ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ
Στην αποκάλυψη ότι από την αρχή της κυβερνητικής του θητείας σκεφτόταν το ενδεχόμενο ενός Grexit προχώρησε χθες ο Γιάνης Βαρουφάκης. Σε συνέντευξή που παραχώρησε στο Newstatesman αναφέρει μάλιστα ότι υπήρχε ομάδα 4-5 ατόμων που εξέταζε το ζήτημα της εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, ενώ αποκάλυψε ότι είχε εισηγηθεί να εκδώσει η χώρα παράλληλο νόμισμα (IOU), αλλά και να κουρευτούν τα δάνεια της ΕΚΤ σε περίπτωση που οι δανειστές τολμούσαν να κλείσουν τις τράπεζες.
Όπως λέει χαρακτηριστικά, έθεσε το συγκεκριμένο θέμα στην κυβέρνηση, αλλά μειοψήφησε: "Ας πούμε ότι από τα έξι άτομα μειοψηφούσαμε τα δύο". "Από τη στιγμή που δεν συνέβη (σ.σ.: αυτό που πρότεινα), έλαβα τις εντολές μου να κλείσω τις τράπεζες συναινετικά με την ΕΚΤ και την Τράπεζα της Ελλάδος, κάτι στο οποίο ήμουν αντίθετος, αλλά το έκανα επειδή είμαι ομαδικός παίκτης. Πιστεύω στη συλλογική ευθύνη".
Η στάση των εταίρων
Σύμφωνα με τον κ. Βαρουφάκη, από την αρχή των διαπραγματεύσεων οι πιστωτές εν ολίγοις του ξεκαθάρισαν πως είτε θα δεχθεί τη συμφωνία ή η συμφωνία είναι νεκρή, σημειώνοντας παράλληλα πως, ενώ η ελληνική πλευρά παρουσίαζε τα στοιχεία που της ζητούνταν (όπως π.χ. τη δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας, τα στοιχεία για τις κρατικές οντότητες) και ανέπτυσσε τα σχέδιά της για τον ΦΠΑ, οι πιστωτές απέρριπταν τις προτάσεις, χωρίς όμως να δίνουν κάποια δική τους εναλλακτική. «Στη συνέχεια, πριν προλάβουμε να συμφωνήσουμε μαζί τους για τον ΦΠΑ, θα άλλαζαν θέμα και θα πήγαιναν στις αποκρατικοποιήσεις» αναφέρει στη συνέντευξή του.
Όπως ανέφερε, είχε προτείνει στους δανειστές να συμφωνήσουν σε τρεις - τέσσερις σημαντικές μεταρρυθμίσεις στις οποίες όλοι θα συμφωνούσαν, όπως για παράδειγμα το φορολογικό σύστημα και ο ΦΠΑ, και να εφαρμοστούν άμεσα. Ως αντάλλαγμα θα υπήρχε χαλάρωση των περιορισμών από την ΕΚΤ. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα πήγαιναν στη Βουλή ενώ θα συνεχίζονταν οι διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, η απάντηση των θεσμών ήταν αρνητική, καθώς ήθελαν μια «συνολική αξιολόγηση». «Τίποτα δεν θα εφαρμοστεί αν τολμήσετε να εισαγάγετε νομοθεσία. Θα θεωρηθεί μονομερής ενέργεια που θα αντιτίθεται στη διαδικασία της επίτευξης συμφωνίας».
Το ενδεχόμενο Grexit
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών ερωτήθηκε αν θα σοκαριζόταν αν παραιτούνταν ο Αλέξης Τσίπρας. Απάντησε ότι «τίποτα δεν με σοκάρει αυτές τις μέρες -η Ευρωζώνη μας είναι ένα πολύ αφιλόξενο μέρος για αξιοπρεπείς ανθρώπους. Ούτε θα με σοκάριζε αν συνέχιζε και αποδεχόταν μια πολύ κακή συμφωνία. Διότι κατανοώ ότι αισθάνεται πως έχει υποχρέωση προς τον λαό που τον στηρίζει, να μην αφήσει τη χώρα να μετατραπεί σε failed state».
Ο κ. Βαρουφάκης ερωτήθηκε αν σκεφτόταν το Grexit από την πρώτη ημέρα. Η απάντηση ήταν «Ναι, οπωσδήποτε». Ερωτηθείς αν έγιναν προετοιμασίες για Grexit, είπε: «Η απάντηση είναι ναι και όχι. Είχαμε μια μικρή ομάδα, ένα 'πολεμικό συμβούλιο' εντός του υπουργείου, περίπου πέντε ατόμων, που έκαναν το εξής: επεξεργαζόμασταν στη θεωρία όλα όσα θα έπρεπε να γίνουν (για να προετοιμαστούμε για το ενδεχόμενο Grexit). Είναι άλλο όμως να το κάνεις αυτό σε επίπεδο 4-5 ατόμων και τελείως διαφορετικό να προετοιμάζεις μια χώρα γι' αυτό το ενδεχόμενο. Για να προετοιμαστεί η χώρα έπρεπε να ληφθεί διοικητική απόφαση, και αυτή η απόφαση δεν ελήφθη ποτέ».
«Η άποψή μου ήταν ότι θα έπρεπε να είμαστε πολύ προσεκτικοί να μην ενεργοποιήσουμε την προετοιμασία για Grexit. Δεν ήθελα αυτό να γίνει αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Αλλά επίσης πίστευα πως τη στιγμή που το Eurogroup μας έκλεισε τις τράπεζες θα έπρεπε να ενεργοποιήσουμε αυτή τη διαδικασία».
Σε ερώτηση για τις δύο επιλογές της Ελλάδας, δηλαδή την άμεση έξοδο από το ευρώ ή την έκδοση IOUs, ο κ. Βαρουφάκης είπε πως «δεν πίστευα ποτέ ότι πρέπει να πάμε κατευθείαν σε νέο νόμισμα. Η άποψή μου ήταν πως, αν τολμούσαν να κλείσουν τις τράπεζές μας, κάτι που θεωρούσα επιθετική κίνηση απίστευτης ισχύος, θα πρέπει να απαντήσουμε δυναμικά χωρίς να περνάμε το σημείο χωρίς επιστροφή".
Ο αποκλεισμός από το Eurogroup
Ο κ. Βαρουφάκης σχολίασε επίσης τη συνεδρίαση του Eurogroup από την οποία αποκλείστηκε η Ελλάδα αναφέροντας πως κάποιος αξιωματούχος του είπε: "Το Eurogroup δεν υφίσταται νομικά, δεν υπάρχει συνθήκη που να έχει συγκροτήσει σε σώμα αυτή την ομάδα". Άρα έχουμε μια ανύπαρκτη ομάδα που έχει τη μεγαλύτερη εξουσία να καθορίσει τις ζωές των Ευρωπαίων, είπε, προσθέτοντας ότι το ελέγχει ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών.
