ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Με τη μία και μοναδική λέξη, «Agreekment», δηλαδή «συμφωνία», που ανάρτησε στο Twitter o Βέλγος πρωθυπουργός Σαρλ Μισέλ περί τις 8.30 χθες το πρωί ώρα Βρυξελλών, σφραγίστηκε το τέλος της κρίσιμης συνόδου κορυφής της Ευρωζώνης. Μετά από 17 ώρες συνεδρίασης η Ελλάδα και οι δανειστές και εταίροι της στην Ευρωζώνη κατέληξαν σ' έναν συμβιβασμό που θα επέτρεπε την παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, με αντάλλαγμα την εκπλήρωση ιδιαιτέρως σκληρών όρων και προϋποθέσεων.
"Δεν θα βγούμε αν δεν συμφωνήσουμε"
«Δεν θα βγούμε από αυτήν την αίθουσα αν δεν συμφωνήσουμε», φέρεται να είχε προειδοποιήσει τους 19 ηγέτες ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ χρησιμοποιώντας μάλιστα ως μοχλό πίεσης το πρωινό άνοιγμα των αγορών. Η συζήτηση ήταν εξαρχής έντονη, σε μια Ευρωζώνη χωρισμένη σε δύο στρατόπεδα, ωστόσο μετά τα μεσάνυχτα οι πιο θερμόαιμοι δεν δίστασαν να εμπλακούν και σε μεταξύ τους καβγάδες. Χαρακτηριστική είναι η διαρροή για διαπληκτισμό μεταξύ του Ολλανδού πρωθυπουργού Ρούτε και του Ιταλού Ρέντζι.
Τέσσερις διακοπές για τέσσερις τετραμερείς
Οι τέσσερις μεγάλοι πρωταγωνιστές των μαραθωνίων διαβουλεύσεων όμως ήταν άλλοι. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ και ο πρόεδρος της Ε.Ε. Ντόναλντ Τουσκ. Ο τελευταίος, από τη θέση του προέδρου, πήρε τέσσερις φορές μέσα στη νύχτα την απόφαση να διακόψει τη συνεδρίαση των 19 για να συναντηθούν μεταξύ τους οι τέσσερις και να προσπαθήσουν να βρουν μια συμβιβαστική λύση. Στις τετραμερείς αυτές συναντήσεις, η αντιπαράθεση μεταξύ της Γερμανίδας καγκελαρίου και του Έλληνα πρωθυπουργού ήταν σκληρή και κατά μέτωπο, ενώ οι άλλοι δύο «παίκτες» έπαιρναν τον ρόλο των διαμεσολαβητών για μια συμφωνία «με κάθε κόστος».
Σημείο καμπής για τη Γαλλία
Από τη μεριά του Φρανσουά Ολάντ, το διακύβευμα δεν ήταν άλλο από την προοπτική που θα έδινε το αποτέλεσμα της τρέχουσας διαπραγμάτευσης για την Ευρώπη. Έχοντας εξαρχής αποκλείσει το ενδεχόμενο ενός Grexit, το οποίο έμπαινε πλέον ανοιχτά στο τραπέζι από τη γερμανική πλευρά, είδε την ευκαιρία να αδράξει πολιτικό κεφάλαιο από τη μέχρι τώρα αδιαμφισβήτητη γερμανική κυριαρχία στην Ευρώπη. Γαλλικές διπλωματικές πηγές χαρακτήριζαν μάλιστα την προχθεσινή σύνοδο κορυφής σημείο καμπής για τη γαλλική παρουσία στα πράγματα.
Από την άλλη μεριά, ο πρόεδρος Τουσκ είχε με αποφασιστικότητα αναλάβει να βρει λύση εδώ και τώρα, μακριά από στρατηγικά παιχνίδια και πολιτικούς εγωισμούς.
Τα σημεία των διαφωνιών
Ωστόσο το αδιέξοδο δεν άργησε να έρθει. Αρχικά τα ζητήματα που χώριζαν τις δύο πλευρές ήταν τέσσερα και αντικατόπτριζαν τις τεράστιες μεταξύ τους διαφορές, τόσο πολιτικές όσο και ηθικές. Έγινε δηλαδή εξαρχής ξεκάθαρο πως δεν πρόκειται για ζήτημα δημοσιονομικών διαφορών, αλλά για ένα παιχνίδι ισχύος, με γνώμονα τις κόκκινες γραμμές της κάθε πλευράς. Το πρώτο ζήτημα ήταν ο καταλύτης για την εξέλιξη της διαπραγμάτευσης στα υπόλοιπα τρία, δηλαδή η ασφυξία που έχει προκληθεί στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και η ανάγκη άμεσης αποκατάστασης. Το δεύτερο αφορούσε την υπόσχεση για διευθέτηση του ελληνικού χρέους που ζητούσε η Ελλάδα και αποτελούσε «ταμπού» για τη γερμανική πλευρά. Το τρίτο ζήτημα σχετιζόταν με τον ρόλο του ΔΝΤ μετά τον Μάρτιο του 2016 που ολοκληρώνεται η τρέχουσα σύμβαση Ελλάδας - ΔΝΤ. Το τέταρτο και σημαντικότερο ήταν το ζήτημα που είχε προκύψει από την πρόταση Σόιμπλε για τη δημιουργία ταμείου με έδρα το Λουξεμβούργο, στο οποίο θα μεταφερόταν δημόσια περιουσία μέχρι 50 δισ.
Αυτό ήταν και το ζήτημα από το οποίο προέκυψε το αδιέξοδο στις 6 το πρωί της Δευτέρας. Η γερμανική πλευρά θεωρούσε ότι είναι το τίμημα που πρέπει να πληρώσει η ελληνική κυβέρνηση για να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των εταίρων της, ενώ η ελληνική όρθωνε το ανάστημά της σε ένα αποικιακού χαρακτήρα, όπως χαρακτηρίστηκε, αίτημα από τον μεγαλύτερο δανειστή της.
Τελεσίγραφο Τουσκ σε Μέρκελ - Ολάντ
Ενώ Μέρκελ και Τσίπρας φέρονται να έχουν πάρει σ' εκείνο το σημείο τον δρόμο της μη συμφωνίας, το τελεσίγραφο Τουσκ ενώπιον των ηγετών της Γαλλίας και της Γερμανίας ήταν σαφές: «Βρείτε μια συμφωνία με τον Αλέξη Τσίπρα, απλώς δεν έχετε άλλη επιλογή».
Σε αυτό το σημείο, σύμφωνα με γαλλικές διπλωματικές πηγές έγινε η ουσιαστική παρέμβαση του προέδρου Ολάντ, η οποία και κατέληξε λίγη ώρα μετά σε συμφωνία.
