Μπορεί το 2013 να ήταν εξοντωτική χρονιά για τα ελληνικά νοικοκυριά, τόσο από πλευράς φόρων όσο και από πλευράς λιτότητας, εν τούτοις οι προβλέψεις του νέου Μεσοπρόθεσμου απεικονίζουν μια επιδείνωση τέτοια από εφέτος ώστε παρά τις συγκριτικά μικρές ετήσιες μεταβολές φόρων από το 2014 ώς το 2018, το αποτέλεσμα να είναι τελικά ιδιαίτερα επιβαρυντικό. Τυπικώς, το Μεσοπρόθεσμο εμφανίζεται "ήπιο", καθώς περιγράφει μια εξέλιξη των δημοσιονομικών μεγεθών με βάση υπολογισμού το 2014. Ωστόσο, με βάση υπολογισμού το 2013, συντελείται μια βίαιη εκπτώχευση, η οποία δεν έχει ακόμη γίνει πλήρως αισθητή και όλες οι επόμενες χρονιές προβλέπονται σχεδόν εξίσου χειρότερες (και με τάση σταθερής επιδείνωσης) σε σύγκριση με το 2013.
Αλλά ακόμη και οι φαινομενικά "'ήπιες" αυτές προβλεπόμενες μεταβολές αναμένεται να αναθεωρηθούν επί τα χείρω, καθώς για πολλοστή φορά με τη δημοσιοποίηση του Μεσοπρόθεσμου, η κυβέρνηση αποπειράται να εμφανίσει "το άσπρο - μαύρο" εξωραΐζοντας την πορεία της οικονομίας και, κυρίως, αποκρύπτοντας τις πραγματικές προθέσεις για σκληρότερη λιτότητα και νέες φοροεπιδρομές. Είναι τόσο εκτός τόπου και χρόνου οι υπεραισιόδοξες προβλέψεις του ΜΠΔΣ, ώστε, σε 48 ώρες από τη δημοσιοποίησή του, το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής κατακεραύνωσε στόχους όπως τα πρωτογενή πλεονάσματα, με ενδεικτική την παρατήρησή ότι αυτά που περιέχονται στο πρόγραμμα δεν επιτεύχθηκαν ούτε στην (πετρελαιοπαραγωγό) Νορβηγία!
"Κλειδί" της εικονικής "ηπιότητας" είναι το ΑΕΠ και πώς επιτυγχάνεται η μεγέθυνσή του. Ανάμεσα στις υπεραισιόδοξες προβλέψεις, είναι ενδεικτική εκείνη που θέλει τις επενδύσεις παγίου κεφαλαίου (καθοριστικός συντελεστής αυξομειώσεων του ΑΕΠ) να περνούν από μείωση 12,8% πέρυσι, σε αύξηση 5,3% εφέτος και 11,7% του χρόνου: διαφορά 18,1 μονάδων σε μόλις ένα χρόνο και 24,5 σε δύο! Οι προβλέψεις για το ΑΕΠ είναι και συγκαλυμμένος τρόπος να αποκρυβεί η σχεδιαζόμενη φοροεπιδρομή. Η κυβέρνηση άφησε αόριστες υποσχέσεις για μειώσεις φόρων. Ωστόσο, στους πίνακες του ΜΠΔΣ, οι προβλεπόμενοι φόροι που θα καταβάλλουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά κάθε χρόνο ώς το 2018 είναι περισσότεροι εκείνων που κατέβαλαν πέρυσι. Οι πίνακες είναι σαφείς:
Οι Έλληνες πλήρωσαν πέρυσι 24.549 εκατ. ευρώ έμμεσους φόρους. Εφέτος θα πληρώσουν 24.280 εκατ. ευρώ (289 εκατ. ευρώ λιγότερα), 25.145 εκατ. ευρώ το 2015 (596 εκατ. ευρώ περισσότερα από πέρυσι), 26.637 εκατ. ευρώ το 2016 (+2.357 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2013), 27.416 εκατ. ευρώ το 2017 (+2.867 εκατ. ευρώ από το 2013) και 28.311 εκατ. ευρώ το 2018 (+3.762 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2013). Προβλέπεται δηλαδή, αθροιστικά, σωρευτική αύξηση έμμεσων φόρων περιόδου 2014 - 2018 κατά 9.293 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται με τον ίδιο υπολογισμό σωρευτική αύξηση έμμεσων φόρων 2014-2018 ύψους 9.340 εκατ. ευρώ (βλ. παρακείμενο πίνακα).
Παρ' ότι οι τεχνοκράτες δεν χρησιμοποιούν τον συγκεκριμένο υπολογισμό (δεν λαμβάνει υπόψη την προβλεπόμενη μεγέθυνση ΑΕΠ ή τις χρόνο με χρόνο αυξομειώσεις), είναι ενδεικτικός για το "ταμειακό" τελικό αποτέλεσμα που θα καταβάλουν οι φορολογούμενοι σε σχέση με το 2013. Αλλά και ο υπολογισμός που θα ελάμβανε υπόψη του το ΑΕΠ έχει, εν καιρώ Μνημονίων, την ίδια εγκυρότητα με τη δήλωση το 2010 του τότε υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου στην βελγική "Libre Belgique" ότι... η ανάπτυξη θα επιστρέψει το 2011 (!) ή την αντίστοιχη προ διετίας πρόβλεψη του τότε επικεφαλής του ΙΟΒΕ και νυν υπουργού Οικονομικών Γ. Στουρνάρα ότι... "το 2012 θα έχουμε ανάπτυξη".
Πιο απλά, είτε με ανάπτυξη είτε με ύφεση, η ελληνική κυβέρνηση βάζει την υπογραφή της στο Μεσοπρόθεσμο ότι οι Έλληνες φορολογούμενοι, την πενταετία 2014-2018, θα κληθούν να καταβάλουν 9.293 εκατ. ευρώ επιπλέον έμμεσους φόρους και 9.340 εκατ. ευρώ επιπλέον άμεσους (σύνολο 18.633 εκατ. ευρώ) σε σύγκριση με εκείνους που πλήρωσαν πέρυσι. Αλλά και το εάν θα είναι δυνατόν να πληρωθούν αυτοί οι φόροι τελεί επίσης υπό αίρεση. Ειδικά μετά την εξοντωτική υπερχρέωση των ελληνικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων, την οποία καταμαρτυρούν στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν, ότι το συνολικό ποσό των απλήρωτων υποχρεώσεών τους στις εφορίες εκτινάχθηκε τέλος Μαρτίου στα 65,43 δισ. ευρώ, ενώ οι δύο ρυθμίσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών ελάχιστα απέδωσαν (1 στους 20 οφειλέτες έσπευσε για ρύθμιση).
Στο Μεσοπρόθεσμο κρύβονται και άλλες δυσάρεστες εκπλήξεις: εάν προσμετρηθούν με την ίδια μέθοδο υπολογισμού οι περικοπές ανά έτος σε μισθούς/συντάξεις Δημοσίου (1.376 εκατ. ευρώ) και κοινωνική ασφάλιση / περίθαλψη (15.774 εκατ. ευρώ ή αθροιστικά), προκύπτουν περικοπές 17.150 εκατ. ευρώ για το ίδιο διάστημα.
Δαπάνες για μισθούς, συντάξεις και διαφορά από αντίστοιχες δαπάνες 2013 (σε εκατ. ευρώ)
2013: 18.422
2014: 18.339 (-83)
2015: 18.034 (-288)
2016: 18.013 (-409)
2017: 18.141 (-281)
2018: 18.107 (-315)
Σωρευτική ονομαστική συρρίκνωση ετησίων κονδυλίων μισθών και συντάξεων περιόδου 2014-2018 έναντι 2013: 1.376 εκατ. ευρώ.
Δαπάνες κοινωνικής ασφάλισης/περίθαλψης και διαφορά από αντίστοιχες δαπάνες 2013 (σε εκατ. ευρώ)
2013: 15.922
2014: 13.071 (-2.851)
2015: 12.545 (-3.377)
2016: 12.250 (-3.672)
2017: 12.250 (-3.672)
2018: 13.720 (-2.202)
Σωρευτική ονομαστική συρρίκνωση ετησίων κονδυλίων για κοινωνική ασφάλιση και περίθαλψη 2014-2018 έναντι 2013: 15.774 εκατ. ευρώ.
