ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΑΣΙΛΑΚΗ

Την επανέναρξη της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας μετά το καλοκαίρι και τις πολιτικές εξελίξεις που ακολούθησαν αναμένεται να σημάνει το αυριανό Eurogroup, κατά το οποίο θα συζητηθούν οι ημερομηνίες κλειδιά και τα ορόσημα των επόμενων μηνών. Τρεις είναι οι κύριοι και αλληλένδετοι μεσοπρόθεσμοι στόχοι που έχουν θέσει Βρυξέλλες και Αθήνα μέχρι το τέλος του 2015, όπως διαμορφώνονται αυτή τη στιγμή: Πρώτος στο χρονοδιάγραμμα είναι ο στόχος για την άμεση αποδέσμευση των υπολειπόμενων 3 δισ. από την πρώτη δόση, δεύτερος στόχος η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών πριν από το τέλος του χρόνου και τρίτος η επιτυχής ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης από τους τέσσερις θεσμούς (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΕΚΤ, ΔΝΤ και ESM), η οποία θα ανοίξει τον δρόμο -σύμφωνα με την απόφαση της Ευρωσυνόδου της 12ης Ιουλίου- για την έναρξη της συζήτησης για τα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.

Άλλο η ανακεφαλαιοποίηση, άλλο η αξιολόγηση

Σε αυτό το πλαίσιο γίνεται σαφές πως οι Βρυξέλλες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο αποσύνδεσης της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών από την επιτυχή ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης, παρ' όλο που η απόφαση του Eurogroup της 14ης Αυγούστου περιλαμβάνει ξεκάθαρη οδηγία να έχει ολοκληρωθεί η εκταμίευση και των υπόλοιπων κεφαλαίων που ενδέχεται να κριθούν αναγκαία για την εξυγίανση των τραπεζών (από το μαξιλάρι των 15 δισ.) «μετά τον πρώτο έλεγχο και το αργότερο έως τις 15 Νοεμβρίου».

Αν και η προθεσμία της 15ης Νοεμβρίου έχει σιωπηρά ήδη προσπεραστεί, ωστόσο το μήνυμα των Βρυξελλών παραμένει, σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, να προχωρήσουν έγκαιρα οι μεταρρυθμίσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα, όπως και η αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, καθώς μόνο τότε θα γίνει εφικτή η εκταμίευση των υπόλοιπων κεφαλαίων και θα δρομολογηθεί η ανακεφαλαιοποίηση. Υπενθυμίζεται ότι ήδη έχουν κατατεθεί σε ειδικό λογαριασμό του ESM γι' αυτόν τον σκοπό 10 δισ., ενώ τα υπόλοιπα 15 δισ. αναμένουν το αποτέλεσμα της διαδικασίας ελέγχου της κατάστασης των ελληνικών τραπεζών (δηλαδή τις ακριβείς κεφαλαιακές τους ανάγκες), η οποία προγραμματίζεται να έχει ολοκληρωθεί μέσα στον μήνα.

Οι "σκληροί" καθυστερούν

Πρόθεση και των δύο πλευρών πάντως φαίνεται να είναι η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών πριν από το τέλος του έτους καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2016 θα τεθεί σε ισχύ η ευρωπαϊκή οδηγία για την εξυγίανση των τραπεζών, η οποία προβλέπει bail-in στις καταθέσεις άνω των 100.000 προτού χρησιμοποιηθούν κεφάλαια από το πακέτο διάσωσης. Εκεί λοιπόν έγκειται και η προσπάθεια αποσύνδεσης της εν λόγω δράσης από την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης, καθώς υπάρχουν σαφείς πλέον ενδείξεις σε κύκλους των θεσμών πως οι «σκληροί» του Eurogroup ενδέχεται να μην επιτρέψουν τη γρήγορη και απρόσκοπτη διενέργεια του ελέγχου από τους εκπροσώπους των θεσμών (κάτι που φαίνεται να είναι στόχος της ελληνικής πλευράς), ώστε να καθυστερήσει και η συζήτηση για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους.

Οι Βρυξέλλες δείχνουν επομένως προετοιμασμένες για σημαντικές καθυστερήσεις σε αυτόν τον τομέα στέλνοντας ήδη το μήνυμα πως η συζήτηση για το χρέος δεν είναι κάτι που επείγει. Όπως άλλωστε, σύμφωνα με πηγές από τους θεσμούς, δεν επείγει ούτε η συζήτηση για τον ρόλο που θα έχει το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα και συνδέεται άμεσα με τις αποφάσεις για το χρέος.

Τα προαπαιτούμενα για τα 2 δισ.

Ως εκ τούτου φαίνεται πως τα περισσότερο «καυτά» μέτρα (όπως είναι η αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος) θα συζητηθούν στο πλαίσιο της πρώτης αξιολόγησης, αν και, σύμφωνα με αξιωματούχο με γνώση των διαβουλεύσεων, αυτό δεν αποκλείει το ενδεχόμενο η νομοθέτηση κάποιων μεμονωμένων μέτρων να απαιτηθεί ήδη από πριν. Αντίθετα, οι τραπεζικές μεταρρυθμίσεις υπάρχει η σύσταση προς την ελληνική πλευρά να μην περιμένουν τον πρώτο έλεγχο, αλλά να ολοκληρωθούν στο πλαίσιο των προαπαιτουμένων για την εκταμίευση της δόσης ύψους τριών δισ.

Σε ό,τι αφορά, τώρα, τα 2 από τα 3 δισ. που έχει ακόμα λαμβάνειν η Ελλάδα από την πρώτη δόση του ελληνικού προγράμματος, οι Βρυξέλλες κάνουν λόγο για έναν "εντυπωσιακά μακρύ κατάλογο" μεταρρυθμίσεων που θα παρουσιαστεί αύριο στους υπουργούς Οικονομικών. Σύμφωνα με πληροφορίες πρόκειται για 40 με 50 περίπου μεταρρυθμίσεις τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση καλείται να νομοθετήσει μέσα στον Οκτώβριο, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται θέματα που άπτονται της μεταρρύθμισης του κράτους, καθώς και κάποια σημεία που έχουν μείνει σε εκκρεμότητα από το καλοκαίρι (όπως είναι η απελευθέρωση επαγγελμάτων, οι αλλαγές στη φορολόγηση των αγροτών, τα ισοδύναμα για τη μη ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ, τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος και τις αποφάσεις του ΣτΕ που αφορούσαν τις μειώσεις συντάξεων 2012).

Το υπόλοιπο 1 δισ. θα συνδεθεί, όπως όλα δείχνουν, με τις μεταρρυθμίσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα και τα κόκκινα δάνεια, ωστόσο οι διαβουλεύσεις μεταξύ των ελληνικών αρχών και των εκπροσώπων των θεσμών γι' αυτό το θέμα αναμένεται να ξεκινήσουν μέσα στον Οκτώβριο.

Με βάση τις παραπάνω πληροφορίες, γίνεται ξεκάθαρο πως μέχρι το επόμενο Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου θα πρέπει η Ελλάδα να έχει ολοκληρώσει την εφαρμογή της πρώτης λίστας προαπαιτουμένων και να έχει συμφωνήσει με τους θεσμούς και στη δεύτερη, ώστε να ληφθεί η απόφαση για το αν θα προχωρήσει ομαλά και βάσει του μέχρι τώρα σχεδιασμού η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών καλύπτοντας τις καθυστερήσεις που επέφεραν οι εκλογές.

Αξίζει τέλος να σημειωθεί πως, σε ό,τι αφορά το εσωτερικό έγγραφο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) που επικαλείται το περιοδικό Der Spiegel και το οποίο κάνει λόγο για καθυστερήσεις στην εφαρμογή του προγράμματος, οι Βρυξέλλες σχολιάζουν πως δεν είναι τίποτα το «ανησυχητικό», καθώς αναμένεται να λυθεί στο επερχόμενο Eurogroup, το οποίο θα δώσει νέο έναυσμα στη μεταρρυθμιστική προσπάθεια της Ελλάδας.