ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Για την κυβέρνηση αυτή, αυτό που προέχει είναι η σωτηρία και το μέλλον της χώρας και των πολιτών της. Όταν, όμως, το θέμα αυτό αντιμετωπιστεί στην πρώτη του φάση, κατά το τρέχον Σαββατοκύριακο με το Eurogroup χθες και τη Σύνοδο Κορυφής (εάν και εφόσον συγκληθεί σήμερα), τότε ακολουθούν πολιτικές εξελίξεις.
Τις προαναγγέλλει κατ' ουσίαν ο ίδιος ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας με τη γραπτή δήλωση στην οποία προέβη τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, σύμφωνα με την οποία, «όλα τα άλλα (θα γίνουν) στην ώρα τους».
Πρώτα η διαπραγμάτευση
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - Ανεξαρτήτων Ελλήνων, ανταποκρινόμενη όμως στην εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία (με κλειστές τράπεζες, μεσούσης της διαπραγμάτευσης κ.ο.κ.), προτάσσει το κοινωνικό συμφέρον και διεκδικεί, γρήγορα, μια λύση που θα ανταποκρίνεται στις προτάσεις της. «Ανάμεσα σε μια κακή και σε μια καταστροφική επιλογή, είμαστε υποχρεωμένοι να επιλέξουμε το πρώτο», σημείωνε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός και πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ απευθυνόμενος στην Κοινοβουλευτική Ομάδα και την Πολιτική Γραμματεία. Συνεπώς, μία και μόνο η προτεραιότητα: η επιτυχής κατάληξη των διαπραγματεύσεων.
Και, κατά δήλωση του πρωθυπουργού, «η Εθνική Αντιπροσωπεία έδωσε σήμερα στην κυβέρνηση ισχυρή εντολή ολοκλήρωσης της διαπραγμάτευσης για την επίτευξη οικονομικά βιώσιμης και κοινωνικά δίκαιης συμφωνίας με τους εταίρους. Αυτό που προέχει τώρα -κατέληγε στη δήλωσή του- είναι η θετική έκβαση στη διαπραγμάτευση. Όλα τα άλλα στην ώρα τους».
Το πολιτικό ζήτημα
Ποια όμως είναι "όλα τα άλλα"; Το γεγονός ότι πρώτη φορά στα κοινοβουλευτικά χρονικά -όσο μπορεί κανείς να θυμηθεί- υπήρξε διαφοροποίηση του/της προέδρου της Βουλής από μείζονες κυβερνητικές επιλογές. Επίσης, το γεγονός ότι υπουργοί της κυβέρνησης υπογράμμιζαν, και με την ψήφο τους κάποιοι από αυτούς, τη διαφοροποίησή τους από τις επιλογές αυτές, όπως επίσης ότι σχεδόν 35 βουλευτές δεν ακολούθησαν την κυβερνητική γραμμή (με τον έναν ή τον άλλο τρόπο) στο αίτημα για εξουσιοδότηση διαπραγμάτευσης που είχε ζητήσει το Μέγαρο Μαξίμου.
Στάση, ανεξαρτήτως προθέσεων, εξαιρετικά προβληματική εν τέλει, δεδομένου ότι μέσα στην εβδομάδα πρέπει να ψηφιστούν οι πρώτοι εφαρμοστικοί νόμοι (εφόσον υπάρξει επιτυχής κατάληξη με τους δανειστές στις διαπραγματεύσεις του Σαββατοκύριακου).
Πολιτικό πρόβλημα προκαλείται από το γεγονός, συν τοις άλλοις, ότι η συγκεκριμένη ψηφοφορία αποτελούσε μείζον γεγονός, γι' αυτό και ο πρωθυπουργός, τόσο στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας νωρίτερα όσο και εν συνεχεία στην Ολομέλεια της Βουλής, είχε ζητήσει κατ' ουσίαν ψήφο εμπιστοσύνης, την οποίαν όμως δεν πήρε. «Δεν θα δεχθώ να μην υπάρχει δεδηλωμένη», ήταν τα λόγια του Αλέξη Τσίπρα.
Ωστόσο, κατ' ουσίαν κοινοβουλευτική πλειοψηφία δεν υφίσταται, καθώς οι θετικοί ψήφοι Ν.Δ., Ποταμιού και ΠΑΣΟΚ υπέρ της εξουσιοδότησης για συμφωνία είναι ad hoc ψήφοι, στις οποίες ουδείς μπορεί να στηρίζεται. (Αξίζει, από την άλλη, να σημειωθεί και πάλι ότι για την κυβέρνηση πρόβλημα αναφορικά με τη διαπραγμάτευση δεν υφίσταται στον βαθμό που έχει κερδίσει 251 ψήφους).
Πολύ περισσότερο που -και αν ακόμη κάποιο από τα φιλομνημονιακά κόμματα της αντιπολίτευσης ενδιαφερόταν να καταστεί κυβερνητικός εταίρος- η Αριστερά και ο Αλέξης Τσίπρας δεν διατίθενται... Το είχε πει, το είχε επαναλάβει για την ακρίβεια, ο πρωθυπουργός και στην Κ.Ο., όταν είχε διαμηνύσει, ότι «εγώ δεν πρόκειται να γίνω νέος Παπαδήμος. Εδώ που ήρθαμε, ήρθαμε όλοι μαζί. Ή θα φύγουμε όλοι μαζί, ή θα συνεχίσουμε όλοι μαζί», με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ να επιμένει στη σημασία να παραμείνει «ενωμένη και συμπαγής» η Κ.Ο.
Όπως, όμως, και η ψηφοφορία κατέγραψε, οι βουλευτές δεν τήρησαν ενιαία στάση. Εκτός, μάλιστα, από τους 2 που ψήφισαν αρνητικά, τους 8 παρόντες και τους 7 απόντες, υπήρξαν άλλοι 15 βουλευτές, οι οποίοι σε κοινή δήλωσή τους διευκρίνισαν ότι ψήφισαν «ναι» στην πρόταση της κυβέρνησης, «μόνο και μόνο για να μη δώσουμε αφορμές να αξιοποιηθεί η στάση μας προκειμένου να τεθεί θέμα δεδηλωμένης προς την κυβέρνηση». Πάντως, την ίδια στιγμή, το καταστατικό της Κ.Ο. προβλέπει τις υποχρεώσεις των βουλευτών.
Ένα ειδικότερο ζήτημα, από αυτό της στάσης των βουλευτών εν γένει, είναι εκείνο των υπουργών: οι Παναγιώτης Λαφαζάνης και Δημήτρης Στρατούλης ψήφισαν «παρών», ενώ στη λίστα των 15 που τύποις μόνο ψήφισαν «ναι» είναι και οι Κώστας Ήσυχος και Νίκος Χουντής. Για το συγκεκριμένο ζήτημα, κυβερνητικές πηγές εξηγούσαν πως «όταν οι υπουργοί διαφωνούν, και μάλιστα με την ψήφο τους, κάτι τέτοιο από μόνο του συνιστά εξαιρετικό πρόβλημα».
Π. Λαφαζάνης: Δεν στηρίζω τη λιτότητα
Από την πλευρά του, ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Παναγιώτης Λαφαζάνης εξήγησε στη γραπτή δήλωση που διένειμε αμέσως μετά την ψηφοφορία στη Βουλή ότι: «Με το 'παρών' εξέφρασα τη ριζική και κατηγορηματική μου αντίθεση σε μια 'πρόταση' που κινδυνεύει να παρατείνει την κηδεμονία της πατρίδας μου.
Στηρίζω την κυβέρνηση, αλλά δεν στηρίζω ένα πρόγραμμα λιτότητας, νεοφιλελεύθερων απορρυθμίσεων και ιδιωτικοποιήσεων, που αν γίνει δεκτό από τους 'θεσμούς' και εφαρμοστεί στην πράξη, θα επιτείνει τον φαύλο κύκλο της ύφεσης, της φτώχειας και της δυστυχίας. Η χώρα θα έχει αύριο αν όλοι μαζί κάνουμε παρελθόν την ευρω-νεοαποικιοκρατία και η Ελλάδα ανεξάρτητη και κυρίαρχη, χαράξει -χωρίς νέα μέτρα λιτότητας, με ικανή ρευστότητα και βαθιά διαγραφή του χρέους- μια νέα πορεία προοδευτικής ανασυγκρότησης της παραγωγικής μας βάσης, της οικονομίας και της κοινωνίας» καταλήγει στη δήλωσή του το κορυφαίο στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ.
Πάντως, η διαφοροποίηση των υπουργών, που δηλώνουν ταυτόχρονα ότι δεν μπορούν να υπηρετήσουν κορυφαίες κυβερνητικές επιλογές, εκτιμάται ότι θέτει αναπόφευκτα θέμα ανασχηματισμού, που δεν μπορεί παρά να είναι θέμα χρόνου...
Ζήτημα έχει ανακύψει, ασφαλώς, και από τη στάση στην ψηφοφορία της προέδρου της Βουλής Ζωής Κωνσταντοπούλου: «Άλλος ο θεσμικός ρόλος από εκείνον των μελών της κυβέρνησης, είναι όμως κατ' ουσίαν το ίδιο θέμα», υποστήριζαν οι ίδιες κυβερνητικές πηγές.
Από όλα τα παραπάνω προκύπτει και το συνολικότερο πολιτικό πρόβλημα που έχει μπροστά της η κυβέρνηση, πρόβλημα που επιλύεται, παγίως, με έναν από τους δύο τρόπους: είτε με την ανασύνθεση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας -η άρνηση του Αλ. Τσίπρα να γίνει... Παπαδήμος, η διατύπωση της θέσης αυτής λίγες ώρες πριν την ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο, κλείνει το σενάριο αυτό- είτε με εκλογές σε σύντομο χρονικό διάστημα.
«Γιατί δεν ψηφίσαμε»
Το «γιατί» της αποχής εξηγούν σε κοινή δήλωσή τους τέσσερις βουλευτές (Δημήτρης Κοδέλας, Βασίλης Κυριακάκης, Ελένη Σωτηρίου και Βασίλης Χατζηλάμπρου). Ένα από τα επιχειρήματα που επικαλούνται είναι και αυτό: «Στον βαθμό που ακολουθηθεί μια τέτοια αδιέξοδη και αντιλαϊκή πολιτική -και εφόσον δεν υπάρξουν άλλες εξελίξεις- θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι δεν μπορούμε ως βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ να στηρίξουμε αυτή την πορεία. Εκλεχθήκαμε βάσει ενός συγκεκριμένου προγράμματος, έχουμε δεσμευτεί στον λαό να προωθήσουμε μια αντιμνημονιακή πολιτική και θεωρούμε πως η πολιτική και η ηθική πρέπει να ξανασυναντηθούν».
Σε δήλωσή της, τέλος, η Αγλαϊα Κυρίτση σημειώνει ότι «η Αριστερά πρέπει να απελευθερώνει και να ανοίγει νέους δρόμους, υπηρετώντας την εθνική και λαϊκή κυριαρχία. Δηλώνω παρούσα στους αγώνες και στις μάχες που έρχονται για μια άλλη πορεία της χώρας με πρωταγωνιστή και κυρίαρχο τον λαό».
