Η επανεκκίνηση των συνομιλιών μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων συμφωνήθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης κατά τη διάρκεια δείπνου όπου παρακάθησαν ο Νίκος Αναστασιάδης και ο Μουσταφά Ακιντζί στην οικία της Ειδικής Αντιπροσώπου του γ.γ. του ΟΗΕ στην Κύπρο. Το αποτέλεσμα της σύγκλισης των δύο πλευρών ήταν να οριστεί συνάντηση στη Γενεύη στις 9 Ιανουαρίου, όπου θα κατατεθούν χάρτες επί του εδαφικού και στις 12 Ιανουαρίου διάσκεψη, αφού πρώτα υπάρξουν διαβουλεύσεις μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
"Για σκοπούς χρησιμότητας, προκειμένου να διασφαλιστεί η επιτυχία της διεθνούς διάσκεψης, θα πρέπει να προηγηθεί μια συνεννόηση Ελλάδας και Τουρκίας" υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου Ιωάννης Κασουλίδης μιλώντας στην Ντόιτσε Βέλε. Μέχρι τότε, θα συνεχιστεί ο διάλογος μεταξύ των δύο πλευρών στην Κύπρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νίκος Αναστασιάδης το πρωί της Παρασκευής είχε μακρά τηλεφωνική συνομιλία με τον Αλέξη Τσίπρα για τις τελευταίες εξελίξεις.
Οι όροι αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων στη συνάντηση Κοτζιά - Άιντα
Στην Αθήνα βρέθηκε χθες ο ειδικός σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό Έσπεν Μπαρθ Άιντα. Ο κ. Άιντα συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό και λίγο αργότερα είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, “Κατά τη συνάντηση του Υπουργού Εξωτερικών με τον κ. Άιντα παρουσιάστηκαν εκατέρωθεν απόψεις και ιδέες και συζητήθηκαν τρόποι και όροι αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων και κατάργησης του καθεστώτος εγγυήσεων".
Ως προς τη συνέχιση της διαδικασίας, κυβερνητικές πηγές υπογράμμιζαν την ανάγκη, σε αυτή τη φάση, τα εμπλεκόμενα μέρη να επιδείξουν καλή πίστη προκειμένου να βρεθούν συγκλίσεις εν όψει της 12ης Ιανουαρίου.
Δ. Τζανακόπουλος: Επί τη βάσει της συνεννόησης η πολυμερής Διάσκεψη
Η Αθήνα, μέσω δήλωσης του κυβερνητικού εκπροσώπου Δημήτρη Τζανακόπουλου, χαιρέτισε την επανεκκίνηση των συνομιλιών, υπογραμμίζοντας ότι “Η Ελλάδα, σε σταθερό συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία, θα συνεχίσει να εργάζεται εντατικά ώστε να εξαντληθούν όλες οι δυνατότητες εξεύρεσης δίκαιης και βιώσιμης λύσης στο Κυπριακό πρόβλημα".
Ακόμη, ο Δημήτρης Τζανακόπουλος στη δήλωσή του επισήμανε πως “σε αυτή τη βάση θα εντείνει τις διπλωματικές ενέργειες, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να καταστεί εφικτή η σύγκλιση και στα κρίσιμα θέματα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, στα οποία εμπλέκεται και για τα οποία έχει επανειλημμένως καταστήσει σαφείς τις θέσεις της". Κατέστησε δε σαφές ότι “μόνο επί τη βάσει αυτής της συνεννόησης, στο πλαίσιο και διμερών ελληνοτουρκικών διαβουλεύσεων, μπορεί να πραγματοποιηθεί πολυμερής διάσκεψη για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ και της ιδιότητας της Κύπρου ως κράτους - μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης”.
Διάγγελμα Αναστασιάδη: Πρόοδος στις εκκρεμότητες οδηγεί σε “ακτίνα συμφωνίας”
Ο Πρόεδρος της Κύπρου σε διάγγελμά του χθες το βράδυ μίλησε για “εντατική και ουσιαστική συζήτηση επί όλων των εκκρεμούντων θεμάτων με αλληλένδετο τρόπο, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων του εδαφικού”, εν όψει της διάσκεψης. Ανέφερε επίσης ότι η τουρκική πλευρά έχει αποδεχτεί και δεσμευτεί ότι αποτελεί προϋπόθεση αυτής της διαδικασίας. “Πρόοδος στα πιο πάνω θέματα θα μας επιτρέψει να βρεθούμε σε ακτίνα συμφωνίας, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις και τις προοπτικές επιτυχούς κατάληξης κατά τη συζήτηση των κεφαλαιωδών ζητημάτων της ασφάλειας και των εγγυήσεων που θα ακολουθήσει, με την πραγματοποίηση της διάσκεψης για την Κύπρο” πρόσθεσε.
Σε ό,τι αφορά τις ημερομηνίες που έχουν οριστεί για τις διαπραγματεύσεις στη Γενεύη και για τη διάσκεψη είπε πως το γεγονός αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί “ως καθορισμός ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων”. Συμπλήρωσε δε: “Θέλω εκ νέου να τονίσω και να διαβεβαιώσω τον κυπριακό ελληνισμό ότι καμία λύση δεν θα τεθεί ενώπιόν του αν δεν ικανοποιεί τις προσδοκίες και δεν απαντά στις εύλογες ανησυχίες του”. Μιλώντας για την συνεργασία Αθήνας - Λευκωσίας, είπε ότι ο ίδιος βρίσκεται “σε συνεχή και στενή συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση, η οποία σταθερά παραμένει στο πλευρό της Κύπρου”.
Σε συνέντευξη στην Ντόιτσε Βέλε, ο Ιωάννης Κασουλίδης υπογραμμίζει σε ό,τι αφορά τη διαδικασία προς τη Γενεύη ότι, χωρίς να είναι σε «ακτίνα συμφωνίας σχετικά με τα υπόλοιπα πέντε κεφάλαια, επικρατεί ο κίνδυνος η διαπραγμάτευση να μην είναι κυπριακής ιδιοκτησίας». Επιπλέον, υπογράμμισε πως το “συντομότερο δυνατό” θα πρέπει να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις, τονίζοντας: «Εν ανάγκη καθημερινά και εντατικά μέχρις ότου συμφωνηθούν τα κριτήρια του εδαφικού και μικρύνουν οι διαφορές». Ο κ. Κασουλίδης εξέφρασε την ικανοποίησή του για την εκπεφρασμένη πρόθεση του Αλέξη Τσίπρα να συναντηθεί με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Σε ερώτηση για τις προθέσεις της Τουρκίας, ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών απάντησε ότι αναγνωρίζει την επιθυμία για μια λύση στο Κυπριακό, “αλλά πρέπει να αντιληφθεί και η ίδια ότι λύση σημαίνει μια αμοιβαία αποδεκτή λύση. Διαφορετικά δεν είναι λύση".
Σε ό,τι αφορά το θέμα των εγγυήσεων σημειώνει πως από τη στιγμή που η Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν επιθυμούν να έχουν αυτό τον ρόλο, τότε δεν μπορεί η Τουρκία να παραμείνει μοναδική εγγυήτρια δύναμη: “Μια εγγύηση μόνο από την Τουρκία και μάλιστα με τον τρόπο που ερμηνεύει ότι τάχα έχει το δικαίωμα της μονομερούς στρατιωτικής επέμβασης χωρίς την άδεια του Συμβουλίου Ασφαλείας, κάνει τους Ελληνοκύπριους 100% ανασφαλείς και τους Τουρκοκύπριους 100% ασφαλείς".
ΥΠΕΞ: Το νομικό καθεστώς του Αιγαίου έχει αποσαφηνιστεί
“Η δημόσια επανάληψη μιας νομικά αβάσιμης θέσης δεν την καθιστά λιγότερο σαθρή ούτε μπορεί να της προσδώσει οποιοδήποτε νομικό κύρος” σημειώνει ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Στράτος Ευθυμίου ερωτηθείς σχετικά με τη δήλωση του εκπροσώπου του τουρκικού ΥΠΕΞ για το καθεστώς των Ιμίων, ο οποίος επέμεινε στη “γραμμή” Τσαβούσογλου. Όπως σημειώνει ο κ. Ευθυμίου, “Το νομικό καθεστώς του Αιγαίου έχει αποσαφηνιστεί ρητά από τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, την ιταλοτουρκική Συμφωνία και το Πρωτόκολλο του 1932, καθώς και από τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947, που καθορίζουν σαφώς την ελληνική κυριαρχία επί νησιών και των βραχονησίδων του Αιγαίου, συμπεριλαμβανομένων των Ιμίων”. Και καταλήγει: “H Τουρκία πρέπει να αποφασίσει εάν σέβεται ή όχι το Διεθνές Δίκαιο, καθώς και τις διεθνείς συμβάσεις και συμφωνίες. Να ξεκαθαρίσει δε εάν αντιλαμβάνεται ότι το Διεθνές Δίκαιο είναι υπεράνω των εσωτερικών της σκοπιμοτήτων”. Ο Προκόπης Παυλόπουλος σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ σημείωσε σχετικά ότι “Δεν θα αφήσουμε να πέσει τίποτα κάτω”.
Αντίδραση της Κομισιόν στις δηλώσεις Ερντογάν
«Η Ε.Ε. υπογραμμίζει ότι η Τουρκία πρέπει να δεσμευτεί απερίφραστα για σχέσεις καλής γειτονίας και την καλεί να αποφύγει κάθε είδους πηγή τριβών, απειλής ή ενέργειας που στρέφεται κατά κράτους - μέλους, πλήττει τις σχέσεις καλής γειτονίας και την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών». Με αυτά τα λόγια απάντησε μέσω της ιστοσελίδας EurActiv η εκπρόσωπος της Επιτροπής Μάγια Κοτσιγιάντσιτς στην τουρκική στάση απέναντι στην Ελλάδα. Η Μ. Κοτσιγιάντσιτς επισήμανε πως τέτοιου είδους αρνητικές δηλώσεις, οι οποίες βλάπτουν τις σχέσεις καλής γειτονίας, «θα πρέπει να αποφευχθούν». Τέλος, υπογράμμισε πως “Η Ε.Ε. τονίζει την ανάγκη να γίνει σεβαστή η κυριαρχία των κρατών-μελών επί των χωρικών υδάτων τους και του εναέριου χώρου τους".
Συνάντηση του Γ. Δραγασάκη με τον νέο πρέσβη της Τουρκίας
Στις διεθνείς οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις εστίασαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης και ο νέος πρέσβης της Τουρκίας Γιασάρ Χαλίτ Τσεβίκ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της αντιπροεδρίας, ο Γιάννης Δραγασάκης αναγνώρισε την “ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης των σχέσεων Ελλάδας και Τουρκίας ως παράγοντα σταθερότητας σε μία περίοδο ρευστότητας σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο". Ακόμη, σημειώνεται πως “αμφότεροι επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στη συνεργασία των δύο χωρών, δίνοντας έμφαση στον σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι εμπορικές συναλλαγές στο πλαίσιο της ενδυνάμωσης των διμερών οικονομικών σχέσεων".
