Σε πλήρη απελευθέρωση του ωραρίου λειτουργίας των καταστημάτων, μέσω της καταστρατήγησης της κυριακάτικης αργίας, οδηγεί η κυβέρνηση την αγορά, σε βάρος εργαζομένων και μικρομεσαίων και υπέρ των μεγάλων "παικτών" του λιανεμπορίου, με τη γνωστή επωδό περί ανάπτυξης και με τις υποδείξεις μηχανισμών των νεοφιλελεύθερων αγορών.
Σε αυτό το πλαίσιο και μετά από 8 μήνες δήθεν διαβούλευσης και διαλόγου, χθες κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο με τους κανόνες "ρύθμισης" της αγοράς, στο οποίο περιλαμβάνεται και η διάταξη για άνοιγμα των καταστημάτων όλες τις Κυριακές, παρά τις έντονες αντιδράσεις του εμπορικού κόσμου και των εργαζομένων.
Στην ουσία, επανέρχεται η αρχική πρόταση, που είχε ανακοινωθεί τον περασμένο Δεκέμβριο, χωρίς αλλαγές:
- Λειτουργία όλων των καταστημάτων, μικρών και μεγάλων, 7 Κυριακές τον χρόνο: την πρώτη Κυριακή κάθε μιας από τις 4 εκπτωτικές περιόδους, που θεσπίζονται με το νέο νομοσχέδιο, τις δύο Κυριακές πριν τα Χριστούγεννα και την Κυριακή των Βαΐων.
-Λειτουργία των "μικρών" καταστημάτων, έως 250 τ.μ., που δεν ανήκουν σε αλυσίδες, shops-in-a-shop, εκπτωτικά πολυκαταστήματα και "χωριά", και τις 52 Κυριακές του χρόνου -στην ουσία τις άλλες 45 που μένουν αν αφαιρεθούν οι ανωτέρω 7 που αφορούν όλη την αγορά.
Για να καμφθεί η υποτιθέμενη αντίδραση του συγκυβερνώντος ΠΑΣΟΚ, μετατέθηκε μερίδιο της ευθύνης για τον ακριβή καθορισμό του αριθμού των Κυριακών που θα είναι ανοιχτά τα καταστήματα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Πρόκειται για μια προσχηματική κίνηση επικοινωνιακού χαρακτήρα, μια δήθεν "υποχώρηση" της Ν.Δ. έναντι του ΠΑΣΟΚ, που προβλέπει ότι ο κατά τόπους αρμόδιος αντιπεριφερειάρχης ή ο δήμαρχος στις περιπτώσεις της Αθήνας, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης θα λάβουν απόφαση ορισμού του ακριβούς αριθμού των Κυριακών που θα επιτρέπεται άνοιγμα καταστημάτων, μέσα σε ένα δίμηνο από την έναρξη ισχύος του νόμου και άπαξ. Αν δεν εκδοθεί σχετική απόφαση, θα ισχύσει αυτόματα ο γενικός κανόνας των 52 Κυριακών για όσα καταστήματα "επιθυμούν" να λειτουργήσουν. Το "μπαλάκι" καθορισμού περιοριστικού πλαισίου ή μη περνά στους αιρετούς που θα λάβουν μια απόφαση "για πάντα", "σύμφωνα με την άποψη που οι ίδιοι θα έχουν, για τον χώρο ευθύνης τους", όπως ανέφερε ο υπουργός Ανάπτυξης Κ. Χατζηδάκης.
Ο υπουργός έκανε λόγο για αναγκαίο "πολιτικό συμβιβασμό" εμμένοντας στην καταστρατήγηση της κυριακάτικης αργίας, αφού "εμείς, της Νέας Δημοκρατίας... εξακολουθούμε να έχουμε ακριβώς την ίδια άποψη, δεν έχουμε πάθει κάποια λοβοτομή ώστε να ξεχάσουμε αυτά τα οποία σας λέγαμε μέχρι χθες".
Ο υπουργός ανέφερε το γνωστό περί "προαιρετικού" ανοίγματος που εναπόκειται στους καταστηματάρχες σημειώνοντας ότι "δεν υπάρχει δίκαιο εξαναγκασμού, αν κάποιος θεωρήσει πιο σοφή πρακτική να παραμείνει κλειστός, μπορεί να το κάνει", καταδεικνύοντας πόσο "υγιής" και επί ίσοις όροις θα είναι ο ανταγωνισμός. Άλλωστε, οι μεγαλοεπιχειρηματίες του λιανεμπορίου ακριβώς με τη θέσπιση αυτή της "άνισης" μεταχείρισης μπορούν άμεσα να προσβάλουν το πλαίσιο, "εξαναγκάζοντας" τους κυβερνώντες σε πλήρες άνοιγμα.
Επιπλέον, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου κατέστησε σαφές ότι η Βουλή έχει τον τελευταίο λόγο, "μπορεί τα πάντα να αλλάξει", καθώς υπάρχουν αιτήματα για καταστήματα μέσα σε εμπορικά κέντρα και franchise, και ως προς τις αποφάσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, παραπέμποντας ουσιαστικά σε δυνατότητες "ξεχειλώματος" του πλαισίου.
Πάντως, το βασικό επιχείρημα που επιστράτευσε ο υπουργός προέρχεται από τις υποδείξεις μελέτης του ΟΟΣΑ για τα "οφέλη" από την καταστρατήγηση της κυριακάτικης αργίας. Τα στοιχεία του Οργανισμού βασίζονται σε σύγκριση των περιόδων 1999-2011 -με την αντίστοιχη αγοραστική δυνατότητα των καταναλωτών και χωρίς τη βροχή "λουκέτων" της τελευταίας διετίας- στις αγορές της Ευρώπης, με την Ελλάδα να βρίσκεται στη μειοψηφία (5 χώρες), με "κλειστό" πλαίσιο έναντι των εταίρων της, αλλά και τουριστικών ανταγωνιστών της που έχουν προχωρήσει σε μερική ή πλήρη απελευθέρωση, σε σχέση με το 1999, που ακόμα δεν είχαν προχωρήσει τέτοιες πρακτικές. Ο ΟΟΣΑ αποφάνθηκε επίσης ότι από το υφιστάμενο περιοριστικό πλαίσιο για τις Κυριακές στην Ελλάδα ο καταναλωτής ζημιώνεται κατά 309 εκατ. ευρώ περίπου ετησίως, ενώ η απορρύθμιση του πλαισίου μπορεί να φέρει και 30.000 νέες θέσεις εργασίας.
Πάντως, στην ίδια μελέτη αναφέρεται ότι η απελευθέρωση τείνει να αυξήσει ή να αφήσει αμετάβλητο τον όγκο εμπορίου, ενώ είναι βέβαιη η αύξηση στο μεταβλητό κόστος των καταστημάτων (π.χ. ΔΕΗ) που, αν και, κατά τον Θ. Σκορδά αντισταθμίζεται σε συμψηφισμό με το σταθερό κόστος (ενοίκια - υποδομές, στοκ κ.λπ.), είναι δυσβάσταχτο για τα μικρά μαγαζιά της γειτονιάς.
Ο υπουργός ανέφερε επίσης ότι "εξυπακούεται" πως δεν αλλάζει το εργασιακό καθεστώς των απασχολούμενων στο εμπόριο και οι όποιες ρυθμίσεις χρειάζονται για τις υπερωρίας κ.λπ., ισχύουν στο ακέραιο - δηλαδή η υπο-αμειβόμενη και "ευέλικτη" εργασία, που η συγκυβέρνηση έχει "φροντίσει" να καθιερώσει στην αγορά για τα μεγάλα "μεγέθη", και η υπερεργασία των αυτοαπασχολούμενων που οδηγούνται σε αφανισμό.
Και βέβαια, αν και όλα γίνονται στο όνομα του καταναλωτή -και της πατρίδας-, ο Κ. Χατζηδάκης ήταν σαφής όταν δήλωσε σχεδόν με αγανάκτηση: τι θα γίνει με τους 17 εκατ. τουρίστες που αναμένονται φέτος στην Ελλάδα, που είναι σχεδόν διπλάσιοι από τους Έλληνες, και θέλουν να ξοδέψουν, θα βρίσκουν κλειστά καταστήματα;
Εξάλλου, δεν έχει οριστεί το ακριβές κυριακάτικο ωράριο, κάτι που πιθανόν θα γίνει με υπουργική απόφαση προς άγνωστη κατεύθυνση, αλλά σίγουρα όχι όλο το 24ωρο, όπως "καθησύχασε" η πολιτική ηγεσία...
Φυσικά, όλη αυτή η "επιχειρηματολογία" της πολιτικής ηγεσίας διανθίστηκε με τις γνωστές κορώνες περί "μάχης αέναης μεταξύ όσων υποστηρίζουν τις μεταρρυθμίσεις και όσων υποστηρίζουν την ακινησία", ή ότι "άλλος θέλει να πάει με τους τελάληδες της μιζέριας και άλλος θέλει να πάει με τους κήρυκες της δημιουργίας", ή ακόμα και ότι "η Ελλάδα δεν μπορεί να περιμένει γιατί στο τέλος ο λογαριασμός δεν θα έρθει σε όλους αυτούς που είναι αντιρρησίες εξ επαγγέλματος, θα έρθει σε εμάς, που δεν υπολογίζουμε το πολιτικό κόστος" κ.λπ.
Πάντως, η Ομοσπονδία των εργαζομένων (ΟΙΥΕ) επισημαίνει ότι το νομοσχέδιο του κυβερνητικού συνεταιρισμού, Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ, για κατάργηση της κυριακάτικης αργίας δεν θα περάσει, σημειώνοντας ότι "το υπουργείο ξεπληρώνει νέα γραμμάτια σε συγκεκριμένα συμφέροντα". Προαναγγέλλει σκληρή και δυναμική απάντηση στην κυβέρνηση από κοινού με ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, με συγκεκριμένες ανακοινώσεις την ερχόμενη Δευτέρα, στο πλαίσιο της μεταξύ τους "Συμμαχίας για την Κυριακή-Αργία".
Άλλες διατάξεις
Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται και οι εξής παρεμβάσεις:
- Κατάργηση ισχυουσών απαρχαιωμένων διατάξεων και θέσπιση υποχρεωτικής κωδικοποίησης των αγορανομικών διατάξεων, ανά πενταετία, για να διατηρείται ό,τι είναι "χρήσιμο" και να καταργείται ό,τι δεν είναι (π.χ. καταργείται η αρμοδιότητα του υπουργού να ρυθμίζει τον τρόπο και τόπο πώλησης ειδών ανάγκης). Έτσι, αναφέρθηκε, περισσότερες εταιρείες θα μπορούν να πωλούν περισσότερα προϊόντα σε περισσότερα σημεία.
- Καθίστανται πιο αυστηρές, αλλά και πιο αντικειμενικές και σαφείς οι ποινικές και διοικητικές κυρώσεις και πρόστιμα. Δεν θα υπάρχει εύρος προστίμων (π.χ σε "πειραγμένες" αντλίες το πρόστιμο θα είναι 30.000 ευρώ και όχι έως 30.000, όπως ίσχυε). Προβλέπεται και φυλάκιση 6 μηνών για διάθεση επιβλαβών τροφίμων, αλλά και καταβολή εντός 30 ημερών του 50% του επιβληθέντος προστίμου, τύπου ΚΟΚ.
- Εισάγονται νέες διατάξεις στην αγορά καυσίμων για καταδολίευση αντλιών, νοθεία-λαθρεμπόριο, συμπίεση περιθωρίων κέρδους. Σε παραβάσεις προβλέπεται και οριστική αφαίρεση άδειας λειτουργίας σε πρατήρια και δεν επιτρέπεται χορήγηση νέας άδειας στο ίδιο σημείο για ομοειδή/παρόμοια προϊόντα μέχρι συγγενείς β΄βαθμού. Θα συνάπτονται υποχρεωτικά γραπτές συμβάσεις μεταξύ πρατηρίων και εταιρειών χονδρικής. Συστήματα εισροών-εκροών θα μπουν και σε άλλα σημεία-κλειδιά, όπως εγκαταστάσεις πωλητών πετρελαίου θέρμανσης αλλά και του Δημοσίου.
- Θεσπίζονται τέσσερις εκπτωτικές περίοδοι: οι δύο τακτικές περίοδοι από τη δεύτερη Δευτέρα Ιανουαρίου έως τέλος Φεβρουαρίου και τη δεύτερη Δευτέρα του Ιουλίου έως το τέλος Αυγούστου και δύο ενδιάμεσες το πρώτο δεκαήμερο Μαΐου και το αντίστοιχο του Νοεμβρίου. Ανοίγει και το πλαίσιο των προσφορών, ενώ υπάρχουν διατάξεις για τις λαϊκές αγορές, την πιστοποίηση λειτουργίας καταναλωτικών οργανώσεων κ.ά.
