Στην έγκριση της συμφωνίας Ελλάδας - ΤΑΡ για την κατασκευή του νέου αγωγού φυσικού αερίου, προχώρησε χθες η Κομισιόν, κρίνοντας ότι δεν δημιουργείται ασυμβατότητα προς τους Κοινοτικούς κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, από το ειδικό φορολογικό καθεστώς που προβλέπεται στη συμφωνία φιλοξενούσας χώρας, την οποία υπέγραψαν οι δύο πλευρές.
Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέτασε την παροχή από τις ελληνικές Αρχές ειδικού φορολογικού καθεστώτος στην ΤΑΡ για 25 χρόνια, από την έναρξη των εμπορικών δραστηριοτήτων, σε σχέση με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για τις κρατικές ενισχύσεις στην ενέργεια και την προστασία του περιβάλλοντος. Βάσει αυτών, οι κρατικές ενισχύσεις μπορούν να θεωρούνται συμβατές με τους κανόνες Ε.Ε., υπό ορισμένες προϋποθέσεις, εφόσον προωθούν στόχους κοινού ενδιαφέροντος.
Η Κομισιόν κατέληξε ότι τα οφέλη του έργου ως προς την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού υπερέχουν σαφώς των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που ενδεχομένως θα προκαλούσε η κρατική ενίσχυση, αφού διαπίστωσε τα εξής:
* Το έργο συμβάλλει στην περαιτέρω διαφοροποίηση των πηγών και των οδών του ευρωπαϊκού ενεργειακού εφοδιασμού, καθώς θα μεταφέρει αέριο από την περιοχή της Κασπίας και τη Μέση Ανατολή στην Ε.Ε.
* Θα αυξηθεί ο ανταγωνισμός στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου χάρη στις επιπλέον ποσότητες αερίου και στη νέα οδό εφοδιασμού της Ε.Ε.
* Η κατασκευή του αγωγού απαιτεί σημαντικές αρχικές επενδύσεις για πολλά χρόνια προτού αρχίσει να παράγει έσοδα. Το έργο θα χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου από ιδιωτικές επενδύσεις (5,6 δισ. στην πενταετία) και θα αποφέρει έσοδα στο ελληνικό τμήμα μόνο από τα τέλη που θα καταβάλουν οι πελάτες οι οποίοι μεταφέρουν αέριο μέσω του αγωγού. Η επιτροπή κατέληξε ότι το έργο θα ήταν απίθανο να υλοποιηθεί χωρίς ενίσχυση.
* Η ενίσχυση αυτή έγκειται σε ειδικό φορολογικό καθεστώς, που ανάλογα με το αν αυξάνονται ή μειώνονται οι φορολογικοί συντελεστές, θα έχει ως αποτέλεσμα να καταβάλει η ΤΑΡ λιγότερους ή περισσότερους φόρους απ' ό,τι θα έκανε χωρίς την ενίσχυση. Σε περίπτωση αύξησης των συντελεστών, η ενίσχυση θα περιορίζεται στο ελάχιστο φορολογικό πλεονέκτημα για την ΤΑΡ.
* Το καθεστώς περιλαμβάνει μηχανισμό αναπροσαρμογής που περιορίζει το μέγιστο πλεονέκτημα για την ΤΑΡ. Αν ο αντίστοιχος φορολογικός συντελεστής που ισχύει στην Ελλάδα αυξηθεί ή μειωθεί σε ποσοστό άνω του 20%, η συμμετοχή της ΤΑΡ θα υπολογιστεί εκ νέου μέσω του μηχανισμού αναπροσαρμογής. Οι ελληνικές ρυθμιστικές αρχές θα παρακολουθούν τη διαδικασία, οπότε η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο.
Στη σημασία του έργου για την Ε.Ε. αναφέρθηκαν η επίτροπος για την πολιτική ανταγωνισμού Μ. Βέστεϊγερ και ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, αρμόδιος για την ενεργειακή ένωση, Μ. Σέφτσοβιτς, επισημαίνοντας πως η χθεσινή απόφαση ανοίγει τον δρόμο προς την ολοκλήρωση του Νότιου Διαδρόμου.
Α.Ζ.
