Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι αποφασισμένη να κρατήσει τουλάχιστον μέχρι το 2014 τα επιτόκια του ευρώ χαμηλά, ενδεχομένως να τα ρίξει και κάτω από το σημερινό 0,5%. Αυτή είναι η συνεισφορά της στις προσπάθειες της Ευρωζώνης να ανακάμψει, όπως φάνηκε από τις δηλώσεις του διοικητή της Μάριο Ντράγκι, χθες στη Φραγκφούρτη, μετά την τακτική μηνιαία συνεδρίαση του διευθυντηρίου της. «Τα χαμηλά επιτόκια θα βοηθήσουν τη σταδιακή αναθέρμανση της οικονομίας της Ευρωζώνης το υπόλοιπο της χρονιάς και το 2014», δήλωσε ο Ντράγκι, ο οποίος εμφανίστηκε πολύ συγκρατημένα αισιόδοξος: "Η ευρωπαϊκή οικονομία", είπε, "έχει σταθεροποιηθεί το τελευταίο διάστημα, αλλά σε πολύ χαμηλό επίπεδο".
Υπενθυμίζεται ότι, στις αρχές Ιουλίου, για πρώτη φορά ο διοικητής της ΕΚΤ εξέπληξε τους επενδυτές, δεσμευόμενος ότι θα κρατήσει τα επιτόκια στο ιστορικό χαμηλό τους για μεγάλο διάστημα. «Μελλοντική καθοδήγηση» ονομάζεται αυτή η πρακτική και μέχρι πρότινος δεν συνηθιζόταν από την ΕΚΤ, η οποία αποφάσιζε για την επιτοκιακή της πολιτική, από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, χωρίς να προϊδεάσει τις αγορές και με κύριο γνώμονα τις προβλέψεις της για την πορεία του πληθωρισμού.
Χθες, πάντως, η απόφαση για τα παρατεταμένα χαμηλά επιτόκια ήταν ομόφωνη, χωρίς τις συνηθισμένες κόνξες του διοικητή της γερμανικής Bundesbank, καθώς ακόμη κι αυτός είναι πεισμένος ότι σ' αυτή τη φάση δεν υφίστανται πληθωριστικοί κίνδυνοι.
Οι κεντρικοί τραπεζίτες δηλώνουν αποφασισμένοι να κρατήσουν φθηνό το χρήμα, μέχρι να βελτιωθεί αισθητά η πορεία της οικονομίας στην Ευρωζώνη, «περισσότερο από το βασικό σενάριο».
Ποιο είναι το βασικό σενάριο; Σύμφωνα με τον Ντράγκι η ανάκαμψη θα γίνει με αργό ρυθμό, ενώ οι συνθήκες στην αγορά εργασίας «θα παραμείνουν αδύναμες». Μείωση της ανεργίας σε εύλογο χρονικό διάστημα, δηλαδή, δεν αναμένεται. Επιπλέον, οι κίνδυνοι, εσωτερικοί και εξωτερικοί, παραμένουν: «Οι πρόσφατες εξελίξεις στις παγκόσμιες αγορές και οι αβεβαιότητες που προκάλεσαν μπορεί να έχουν τη δυναμική να επηρεάσουν αρνητικά τις οικονομικές συνθήκες», είπε ο Ντράγκι. Εξωτερικός κίνδυνος είναι να υποχωρήσει πέραν του αναμενόμενου η ζήτηση - π.χ. από μια επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας, αν και ο Ντράγκι δεν ήταν τόσο συγκεκριμένος στις διατυπώσεις του. Εσωτερικός κίνδυνος είναι αφενός να μειωθεί περαιτέρω η ζήτηση, αφετέρου «να μην εφαρμοστούν επαρκώς οι μεταρρυθμίσεις στις χώρες της Ευρωζώνης».
Για την ώρα, πάντως, ο Ντράγκι δηλώνει ότι το βασικό σενάριο της ΕΚΤ για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας το δεύτερο εξάμηνο του 2013 –η αργή ανάκαμψη, δηλαδή- φαίνεται να επιβεβαιώνεται από τους δείκτες για το επιχειρηματικό και καταναλωτικό κλίμα.
Τα όρια της διαφάνειας
Όσο για τον καυγά που ξέσπασε δημοσίως μέσα στο καλοκαίρι, όταν κάποια μέλη του διευθυντηρίου της ΕΚΤ, μεταξύ των οποίων ο Γερμανός Γενς Βάιντμαν, ζήτησαν περισσότερη διαφάνεια και να δημοσιεύονται ενδεχομένως τα πρακτικά των συνεδριάσεων, ο Ντράγκι εμφανίστηκε... γεφυροποιός. Τόνισε ότι το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ θεωρεί «θεμιτή μια πιο πλούσια επικοινωνία» κι ότι θα συζητήσει το φθινόπωρο το πώς θα γίνει αυτή. Παράλληλα έβαλε και φρένο, λέγοντας πως η Ευρωζώνη δεν αποτελείται μόνο από μία χώρα κι ότι οποιαδήποτε τροποποίηση στις πρακτικές της ΕΚΤ πρέπει να είναι προσεκτική, ώστε να μη θέσει σε κίνδυνο την ανεξαρτησία των μελών του διοικητικού της συμβουλίου, «που δεν λειτουργούν κατ' εντολήν των χωρών τους, αλλά προς το συμφέρον του ευρώ και της Ευρωζώνης». Αυτό μάλλον μεταφράζεται σε μια υπόσχεση να δημοσιεύονται μεν τα πρακτικά, αλλά όχι σε όλες τους τις λεπτομέρειες.
Να σημειωθεί ότι ο προκάτοχος του Ντράγκι στο τιμόνι της ΕΚΤ, Ζαν Κλοντ Τρισέ χθες με συνέντευξή του τάχθηκε ενάντια σ' αυτή την «επίθεση διαφάνειας»: "Η ΕΚΤ εντελώς συνειδητά αποφάσισε να μη δημοσιοποιεί τις διαφορετικές απόψεις των μελών του διοικητικού συμβουλίου της, για να μπορεί να μιλά με μία γλώσσα" ήταν η άποψη του Τρισέ.
ΔΝΤ προς Κύπρο: Πάτε καλά, αλλά... νέα μέτρα στον ορίζοντα
Καλύτερους... βαθμούς δίνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην Κύπρο, σε σχέση με την Ελλάδα, για τον τρόπο εφαρμογής του Μνημονίου, πλην όμως αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να χρειαστούν και στη Μεγαλόνησο νέα μέτρα. Σύμφωνα με την Ντέλια Βελκουλέσκου -την ομόλογη του Πολ Τόμσεν στη Λευκωσία- η δημοσιονομική προσαρμογή της Κύπρου προχωρά ταχύτερα απ' ό,τι είχε προβλεφτεί. Ωστόσο, όπως τόνισε στο ΡΙΚ, οι μακροοικονομικοί κίνδυνοι παραμένουν, πρωτίστως λόγω της ύφεσης, η οποία αναμένεται να φτάσει φέτος και του χρόνου αθροιστικά το 13%. Γι' αυτό και επιβάλλεται η Λευκωσία να επιδεικνύει συνεχώς σύνεση, «με στόχο τη διασφάλιση της σταθερότητας του οικονομικού τομέα, τη διατήρηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και την υλοποίηση των δομικών μεταρρυθμίσεων».
Θετικές χαρακτήρισε η Βελκουλέσκου τις αλλαγές στο φορολογικό σύστημα της Κύπρου και αποτελεσματικό τον τρόπο είσπραξης των φόρων, τόνισε όμως ότι έχει «ιδιαίτερη σημασία» η μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας.
Για το ΔΝΤ η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης της Τράπεζας Κύπρου ήταν «ένα σημαντικό βήμα προς τα μπρος», ενώ η κεντρική τράπεζα της χώρας για πρώτη φορά απέκλεισε την πιθανότητα νέου κουρέματος στις καταθέσεις. Να σημειωθεί ότι μόλις προχθές έγινε γνωστό ότι για τους καταθέτες με ποσά άνω των 100.000 ευρώ το κούρεμα έφτασε το 47,5%.
