλο που οι εκτελεστικές υποχρεώσεις αυξάνονταν, η ανοργανωσιά, η έλλειψη «κυβερνητικής» εκπαίδευσης, τα κυκλώματα, οι αντίπαλοι, οι γραφειοκράτες, οι τιμωρητικοί δανειστές επιβάρυναν. Παράλληλα εντάθηκε, μάλλον ως μια μορφή αντίδρασης, η αδυναμία καθαρής και πλήρους κατανόησης τόσο της γενικής θέσης (μιας μοναχικής κυβερνητικής προσπάθειας σε ένα εχθρικό περιβάλλον) όσο και των κομματικών χαρακτηριστικών.
Το έλλειμμα του κόμματος κατά κάποιον τρόπο καλυπτόταν πίσω από την κυβερνητική υπεραπασχόληση. Είναι πολύ δύσκολο να προσπαθείς να επιλύσεις ιδεολογικά, οργανωτικά θέματα, όταν παράλληλα πρέπει να βγουν οι αποζημιώσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, να βελτιώσεις τα ακτοπλοϊκά δρομολόγια, να εξυγιάνεις τον ΟΑΣΘ, να μην βγουν άγονες οι προκηρύξεις γιατρών στα νοσοκομεία, να βρεις και να εξουδετερώσεις τον αμαρτωλό ιστό σε κάποιους κρατικούς φορείς, να διαπραγματευτείς με την ευρωπαϊκή λογιστική, να στελεχώσεις έγκαιρα τα σχολεία, να ακούς «τα εξ αμάξης» κ.λπ. Πίσω από την καθημερινή πρακτική απαίτηση κρύβονταν ή αμβλύνονταν τα κεντρικά ιδεολογικοπολιτικά διλήμματα, αλλά κυρίως η οργανωτική απίσχναση.
Από το 2019 αναβάλλεται η απάντηση στο τι να κάνουμε. Σε ένα επείγον «τι να κάνουμε». Δεν θέλεις ούτε να γίνεις αντίγραφο των αντιπάλων (γιατί τότε αναπαράγεις την κρίση) ούτε να φορέσεις αντεστραμμένα τα χαρακτηριστικά της κυβερνητικής σου αμφίεσης. Δεν ξανακερδίζεται η παρθενία του 2012-15.
Αλλά υπαρξιακή προϋπόθεση είναι το προχώρημα, η ανανέωση. Αυτό δεν μπορεί να γίνει εγκεφαλικά, μέσα από αλματικά επινοήματα, επιπόλαιες διεθνείς υιοθεσίες προτύπων ή έναν συμπιληματικό εκλεκτικισμό. Παίρνω αυτό, βάζω δίπλα του εκείνο, παραλείπω το άλλο και φτιάχνω μια σούμα. Μέρος της ανανέωσης είναι η φόρμα, αλλά κυρίως όταν αυτή διαμορφώνεται μέσα από την ακρόαση. Την ακρόαση, την προσεκτική κατανόηση του τι παίζει εκεί έξω.
Η πολυσυνθετική φόρμα (το κόμμα) δεν θα έρθει με εγκαταστάσεις «προκάτ» ληγμένων σχημάτων, σαν ένα εκθετήριο τροπαίων πολιτικού γήρατος. Πρέπει να ακουστεί αυτό το ιστορικά ορφανό, απροσδόκητο «κίνημα» - φαινόμενο, εκεί έξω, στην ταραγμένη, αντιφατική πραγματικότητα. Που εμπεριέχει θλίψη, τραχύτητα, απολίτικη οργή, βία. Που θεμελιώνεται σε μια εργασιακή ζούγκλα και συγχρόνως σε μια απόλυτη αντι-αλληλεγγύη.
Που εκφράζεται με απόλυτη περιφρόνηση του πολιτικού συστήματος, με μια διάθεση ρήξης με τα νοσηρά συστημικά χαρακτηριστικά, αλλά που μπορεί να συνδυάζεται με μισογυνισμό, με ένα μίσος στη μόρφωση, στην ανθρώπινη διαφορετικότητα, μια απέχθεια προς την πόλη, μια περιφρόνηση στη φύση. Μια απελπισμένη αγωνιστικότητα που μπορεί να συνυπάρχει με ένα όνειρο νίκης στο ριάλιτι. Αλλά να εμπεριέχει επίσης και πολίτες που πίστεψαν, απογοητεύθηκαν, καταψήφισαν και είδαν ότι τελικά μπορεί να είναι πιο κοντά τους, έστω απο-ερωτικοποιημένος, ο ΣΥΡΙΖΑ. Αυτά τα συνταρακτικά μείγματα έχουν μέσα τους την απάντηση και θεμελιώνουν την αναμορφωτική ανάγκη. Όχι οι διεκπεραιωτές ή οι ψιθυριστές, που απλώς αγχώνονται για τη θέση τους.
