Σε μια παρέμβαση - παρακαταθήκη για τη διεθνή κοινότητα αναμένεται να προχωρήσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα στην Αθήνα όπου θα βρεθεί την ερχόμενη Τρίτη και Τετάρτη. Θα είναι η αποχαιρετιστήρια ομιλία του εκτός ΗΠΑ ως πρόεδρος και γι’ αυτό δεν είναι τυχαίο που επιλέχθηκε η Ελλάδα, ως λίκνο της Δημοκρατίας, όπως αναφέρθηκε στη σχετική ανακοίνωση του Λευκού Οίκου: “Στο λίκνο της Δημοκρατίας, ο πρόεδρος θα επιβεβαιώσει και την αντοχή των δημοκρατικών αξιών, οι οποίες έχουν συμβάλει τόσο πολύ στην εδραίωση της ειρήνης και της ευημερίας στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο κόσμο”.
Επιπλέον, η θητεία του Μπάρακ Ομπάμα συνέπεσε με την παγκόσμια οικονομική κρίση που έπληξε τη διεθνή κοινότητα. Η αμερικάνική πλευρά επέλεξε να αντιμετωπίσει με διαφορετικό τρόπο τις πτυχές της κρίσης που άγγιξαν τις ΗΠΑ σε σχέση με το μοντέλο που επιλέχθηκε στην Ευρώπη. Κομβική διαφορά μεταξύ των δύο προσεγγίσεων δεν είναι άλλη από αυτή της εφαρμογής μιας πολύχρονης -πια- λιτότητας. Τόσο για την Ευρώπη, όσο, σε έναν βαθμό, και για τον υπόλοιπο κόσμο, η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο της κρίσης. Η ελληνική περίπτωση από αποδιοπομπαίος τράγος, σήμερα βρίσκεται στο σημείο της ανάκαμψης και γι’ αυτό υπάρχουν πιέσεις να ξεπεραστούν όλα τα εμπόδια και να ανοίξει ο δρόμος για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους πριν από την αποχώρηση του Μπάρακ Ομπάμα από τον Λευκό Οίκο, δηλαδή στις 20 Ιανουαρίου.
Ένα τρίτο ζήτημα που καθιστά “ελκυστική” την Αθήνα είναι οι εξελίξεις στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, της βόρειας Αφρικής και της ανατολικής Ευρώπης. Άλλωστε, ο νέος πρέσβης των ΗΠΑ Τζέφρι Πάιατ χαρακτήρισε τη βάση της Σούδας ως “απτό” παράδειγμα της συνεργασίας των δύο χωρών. Να σημειωθεί δε ότι απόρροια του πολέμου στη Συρία είναι η προσφυγική κρίση, την οποία η ελληνική κυβέρνηση κλήθηκε να αντιμετωπίσει πολύ γρήγορα. Στην ανακοίνωση του Λευκού Οίκου γίνεται η αναφορά στην “αξιοσημείωτη γενναιοδωρία που έδειξαν η ελληνική κυβέρνηση και ο ελληνικός λαός σε πρόσφυγες και μετανάστες”. Πάντως, ειδικοί αναλυτές δεν παραβλέπουν και το γεγονός ότι ο Μπάρακ Ομπάμα δεν θα συνεχίσει το ταξίδι του στην Τουρκία, όπως συνηθίζεται σε τέτοιες περιπτώσεις.
Τα “ελληνικά ζητήματα”
Χρέος, Κυπριακό, ενέργεια και περιφερειακές εξελίξεις αναμένεται να συζητηθούν στις συναντήσεις που θα έχει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα στην Αθήνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο και τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το γεγονός ότι τον Αμερικανό Πρόεδρο θα συνοδεύει ο υπουργός Οικονομικών Τζακ Λιου, ο οποίος έχει εκφραστεί ήδη υπέρ του τερματισμού της λιτότητας και υπέρ των μέτρων για την ελάφρυνση του χρέους.
Ως εκ τούτου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ αναμένεται να εκφραστεί με σαφήνεια υπέρ της ανάγκης ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους και λήψης σχετικών μέτρων όσο το δυνατόν συντομότερα. Όπως επισημαίνουν ελληνικές και αμερικανικές πηγές, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει την ελληνική οικονομία σε τροχιά επαναφοράς στην ανάπτυξη, καθώς θα επιτρέψει και στην ΕΚΤ να προχωρήσει στην επόμενη κίνηση που σχετίζεται με την ποσοτική χαλάρωση. Ακόμη, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ αναμένεται να σταθεί στο σημείο αυτό, στο στοίχημα των μεταρρυθμίσεων, και να στηρίξει τη μεταρρυθμιστική προσπάθεια της κυβέρνησης, σε συνδυασμό με μια γενναία ελάφρυνση του χρέους.
Σε ενημέρωση του αν. συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας Μπ. Ρόουντς, αναφέρθηκε ότι ο Μπάρακ Ομπάμα στην Αθήνα πρόκειται να δηλώσει ότι αναγνωρίζει τις θυσίες των Ελλήνων στα χρόνια της κρίσης, ενώ υπογραμμίζεται πως θα σημειώσει ότι ο ίδιος προσωπικά όλο αυτό το διάστημα ασχολήθηκε με την ελληνική κρίση. Άλλωστε, σύμφωνα με την ενημέρωση του Λευκού Οίκου ο Μπάρακ Ομπάμα είχε εκφράσει την επιθυμία να επισκεφτεί την Αθήνα εδώ και καιρό. Από την ίδια ενημέρωση προκύπτει ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος είναι διατεθειμένος να δηλώσει την ικανοποίησή του σε σχέση με τις μεταρρυθμίσεις. Όπως έχει διαφανεί καιρό τώρα, στο ζήτημα του χρέους η αμερικανική κυβέρνηση ταυτίζεται με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. «Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τις προσπάθειες αυτές έως ότου Πρόεδρος φύγει από τη θέση του» ανέφερε ο κ. Ρόουντς.
Υπογραμμίζεται ότι από τον Λευκό Οίκο γίνεται αναφορά στη βαθιά φιλία και συνεργασία των δύο χωρών, στην ταύτιση των απόψεων περί οικονομικής σταθερότητας, αλλά και στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Η ώρα του Τραμπ
Για το ταξίδι του στην Ελλάδα συζήτησε -ανάμεσα στα άλλα- ο Μπάρακ Ομπάμα στην πρώτη συνάντησή του με τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας πρόκειται να συνομιλήσει τις επόμενες ημέρες με τον νέο πρόεδρο των ΗΠΑ. “Στο επόμενο διάστημα είναι πιθανή και μια επικοινωνία από την πλευρά του πρωθυπουργού με τον νέο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών” ανέφερε επ’ αυτού ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος. Επιπλέον, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διαβεβαίωσε ότι υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας με τη νέα ηγεσία των ΗΠΑ, “έτσι ώστε να διασφαλίσουμε τα συμφέροντα της χώρας στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, αλλά και στο πεδίο της οικονομικής πολιτικής”. Υπογραμμίζεται ότι ο Νίκος Κοτζιάς, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στο τέλος Σεπτεμβρίου, είχε επαφές με συνεργάτες του κ. Τραμπ.
Σε κάθε περίπτωση, σε ολόκληρη την Ευρώπη επικρατεί αμηχανία, αν όχι και εκνευρισμός με τις τελευταίες εξελίξεις. Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ε.Ε. συνέρχονται σήμερα στις Βρυξέλλες προκειμένου να ανταλλάξουν απόψεις για τη νέα κατάσταση. Ακόμη, ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ έστειλε ένα μάλλον “σκληρό” μήνυμα στον Ντόναλντ Τραμπ μιλώντας σε φοιτητές στις Βρυξέλλες και αναφέροντας πως η εκλογή του Τραμπ θέτει σε κίνδυνο τις σχέσεις Ε.Ε. - ΗΠΑ. “Χρειάζεται να διδάξουμε στον Τραμπ τι σημαίνει Ευρώπη και πώς δουλεύει το ευρωπαϊκό σύστημα”, σημείωσε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τονίζοντας ότι οι δηλώσεις τού νέου προέδρου γύρω από την εθνική ασφάλεια και το ΝΑΤΟ ίσως έχουν “ολέθριες” συνέπειες. Πάντως, ο κ. Γιούνκερ υπογράμμισε πως οι Αμερικανοί συνήθως δεν ενδιαφέρονται για την Ευρώπη.
