Κεφάλαια 27 δισ. ευρώ πρόκειται να "πέσουν" στην αγορά από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) την τετραετία 2016 - 2019. Στόχος η υλοποίηση του Π∆Ε 2016 - 2019 να συνοδεύσει τη δημοσιονομική προσπάθεια με αναπτυξιακές δράσεις, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της οικονομίας και ταυτόχρονα στη στήριξη της κοινωνικής συνοχής. Στο πλαίσιο αυτό άλλωστε οι διαθέσιμοι πόροι των 27 δισ. ευρώ (σ.σ.: συγχρηματοδοτούμενο και εθνικό σκέλος) για την περίοδο 2016 - 2019 θα εστιάσουν στους τομείς των υποδομών, της επιχειρηματικότητας, του ανθρώπινου κεφαλαίου και της Αυτοδιοίκησης, για την ολοκλήρωση των έργων ΕΣΠΑ 2007 - 2013 και για την ικανοποίηση των στόχων απορρόφησης του ΕΣΠΑ 2014 - 2020.
Όπως αναφέρεται σε σχετική εγκύκλιο του υπουργείου Οικονομίας, «για την έγκριση και χρηματοδότηση του ΠΔΕ 2016 και τον προγραμματισμό δαπανών ΠΔΕ 2017 - 2019», βασικός στόχος του Π∆Ε 2016 είναι η κατανομή των περιορισμένων πόρων κατά τρόπο που να επιτευχθεί το μέγιστο δυνατό αναπτυξιακό αποτέλεσμα, ώστε η χώρα να τεθεί σε σταθερή τροχιά ανάπτυξης. Βασικός δημοσιονομικός στόχος στην εκτέλεση του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων 2016 είναι η επίτευξη της απορρόφησης των προβλεπόμενων πόρων των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων της περιόδου 2014 - 2020 (ΕΣΠΑ, Αγροτικής Ανάπτυξης, Αλιείας και Θάλασσας κ.λπ.) για την εξασφάλιση της εισροής της κοινοτικής συνδρομής και η ολοκλήρωση των έργων της περιόδου 2007 - 2013, ώστε να πραγματοποιηθεί επιτυχώς το κλείσιμο των προγραμμάτων αυτών δίχως την απώλεια πόρων.
Η εγκύκλιος στην οποία πρέπει να δώσουν όλοι οι φορείς, υπουργεία και Περιφέρειες, αναλυτικές απαντήσεις έως το τέλος του μήνα, προβλέπει μεταξύ των άλλων τα εξής:
Γενικές κατευθύνσεις για Π∆Ε 2016: Τα όρια δαπανών, όπως προσδιορίζονται στον Κρατικό Προϋπολογισμό 2016, είναι δεσμευτικά για όλους τους φορείς του προγράμματος (πίνακας). Εν τω μεταξύ, μετά το πρώτο εξάμηνο του έτους ο υπουργός θα αποφασίσει για το ύψος της υπερδέσμευσης που ενδεχομένως θα διατεθεί σε κάθε φορέα βάσει ειδικής τεκμηρίωσης, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική απορρόφηση του Π∆Ε, την απορρόφηση του προγράμματος του κάθε φορέα, η οποία θα πρέπει να ξεπερνάει το 60% συνολικά, τους επιμέρους επιδιωκόμενους στόχους των Ε.Π. της περιόδου 2014 - 2020, καθώς και τις ανάγκες για την ολοκλήρωση των δράσεων των Ε.Π. της περιόδου 2007 - 2013.
Επίσης, ποσό ύψους 150 εκατ. ευρώ από την υπερδέσμευση πιστώσεων έτους 2016 θα διατεθεί για έργα φυσικών καταστροφών καθώς και για την κάλυψη άλλων έκτακτων και επειγουσών αναγκών.
Μηχανισμός επιβράβευσης και κυρώσεων: Εντός του 2016 θα πραγματοποιηθεί αξιολόγηση του ορθού προγραμματισμού των φορέων για την εφαρμογή του προγράμματος (η πρώτη αξιολόγηση θα γίνει μετά το α' εξάμηνο) υλοποίησης στη βάση του βαθμού απορρόφησης των εγκεκριμένων πιστώσεων των έργων τους.
Κατά προτεραιότητα η χρηματοδότηση: Οι φορείς, τα προγράμματα των οποίων εμφανίζουν ικανοποιητικό βαθμό απορρόφησης πάνω από 60%, θα χρηματοδοτούνται και θα ενισχύονται κατά προτεραιότητα με πρόσθετο όριο πιστώσεων για την εκτέλεση του ετήσιου προγράμματός τους. Επιπρόσθετα, θα λαμβάνεται υπόψη ως κριτήριο απόδοσης των φορέων η απομείωση του ανεκτέλεστου προϋπολογισμού των προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από αμιγώς εθνικούς πόρους.
Τι θα ισχύει σε περίπτωση υστέρησης: Σε περιπτώσεις σημαντικής υστέρησης της απορρόφησης των κατανεμημένων πόρων δύναται να ενεργοποιείται η διαδικασία ανακλήσεων.
Έργα Ταμείου Συνοχής ΙΙ 2000 - 2006: Τα συγκεκριμένα έργα θα αποπληρωθούν από το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος στις περιπτώσεις όπου η μη ολοκλήρωσή τους ή η μη ικανοποίηση των ειδικών όρων που έχουν τεθεί στις εγκριτικές αποφάσεις (ολοκλήρωση φυσικού αντικειμένου, ικανοποίηση ειδικών όρων, απαλλοτριώσεις) ενέχει τον κίνδυνο μη είσπραξης ή επιστροφής κοινοτικών πόρων.
Συνεχιζόμενα Έργα ΕΣΠΑ 2007 - 2013: Θα χρηματοδοτηθούν από το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του Π∆Ε 2016 έως την ολοκλήρωση των προγραμμάτων της περιόδου 2007 - 2013. Σε περιπτώσεις που προκύπτει ανάγκη για αύξηση του προϋπολογισμού της πράξης (αναθεωρήσεις, δικαστικές αποφάσεις, διαιτητικές αποφάσεις, απαλλοτριώσεις, εργασίες αρχαιολογίας, αποζημιώσεις, υποχρεώσεις στη βάση συμβατικών ρητρών κ.λπ.), αυτή θα εξετάζεται κατά περίπτωση.
Σε περίπτωση που τα έργα δεν ολοκληρωθούν έως 31/12/2015 ή δεν ενταχθούν σε Ε.Π. του ΕΣΠΑ 2014 - 2020, ο δικαιούχος αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση του έργου αποκλειστικά με ιδίους πόρους ή/και εφαρμόζοντας τις προβλέψεις της εγκυκλίου για ένταξη του έργου στο εθνικό Π∆Ε με τη διαδικασία ένταξης νέου έργου με αντίστοιχη απένταξη / απομείωση προϋπολογισμού.
Σε ό,τι αφορά τα έργα phasing, προβλέπεται μεταξύ άλλων πως τα μεγάλα έργα, οι ΕΥ∆, θα προβούν σε τροποποίηση της απόφασης ένταξης της πράξης / πράξεων που αφορούν σε αυτό και απομείωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και του προϋπολογισμού του στο Π∆Ε στο ύψος του Π/Υ των εργασιών που αντιστοιχούν στην Α' φάση που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2007 - 2013. Με την ένταξη της Β' φάσης στο Ε.Π. υποδοχής του ΕΣΠΑ 2014-2020, η χρηματοδότηση του έργου αυτού θα συνεχιστεί μέσω νέου εναρίθμου στις Σ.Α. που θα εκδοθούν για το ΕΣΠΑ 2014 - 2020. Οι εργασίες της Β' φάσης και το κόστος τους, θα αποτελέσουν αντίστοιχα το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο της νέας πράξης που θα χρηματοδοτηθεί από Ε.Π. του ΕΣΠΑ 2014 - 2020 μέσω νέων εναρίθμων Π∆Ε, μειούμενη κατά το ποσό που έχει ήδη καταβληθεί από τους εναρίθμους Π∆Ε του ΕΣΠΑ 2007 - 2013.
Αλεξάνδρα Γκίτση
