Σε 1,4 δισ. ευρώ περίπου ανέρχεται η απώλεια αγροτικού εισοδήματος κατά την τετραετία 2009-2012, καθώς παράλληλα, την ίδια περίοδο, έχουν εκτοξευτεί τα κόστη παραγωγής και η φορολογία για αγρότες και κτηνοτρόφους.
Όπως προκύπτει από την έκθεση της ΠΑΣΕΓΕΣ "Πρόσφατες Εξελίξεις στην Αγροτική Οικονομία της Ελλάδας", που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, σωρευτικά την περίοδο 2009-2012 το εισόδημα των αγροτών μειώθηκε κατά 20%, πτώση που αντιστοιχεί σε συρρίκνωσή του κατά περίπου 1,4 δισ. Το 2012 το αγροτικό εισόδημα περιορίστηκε στο ύψος των 5,57 δισ., μαζί με τις επιδοτήσεις (2,9 δισ.) παρουσιάζοντας νέα μείωση 5,3% μετά την προηγούμενη μεγάλη πτώση του κατά 9,8%.
Βασική αιτία της απώλειας αγροτικού εισοδήματος αποτελεί η άνοδος του κόστους εισροών στην γεωργική παραγωγή, η οποία υπερβαίνει το 1 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 22,5% και πλέον. Η δυσμενέστερη μεταβολή αναφέρεται στο κόστος των ζωοτροφών που αυξήθηκε κατά 31% περίπου στην τετραετία, ανερχόμενο σε 2,12 δισ. ευρώ το 2012, ενώ ακόμα μεγαλύτερη είναι η αύξηση στο κόστος ενέργειας, που έφτασε σε 64% υπερβαίνοντας το 1,5 δισ. Οι δύο αυτές συνιστώσες εισροών καλύπτουν αθροιστικά το 55% της συνολικής ενδιάμεσης ανάλωσης στη γεωργική παραγωγή.
Σημαντική αύξηση, ύψους 93% και πλέον, παρουσιάζουν και οι φόροι, φτάνοντας σε 351,2 εκατ. ευρώ.
Η αξία του γεωργικού κλάδου ανήλθε το 2012 σε 10,78 δισ. παρουσιάζοντας, μετά από τριετή άνοδο, μείωση 1,3% σε σχέση με το 2011, ενώ αισθητή μείωση εμφανίζεται και στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (-4,4%).
Αναφορικά με την παραγωγή στην έκθεση της ΠΑΣΕΓΕΣ, επισημαίνεται ότι το 2012 παρουσιάζει μικρή πτώση της αξίας της κατά 1,4% περίπου, έναντι σημαντικής αύξησης το 2010 (6,9%) και το 2011 (4,1%), φτάνοντας σε 9,78 δισ.. Στη φυτική παραγωγή η κάμψη (-1%) αποδίδεται στη μείωση της αξίας στα περισσότερα προϊόντα και ιδιαίτερα στο σιτάρι (-13,3%), ενώ στη ζωική παραγωγή αισθητή ήταν η πτώση στο αιγοπρόβειο κρέας (-9%). Στην τετραετία διαπιστώνεται έντονα πτωτική πορεία στην αξία δύο σημαντικών προϊόντων: του αιγοπρόβειου κρέατος (-6,12%) και του γάλακτος (-3,5%).
Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία του πρωτογενούς τομέα βρίσκεται στο χαμηλό επίπεδο των 5 δισ. ευρώ, που αναλογεί στο 4% επί του συνόλου της οικονομίας.
Η αξία των εισαγόμενων αγροτικών προϊόντων βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα καλύπτοντας το 13,6% της συνολικής αξίας εισαγωγών, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται αρνητικό ισοζύγιο στο εμπόριο αγροτικών προϊόντων, με έλλειμμα που έφτασε περίπου τα 2 δισ. το 2011. Ωστόσο, η αύξηση των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων, που εκτιμάται το 2012 αυξημένη κατά 10,5%, και η κάμψη των εισαγωγών κατά 4,5%, αναμένεται να περιορίσουν το έλλειμμα σε 1,093 δισ.., τάση που εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και το 2013.
Απασχόληση
Το εργατικό δυναμικό στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις, αλλά και από τη συμμετοχή στην απασχόληση, εκτιμάται σε ποσοστό 12,4% το 2011, ενώ η μείωση της απασχόλησης στον πρωτογενή τομέα κυμάνθηκε πέρσι σε μικρό σχετικά ποσοστό (-3,4%), έναντι της σημαντικά μεγαλύτερης κάμψης στις κατασκευές (-17,4%), στη μεταποίηση (-13,4%) και στο εμπόριο (-10,9%).
Συνολικά ο πρωτογενής τομέας απασχολεί 507.000 άτομα (2011), δηλαδή 12,4% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της χώρας. Καταγράφεται όμως σημαντική μείωση εργατικού δυναμικού των γεωργικών εκμεταλλεύσεων της τάξεως του 25%.
Η γεωργική γη περιορίστηκε από 39,7 εκατ. στρέμματα το 2003 σε 33 εκατ. στρέμματα το 2010 παρουσιάζοντας πτώση περίπου 16,8%, κάτι που αντανακλάται και στον περιορισμό του αριθμού των γεωργικών εκμεταλλεύσεων κατά 18%, ενώ μόνο 23% των κατόχων γεωργικών εκμεταλλεύσεων είναι ηλικίας έως 44 ετών.
Α. Ζ.
