Μετά το Eurogroup της Δευτέρας και τη συμφωνία στην άμεση εφαρμογή των βραχυπρόθεσμων μέτρων για το χρέος, η συζήτηση επιστρέφει στο ζήτημα του κλεισίματος της πρώτης αξιολόγησης με τις επιπλοκές που υπάρχουν γύρω από το θέμα της συμμετοχής του ΔΝΤ και στον προσδιορισμό του ύψους των πλεονασμάτων μετά το 2018 και στον τρόπο με τον οποίον θα επιτευχθούν. Ακόμη δεν είναι γνωστή η ακριβής ημερομηνία επιστροφής των θεσμών στην Αθήνα, αν και, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, αυτό θα γίνει πολύ άμεσα.
Στη χθεσινή ενημέρωση των πολιτικών συντακτών ο Δημήτρης Τζανακόπουλος χαρακτήρισε την απόφαση του Eurogroup για τα βραχυπρόθεσμα μέτρα του χρέους “σημαντική επιτυχία”, αλλά και “αποφασιστικό βήμα για τη σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας και την πλήρη αποκατάσταση της εμπιστοσύνης” τονίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν αποδέχτηκε την πρόταση για πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 3,5% για δέκα χρόνια. Ακόμη έθεσε εκ νέου τον στόχο για μια συμφωνία "ει δυνατόν μέχρι το τέλος του έτους", με δεδομένη τη σύγκλιση στην πλειονότητα των θεμάτων που περιλαμβάνονται στη δεύτερη αξιολόγηση, ώστε η Ελλάδα να ενταχθεί στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2017. Επίσης, εξήγγειλε ότι “η ελληνική κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός θα αναλάβουν το επόμενο διάστημα πρωτοβουλίες ώστε να υπάρξει συνολική συμφωνία για το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης χωρίς νέα μέτρα και με ταυτόχρονη αποκατάσταση των ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου στις εργασιακές σχέσεις", θέματα για τα οποία επιτέθηκε στο ΔΝΤ για τις απαιτήσεις του.
Πάντως, χαρακτήρισε στην απόφαση του Eurogroup αντιφατική την αναφορά ταυτόχρονα σε μηχανισμό (κόφτη) και σε διαρθρωτικά μέτρα αναφέροντας χαρακτηριστικά πως “και τα δύο μαζί δεν γίνονται”, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση συζητά το ενδεχόμενο επέκτασης του κόφτη.
Προσωπική επίθεση σε Σόιμπλε και Τόμσεν
Κάλεσε δε “τις δυνάμεις που έχουν βαρύνοντα ρόλο για το μέλλον της Ευρώπης, αλλά και μεγάλες ευθύνες για τα σημερινά αδιέξοδα και τη γενικευμένη αβεβαιότητα, ειδικά από τον υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας αλλά και από το ΔΝΤ, να παίξουν έναν εποικοδομητικό ρόλο στην προσπάθεια που όλοι καταβάλλουμε" και “να σταματήσουν να επιμένουν στη συνέχιση μιας ακραίας πολιτικής λιτότητας".
Απαντώντας σε ερώτηση της “Αυγής” ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον του επικεφαλής του ευρωπαϊκού τμήματος του ΔΝΤ Πόουλ Τόμσεν, ο οποίος “κατά την ομιλία του στο Eurogroup, αντί να πιέσει στην κατεύθυνση μείωσης των πλεονασμάτων, φάνηκε να αποδέχεται τις ακραίες θέσεις για 10ετή συνέχιση του στόχου για 3,5% πρωτογενές πλεόνασμα και να πιέζει μόνο προς τη μεριά της ελληνικής κυβέρνησης για τη λήψη νέων μέτρων". "Το ΔΝΤ, αν εννοεί πραγματικά αυτό το οποίο λέει, ότι δηλαδή δεν υποστηρίζει τη συνέχιση της λιτότητας, τότε οφείλει αυτή τη θέση του να την κάνει πράξη, όχι μόνο στον δημόσιο χώρο, αλλά και όταν έρχεται η ώρα να ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις" συμπλήρωσε με δηκτικό τρόπο.
"Σταθερά προσηλωμένη στο τέταρτο Μνημόνιο η Ν.Δ."
Στρέφοντας τα βέλη του στο εσωτερικό της χώρας, ζήτησε να κατανοήσουν όλοι “την κρισιμότητα των στιγμών" επισημαίνοντας πως “η αξιωματική αντιπολίτευση θα έπρεπε ήδη να έχει χαιρετίσει ομόφωνα τη λήψη των βραχυπρόθεσμων μέτρων, που αποτελούν μια σημαντική ανάσα για την ελληνική οικονομία". "Αντ' αυτού έχει επιλέξει μια μίζερη στάση" παρατήρησε, υπογραμμίζοντας πως “η Ν.Δ. είναι σταθερά προσηλωμένη στη στρατηγική του τέταρτου Μνημονίου" και “εύχονται να υπερισχύσει η άποψη για διαρκή λιτότητα και νέα μέτρα ώστε να εμφανιστούν εκείνοι ως οι μόνοι πρόθυμοι να τα εφαρμόσουν".
Μετά τον Ιανουάριο η συζήτηση για τα πρωτογενή πλεονάσματα, λένε οι Βρυξέλλες
Σε ό,τι αφορά το θέμα προσδιορισμού της περιόδου διατήρησης του 3,5% μετά το 2018, σύμφωνα με αξιωματούχους των Βρυξελλών, η λύση σε αυτό το θέμα θα αναζητηθεί τους "επόμενους μήνες" (αφήνοντας ανοιχτό το πιθανό εύρος σε 3 έως 10 χρόνια, δηλαδή από το 2021 και μετά), καθώς οι θεσμοί αναμένεται να πιάσουν αυτό το ζήτημα μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και πιθανότατα μετά τον Ιανουάριο. Εξάλλου εκτιμάται ότι όσο περνάει ο καιρός και υπάρχουν πιο συγκεκριμένα στοιχεία για τις οικονομικές επιδόσεις της Ελλάδας είναι πιο πιθανό να συγκλίνουν οι προβλέψεις ΔΝΤ και Ευρωπαίων για τα επόμενα έτη.
Στο αίτημα του ΔΝΤ να νομοθετηθούν μέτρα εκ των προτέρων ώστε να διασφαλιστεί η εκπλήρωση των στόχων αυτών, οι Ευρωπαίοι απαντούν κυρίως στην κατεύθυνση του επανασχεδιασμού ή της επέκτασης του δημοσιονομικού κόφτη για την περίοδο μετά το 2018. Στο θέμα των εργασιακών οι Ευρωπαίοι μοιάζουν να μην αποδέχονται όσα ζητάει το Ταμείο, αφού γίνεται σαφές πως θα αναζητηθούν οι βέλτιστες πρακτικές σε επίπεδο Ε.Ε., ενώ φαίνεται να κερδίζει έδαφος η λύση κάποιας μορφής επέκτασης του δημοσιονομικού κόφτη.
Β. Σόιμπλε: "Να σταματήσουν να λένε ότι φταίνε οι ξένοι"
Πάντως, από την πλευρά του, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε εξαπέλυσε μετά από καιρό δηλητηριώδη καρφιά εναντίον της ελληνικής κυβέρνησης υποστηρίζοντας πως «οι Έλληνες ηγέτες καλό είναι να σταματήσουν να λένε στους Έλληνες πολίτες ότι 'κάποιοι ξένοι' φταίνε για τα ελληνικά προβλήματα». Ακόμη ισχυρίστηκε ότι ο Ευκλείδης Τσακαλώτος του είπε “πως αισθάνεται ότι έχει κολλήσει μεταξύ δύο ελεφάντων". "Μάλλον βλέπει το ΔΝΤ σαν ελέφαντα, δεν ξέρω ποιος θα μπορούσε να είναι ο δεύτερος" ανέφερε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών.
Είπε επίσης πως θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος και διευκρίνισε ότι το ΔΝΤ θα πάρει την απόφαση για τη συμμετοχή του στο ελληνικό πρόγραμμα μετά το τέλος της αξιολόγησης, όπως προβλέπεται.
Γ. Χουλιαράκης: "Εντελώς ιδεολογική η θέση του ΔΝΤ"
Τη βούληση της ελληνικής κυβέρνησης να ολοκληρώσει τη δεύτερη αξιολόγηση το συντομότερο δυνατόν, ει δυνατόν πριν από τις διακοπές των Χριστουγέννων, εξέφρασε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γιώργος Χουλιαράκης μιλώντας στην Οικονομική και Νομισματική Επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου χθες στις Βρυξέλλες. Χαρακτήρισε «το πιο ακανθώδες» ζήτημα της αξιολόγησης τη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση δεν θέλει να αλλάξει τη μεταρρύθμιση του 2012 (όσον αφορά τον κατώτατο μισθό), αλλά να τη διορθώσει, τονίζοντας πως «η Ελλάδα είναι μέλος της Ε.Ε. και δεν θα δεχτούμε τίποτα εκτός του ευρωπαϊκού πλαισίου».
Ερωτηθείς από τον αντιπρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρη Παπαδημούλη για το αν η Ελλάδα θα ενταχθεί στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, ο Γιώργος Χουλιαράκης απάντησε ότι αυτό μπορεί να συμβεί υπό δύο προϋποθέσεις: η μία είναι η ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης και η δεύτερη είναι η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, κάτι προς το οποίο βοήθησε η χθεσινή απόφαση του Eurogroup για τα βραχυπρόθεσμα μέτρα, «αν και χρειαζόμαστε περισσότερα». Εκτίμησε, επιπλέον, ότι το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης θα μειώσει το κόστος δανεισμού για την ελληνική κυβέρνηση ανοίγοντας τον δρόμο για σταδιακή πρόσβαση στις αγορές.
Αναφορικά με το δημοσιονομικό ο Γ. Χουλιαράκης είπε ότι για το 2018 η Ελλάδα προβλέπει πως θα επιτύχει τους στόχους, ενώ οι ευρωπαϊκοί θεσμοί βλέπουν κενό της τάξεως του 0,3% έως 0,4% του ΑΕΠ. Για την περίοδο από το 2018 και μετά εκτίμησε ότι για περιορισμένο αριθμό ετών θα διατηρηθεί το πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,5% του ΑΕΠ προβλέποντας ότι δεν θα χρειαστούν πρόσθετα μέτρα και επισημαίνοντας ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν ζητούν πρόσθετα μέτρα μετά το 2018. "Θεωρούμε ότι η θέση του ΔΝΤ είναι εντελώς ιδεολογική και υπονομεύει την ομαλή και γρήγορη ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης" είπε. Όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, ξεκαθάρισε ότι έγινε πριν από μερικούς μήνες, στο πλαίσιο της πρώτης αξιολόγησης, και δεν υπάρχει περίπτωση να ξανανοίξει.
Συμφωνία Τσακαλώτου - Κοστέλο για τη δημόσια περιουσία
Ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος συμμετείχε σε εκδήλωση της Ομάδας Εργασίας του Ευρωκοινοβουλίου για τις Δημόσιες Υπηρεσίες στις Βρυξέλλες, κατά την οποία αναφέρθηκε στα λάθη του παρελθόντος όσον αφορά τις κρατικοποιήσεις της δεκαετίας του 1970, αλλά και τις μετέπειτα ιδιωτικοποιήσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Όπως υπογράμμισε στόχος της Ελλάδας δεν είναι μόνο ιδιωτικοποιήσεις, αλλά και η χρήση άλλων μέσων, όπως για παράδειγμα η αναδιάρθρωση ορισμένων επιχειρήσεων έτσι ώστε να γίνουν πιο αποδοτικές, αλλά και η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις σε μη αξιοποιούμενη ακίνητη περιουσία του Δημοσίου.
Στην εκδήλωση συμμετείχε και ο επικεφαλής της Κομισιόν στους θεσμούς Ντέκλαν Κοστέλο, ο οποίος τόνισε τη μεγάλη διαφορά που εντοπίζεται στην προσέγγιση που ακολουθούν οι θεσμοί γι' αυτό το ζήτημα στο τρέχον πρόγραμμα σε σχέση με τα προηγούμενα δύο, εκφράζοντας τη συμφωνία του με τον Έλληνα υπουργό Οικονομικών.
Στη συζήτηση συμμετείχε και ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Στέλιος Κούλογλου, ο οποίος αναφέρθηκε στις «τεράστιες πιέσεις» που δέχεται η Ελλάδα, από το ξέσπασμα της κρίσης μέχρι και σήμερα, «για να πουλήσει φθηνά 'τα ασημικά του σπιτιού'», δίνοντας τα εύσημά του στον Ευκλείδη Τσακαλώτο για τις διαπραγματευτικές του προσπάθειες.
