Δυο τελεσίγραφα στέλνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με την τελευταία έκθεσή του για την πορεία του ελληνικού προγράμματος. Ένα προς την Ελλάδα, του τύπου «κάθε καθυστέρηση θα πληρώνεται», κι ένα προς την Ευρώπη, του τύπου «ή βρίσκετε τρόπο να καλύψετε το χρηματοδοτικό κενό ή άντε γεια...». Τα τελεσίγραφα λήγουν το φθινόπωρο.
Εννοείται ότι το ΔΝΤ ξεκινά με τους συνήθεις επαίνους, «κάνατε προόδους, αλλά...» -εάν δεν το έκανε, δεν θα έπρεπε να είχε εγκρίνει την εκταμίευση της τελευταίας δόσης-, ωστόσο συνεχίζει με την απαρίθμηση των κινδύνων που απειλούν το πρόγραμμα. Οι κίνδυνοι αυτοί, χονδρικά, είναι τέσσερις. Οι πιθανές νέες καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις (την ευθύνη έχει η κυβέρνηση). Η έλλειψη ρευστότητας στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις (την ευθύνη έχουν μεταξύ άλλων οι ανακεφαλαιοποιημένες τράπεζες). Το ενδεχόμενο της πολιτικής αστάθειας (την ευθύνη έχει η κοινωνία;). Και η στασιμότητα στην Ευρωζώνη (την ευθύνη έχει η λιτότητα;). Το πρόγραμμα, αυτό καθ' αυτό, δεν έχει καμία ευθύνη, σύμφωνα με το ΔΝΤ.
Επώδυνες περικοπές δαπανών
Στο εσωτερικό μέτωπο, η απειλή είναι σαφής: «Εάν δεν επιλυθούν με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα τα προβλήματα διαχείρισης των φορολογικών εσόδων, τότε και ο προϋπολογισμός του 2014 θα πρέπει να επικεντρωθεί και πάλι σε επώδυνες περικοπές δαπανών». Σε απλά ελληνικά, αυτό σημαίνει ότι κάθε αστοχία θα φέρνει νέα μέτρα. Το ΔΝΤ δεν φαίνεται να πιστεύει ότι η κυβέρνηση θα εισπράξει τα δέοντα από τον φόρο ακινήτων, ζητεί να μετακινηθεί προσωπικό στις εφορίες για τον σκοπό αυτό και υποστηρίζει ότι μπορεί να είναι αναγκαία η διατήρηση του «ισχύοντος συστήματος» - να μείνει δηλαδή το χαράτσι στον λογαριασμό της ΔΕΗ.
«Άκαμπτοι» οι κανόνες προστασίας της εργασίας
Επιπλέον, το ΔΝΤ θεωρεί ότι οι μέχρι τώρα αλλαγές στην αγορά εργασίας -μικρότερο κατώτατο μεροκάματο, μικρότερες αποζημιώσεις, κ.λπ.- δεν είναι αρκετές και υποστηρίζει ότι «οι κανόνες προστασίας της εργασίας παραμένουν άκαμπτοι, ειδικά στον τομέα των μαζικών απολύσεων». Ζητεί μέχρι το τέλος του 2013 να έχει... διευθετηθεί αυτό το ζήτημα και δηλώνει ότι θα το ελέγξει η τρόικα στην επόμενη αξιολόγηση.
Έντονη είναι η πίεση του ΔΝΤ για να τηρηθούν τα συμφωνηθέντα για την κινητικότητα και τις απολύσεις στο Δημόσιο, όπου και διαπιστώνει καθυστερήσεις. Θυμίζει ότι η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να στείλει 25.000 υπαλλήλους σε καθεστώς κινητικότητας μέχρι το τέλος του χρόνου (τους μισούς μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου) κι ότι θα πρέπει να απολυθούν 15.000 υπάλληλοι από τον δημόσιο τομέα τη διετία 2013-2014. Μάλιστα, τονίζει ότι από όσους έχουν μεταφερθεί σε καθεστώς κινητικότητας τον Ιούλιο, οι 2.000 θα πρέπει να απολυθούν.
Επίσης θυμίζει στην κυβέρνηση ότι πρέπει να εκκαθαρίσει τις υποθέσεις περίπου 4.000 συμβασιούχων υπαλλήλων, «που αξιοποιούν νομικές προσφυγές για να παρατείνουν επ' άπειρον τις συμβάσεις τους».
Το ΔΝΤ δεν περιορίζεται μόνο στο αίτημα των απολύσεων. Επικρίνει στην κυβέρνηση για τις καθυστερήσεις στα οργανογράμματα και την καλεί να στελεχώσει το Δημόσιο με «νέους εργαζόμενους με προσόντα», στις θέσεις που θα αδειάσουν κυρίως μέσω της κινητικότητας. «Εδώ οι καθυστερήσεις ήταν πολύ μεγάλες», επισημαίνεται στην έκθεση.
Οι μισθοί θα συνεχίσουν να μειώνονται
Όσοι διατηρήσουν τη δουλειά τους, πάντως, θα αμείβονται λιγότερο. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι οι μισθοί θα μειωθούν περίπου 7% φέτος και 1,4% το 2014, με αποτέλεσμα η συνολική πτώση τους στο διάστημα 2010-2014 να ξεπεράσει το 20%. Οπότε, η διαπίστωση του απεσταλμένου του ΔΝΤ στην Αθήνα, Πολ Τόμσεν, ότι «η υπόθεση της σταδιακής ανάκαμψης βασίζεται στη βελτίωση παραγόντων που σχετίζονται με την εμπιστοσύνη, όπως η κατανάλωση», ηχεί αδιέξοδη. Πώς να ανακάμψει η κατανάλωση, όταν οι μισθοί θα συνεχίσουν να μειώνονται;
Το μετέωρο βήμα των ιδιωτικοποιήσεων
Το ΔΝΤ δηλώνει ότι πρέπει να επανεξεταστεί σοβαρά το πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων στην επόμενη αξιολόγηση, το φθινόπωρο, καθώς αυτό είναι το «κλειδί» για τον καθορισμό των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας. Για την ώρα, το ΔΝΤ διά του Τόμσεν διαπιστώνει καθυστερήσεις στις ιδιωτικοποιήσεις και «ελπίζει» ότι έχει δίκαιο η ελληνική κυβέρνηση όταν διαβεβαιώνει ότι αυτές είναι προσωρινές.
«Η Ευρωζώνη να σκεφτεί το κούρεμα»
Στο θέμα του χρέους, τώρα, το ΔΝΤ μπαίνει σε θέση μάχης από το φθινόπωρο. Και καλεί την Ευρώπη να καλύψει το όποιο χρηματοδοτικό κενό προκύψει μετά τον Ιούλιο του 2014, όπως έχει δεσμευτεί, υπό την προϋπόθεση πάντοτε ότι η Ελλάδα τηρεί πιστά το Μνημόνιο. Επίσης, υπογραμμίζει ότι είναι μείζονος σημασίας να πειστούν οι επενδυτές για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, γι' αυτό και οι Ευρωπαίοι «θα πρέπει να σκεφτούν να προχωρήσουν σε κούρεμα, που θα οδηγήσει σε πιο γρήγορη μείωση του χρέους απ' ό,τι προβλέπεται σήμερα».
Για φέτος, η πρόβλεψη του ΔΝΤ είναι ότι το ελληνικό χρέος θα είναι της τάξης του 176% του ΑΕΠ κι ότι θα αρχίσει να μειώνεται από το 2015. Υπό την προϋπόθεση ότι θα επιτύχει η Ελλάδα πρωτογενές πλεόνασμα, θα πρέπει η Ευρωζώνη, όπως έχει δεσμευτεί, να ελαφρύνει το ελληνικό χρέος, ώστε να πέσει στο 124% του ΑΕΠ το 2020 και κάτω από το 110% το 2022.
Επιπλέον, η πρόβλεψη του ΔΝΤ για την ανάπτυξη το 2014 είναι 0,6%.
Άνεργοι τρεις στους δέκα Έλληνες, έξι στους δέκα νέοι
Σταθερά υψηλό έμεινε το ποσοστό της ανεργίας τον μήνα Ιούνιο στην Ευρωζώνη, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε χτες η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία στη δημοσιότητα, με την Ελλάδα να παραμένει θλιβερή πρωταθλήτρια. Το μέσο ποσοστό ανεργίας στους «17» ήταν τον Ιούνιο 12,1%, ενώ της Ελλάδας τον Απρίλιο 26,9%.
Συνολικά 19 εκατομμύρια 266 χιλιάδες άνθρωποι έψαχναν δουλειά και δεν έβρισκαν τον περασμένο μήνα στην Ευρωζώνη, 1 εκατομμύριο και 129 χιλιάδες περισσότεροι από πέρσι την ίδια εποχή.
Τα δραματικότερα ποσοστά εντοπίζονται στις νεαρές ηλικίες, με χειρότερη την κατάσταση για τους Έλληνες νέους (58,7%), τους Ισπανούς (56,1%), τους Πορτογάλους (41%), τους Ιταλούς (39,1%) και τους Κύπριους (37,8%).
Στο σύνολο του εργατικού δυναμικού, τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας τα χαίρονται η Αυστρία (4,6%), η Γερμανία (5,4%) και το Λουξεμβούργο (5,7%), ενώ μας ανταγωνίζεται σχεδόν στα ίδια η Ισπανία με ποσοστό ανεργίας 26,3%.
Σε σύγκριση με τον Ιούνιο του 2012, η μεγαλύτερη αύξηση της ανεργίας μετρήθηκε στην Κύπρο, την Ελλάδα και τη Σλοβενία, ενώ η μεγαλύτερη μείωση στην Εσθονία.
SPD: Ναι σε σχέδιο Μάρσαλ, όχι σε κούρεμα
Το τέλος της πολιτικής λιτότητας στις κλυδωνιζόμενες χώρες του Νότου ζητεί ο υποψήφιος των Γερμανών σοσιαλδημοκρατών για την καγκελαρία, Πέερ Στάινμπρικ, και τη χρηματοδότηση ενός δεύτερου σχεδίου Μάρσαλ για να σταθούν και πάλι στα πόδια τους. Ο αντίπαλος της Μέρκελ στις εκλογές του Σεπτεμβρίου υποστηρίζει ότι η «θεραπεία» που εφαρμόζεται στην Ευρώπη υπό την πίεση της καγκελαρίου είναι αναποτελεσματική κι ότι ο Νότος χρειάζεται οικονομική στήριξη για να ανακάμψει κι όχι συνεχή «προσαρμογή».
Στο επίμαχο θέμα του κουρέματος του ελληνικού χρέους, πάντως, ο Στάινμπρικ, που διατέλεσε προ τετραετίας υπουργός Οικονομικών της Μέρκελ στην κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού, δεν διαφοροποιείται από τον διάδοχό του, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ούτε στην πρόθεση ούτε στην επιχειρηματολογία. Την «άφεση χρέους», δήλωσε στη Wall Street Journal, θα την πλήρωναν οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι, ενώ και οι μελλοντικοί επενδυτές θα αποτρέπονταν από το να δανείσουν πάλι χρήματα στην Ελλάδα.
