Η πανδημία έχει βάλει για τα καλά στη ζωή μας τους αριθμούς. Κρούσματα, διασωληνωμένοι, θάνατοι κ.ο.κ. Ωστόσο, με τον κορωνοϊό να αποτελεί καθημερινότητα, η περιπέτεια χιλιάδων πολιτών τείνει να στατιστικοποιηθεί. Πίσω από τους αριθμούς, όμως, υπάρχουν ονόματα, οικογένειες που ξεκληρίστηκαν, άνθρωποι που βιώνουν το μαρτύριο της διασωλήνωσης. Και βέβαια γιατροί. Αυτοί που βλέπουν για ακόμα μία φορά την κυβέρνηση να τους αφήνει απροστάτευτους απέναντι σε ένα νέο καταστροφικό κύμα της πανδημίας.
Η ΑΥΓΗ μίλησε με ανθρώπους της πρώτης γραμμής. Με αυτούς που ζουν καθημερινά μια εξελισσόμενη τραγωδία. Η παθολόγος - εντατικολόγος στο «Ιπποκράτειο» Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Χριστίνα Κυδώνα μεταφέρει την εικόνα που επικρατεί λίγα λεπτά μετά τη λήξη της εφημερίας, το πρωί της Πέμπτης 4 Νοεμβρίου. Μια εφημερία που ξεπέρασε κάθε προηγούμενο, με εκτόξευση εισαγωγών. "Ζούμε deja vu" δηλώνει στην ΑΥΓΗ η Χρ. Κυδώνα, καθώς οι συνθήκες είναι ίδιες και χειρότερες από πέρσι.
Μάλιστα, είναι τέτοια η κατάσταση, που το φαινόμενο με γιατρούς να καταρρέουν τείνει να γίνει συνήθεια. Άλλωστε, νωπές είναι ακόμα οι μνήμες από την κατάρρευση του διευθυντή της Α’ Κλινικής Covid του Γ.Ν. Λάρισας Γιάννη Γκαμπράνη. Αντίστοιχο περιστατικό συνέβη και στο «Ιπποκράτειο», όπως αποκαλύπτει η Χρ. Κυδώνα.
Το βράδυ της Τετάρτης η υπεύθυνη νοσηλεύτρια βάρδιας λίγο πριν σχολάσει, στις 11, λύγισε και είχε προλυποθυμικό επεισόδιο. Όταν συνήλθε, έκλαιγε απαρηγόρητη, γιατί δεν μπορούσε να αντέξει την κατάσταση. Πρόκειται για μια έμπειρη και καλή νοσηλεύτρια, που ήταν παρούσα σε όλα τα προηγούμενα κύματα. "Χθες κατέρρευσε γιατί πλέον από το αδιέξοδό της δεν μπορούσε να διαχειριστεί το εξής: είχαμε δύο τραυματιοφορείς που ταυτόχρονα έπρεπε να οδηγήσουν προς την έξοδο κάποια καθυστερημένα εξιτήρια, να παραλάβουν τους καινούργιους που έρχονταν με ρυθμούς τρένου και -επειδή δεν έφταναν τα κρεβάτια- να μεταφέρουμε ασθενείς δύο ορόφους πάνω, ανοίγοντας νέα πτέρυγα αιφνιδίως. Αυτή πρέπει να πάει στον ασθενή και να του πει ‘σε στέλνω αλλού’. Τι ακούει... Δεν γίνεται όμως διαφορετικά. Επειδή δεν υπήρχαν οι αντίστοιχοι τραυματιοφορείς, οι ασθενείς στοιβάζονταν στον διάδρομο με φιάλες οξυγόνου περιμένοντας. Με αυτή την απόγνωση κατέρρευσε η γυναίκα κλαίγοντας. Είπε ‘δεν μπορώ να το διαχειριστώ’" καταθέτει η γιατρός. Εκεί όμως δεν υπήρχαν κάμερες για να καταγράψουν την απόγνωση. Το περιστατικό στη Λάρισα καταγράφηκε, στο "Ιπποκράτειο" επίσης μέσα από τις σελίδες της ΑΥΓΗΣ. Πόσα άλλα όμως έχουν συμβεί και δεν τα θα μάθουμε ποτέ...
Οι ιστορίες πίσω από τις πόρτες του νοσοκομείου
Στη συντριπτική τους πλειονότητα οι ασθενείς που νοσηλεύονται -και κυρίως όσοι μπαίνουν σε ΜΕΘ- είναι ανεμβολίαστοι. Επίσης, "οι ανεμβολίαστοι έχουν σίγουρα πολύ περισσότερα συμπτώματα. Οι πνευμονίες των εμβολιασμένων δεν είναι τόσο εκτεταμένες, δεν έχουν βαριά συμπτώματα, γι’ αυτό και διασωληνώνονται λιγότερο διευκρινίζει η πνευμονολόγος στο "Σωτηρία" Μερόπη Μανταίου, η οποία μαζί με τη Χριστίνα Κυδώνα μεταφέρουν στην ΑΥΓΗ ότι ο κοινός παρονομαστής είναι ο φόβος απέναντι στο εμβόλιο και η κακή ενημέρωση.
Χαρακτηριστικοί είναι οι διάλογοι που μεταφέρει με ανεμβολίαστους ασθενείς η Χρ. Κυδώνα. Η γιατρός ρώτησε έναν ασθενή 75 χρόνων με πρόσφατη κακοήθεια και σάκχαρο γιατί δεν εμβολιάστηκε. Η απάντηση ήταν ότι φοβόταν. "Είναι μία περίπτωση που δεν χρειάζεται να είσαι γιατρός. Εσένα να ρωτήσω αν είναι επικίνδυνο αυτός να νοσήσει από κορωνοϊό όταν έχει σακχαρώδη διαβήτη και υποκείμενη κακοήθεια, θα μου πεις ναι". Επίσης μία παχύσαρκη γυναίκα, 60 χρόνων, με πίεση και λιπίδια, το κλασικό target group της Covid-19. Η απάντηση ίδια: ο φόβος. Ακόμα μία περίπτωση, μια 80χρονη γυναίκα, παχύσαρκη και υπερτασική.
- Γιατί δεν εμβολιάστηκες;
- Γιατί δεν βγαίνω από το σπίτι.
- Έχεις άλλους ανθρώπους;
- Έχω παιδιά, έχω εγγόνια.
- Αυτοί οι άνθρωποι δεν ζούνε έξω στην κοινωνία;
- Ζουν.
- Άρα δεν ήταν λογικό να μεταφερθεί ο ιός σπίτι;
- Όντως, μου το έφερε ο εγγονός μου.
- Τότε γιατί δεν εμβολιάστηκες;
- Γιατί εμένα δεν θα με νικήσει ο κορωνοϊός...
Αυτή ακριβώς η απάντηση κρύβει τον μηχανισμό άμυνας που έχουν πολλοί ασθενείς. "Υπάρχει το παντοδυναμικό. Ότι εμένα δεν θα με πιάσει. Ο άλλος κινδυνεύει γιατί ο άλλος είναι ευπαθής - όχι εγώ. Αυτό είναι άρνηση της πραγματικότητας". Η συγκεκριμένη 80χρονη τώρα είναι σε δυναμική πορεία εξέλιξης κακής Covid και είναι πολύ πιθανό να πληρώσει την… παντοδυναμία της. "Ξέρεις τι είναι δυο μέρες μετά να μας κοιτάνε έντρομοι και να μας λένε ‘φοβάμαι. Είμαι σοβαρά;’ και να τους λέμε ‘ναι, είστε σοβαρά και υπάρχει περίπτωση να διασωληνωθείτε’. Τι τρόμος υπάρχει στα μάτια τους μπροστά στο άγνωστο!".
Η Μ. Μανταίου θυμάται μια οικογένεια που διασωληνώθηκε σχεδόν ολόκληρη. "Διασωληνώσαμε την κόρη μπροστά στη μητέρα. Η κόρη είχε ένα σοβαρό πρόβλημα, έμεινε τουλάχιστον τρεις μήνες στη ΜΕΘ. Η μητέρα ήταν δίπλα και τη φρόντιζε. Παράλληλα, διασωληνώθηκε και η ίδια. Ήταν διασωληνωμένος και ο πατέρας, ο οποίος πέθανε. Η μητέρα βγήκε και την ξανανοσηλεύσαμε. Ήρθε η άλλη κόρη, που δεν είχε νοσηλευτεί, και έλεγε ότι δεν μπορεί να πει στη μητέρα της ότι πέθανε ο πατέρας και της το είπαν οι γείτονες στο τηλέφωνο"...
Η γιατρός του "Σωτηρία" μεταφέρει την ιστορία και ακόμα ενός ασθενή, 52 ετών, ο οποίος "τράβηξε τα πάθη". Χρειάστηκε να μπει στη ΜΕΘ και τώρα έχει long Covid. "Δεν μπορούσε να περπατήσει στην αρχή. Του έλεγα ‘σήκω και σήκω’. Όταν κατάφερε να περπατήσει, ήρθε και στήθηκε μπροστά μου στο παράθυρο και μου είπε ‘κοίτα, γιατρέ’". Όλοι τους ήταν ανεμβολίαστοι, καθώς τα περιστατικά έγιναν πριν την έναρξη των εμβολιασμών. "Τώρα με τους εμβολιασμούς μας έφυγε μία κυρία εμβολιασμένη, η οποία αγωνίστηκε. Δεν διασωληνώθηκε, πάλεψε και δεν τα κατάφερε κι αυτό μας κόστισε" λέει η Μ. Μανταίου.
Οργισμένοι υγειονομικοί για τη στάση της κυβέρνησης
«Δεν είναι πενήντα άτομα σήμερα και πενήντα αύριο. Έχουν ονοματεπώνυμο, ο κορωνοϊός έχει θερίσει οικογένειες»
Με τις συνθήκες που επικρατούν στα νοσοκομεία, οι υγειονομικοί νιώθουν ακάλυπτοι από την κυβέρνηση. «Αυτή η οργή ότι θα ξαναζήσουμε τα ίδια, με την πολιτική ατζέντα ότι "όλα είναι πολύ καλά", μας εξοργίζει. Μαζί με αυτό και το φορτίο που σηκώνουμε από τις τραγωδίες που βλέπουμε μπροστά στα μάτια μας» υπογραμμίζει η Χριστίνα Κυδώνα και εξηγεί ότι το περσινό κύμα ήταν πρωτοφανές, ενώ φέτος υπήρχε η αίσθηση ότι πολλά πράγματα θα έπρεπε να είχαν λυθεί. Προσθέτει δε ότι φέτος δεν υπάρχουν τα χέρια για τις δουλειές που χρειάζονται, απαντώντας ουσιαστικά στην τελευταία συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη που είπε ότι ενισχύθηκε το σύστημα Υγείας. Στο ίδιο μήκος κύματος τοποθετήθηκε και ο Θάνος Πλεύρης τόσο κατά την ανακοίνωση των νέων μέτρων την Τρίτη όσο και στη Βουλή και σε συνεντεύξεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα των ελλείψεων που αντιμετωπίζει το Εθνικό Σύστημα Υγείας είναι το γεγονός ότι στο «Ιπποκράτειο» οκτώ τραυματιοφορείς είναι εκτός εργασίας λόγω αναστολών και δύο μήνες μετά δεν έχουν αντικατασταθεί.
Παράλληλα, η Μερόπη Μανταίου διευκρινίζει ότι οι γιατροί προσλήφθηκαν «στο ποδάρι», χωρίς εμπειρία σε ΜΕΘ, και είναι εξουθενωμένοι αφού κάνουν δέκα εφημερίες. «Είμαστε αναλώσιμοι γι' αυτούς που κυβερνάνε. Στο ‘Σωτηρία’ έχουμε καλές μονάδες, αλλά στην περιφέρεια, π.χ. στο Αγρίνιο και στη Χαλκίδα, όπου έχουμε μεγάλη θνητότητα, φταίει η έλλειψη προσωπικού και εμπειρίας. Χωρίς προσωπικό με εμπειρία δεν βγαίνουν τα περιστατικά».
Αγανάκτηση και για την εμβολιαστική επικοινωνιακή τακτική
Οι υγειονομικοί δεν έχουν να προσάψουν μόνο ελλιπή στήριξη του ΕΣΥ στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά και λανθασμένο χειρισμό στην επικοινωνία του εμβολιασμού. Σύμφωνα με τη Μ. Μανταίου, ίσως η προπαγάνδα υπέρ των εμβολιασμών έπρεπε να είναι οι νεκροί με ονόματα. «Δεν είναι πενήντα άτομα σήμερα και πενήντα αύριο. Έχουν ονοματεπώνυμο, ο κορωνοϊός έχει θερίσει οικογένειες» δηλώνει και συμπληρώνει ότι δυστυχώς πήρε μεγάλη έκταση το ζήτημα με το εμβόλιο της AstraZeneca.
Από την πλευρά της, η Χρ. Κυδώνα λέει ότι οι ανεμβολίαστοι είναι τα θύματα μιας κακής επικοινωνιακής διαχείρισης. «Αυτό που έλεγαν ότι με τον εμβολιασμό τελείωνες ήταν ψευδές, διότι δεν σε προστατεύει 100%. Σε προστατεύει από σοβαρή νόσηση και θάνατο. Ή σε τιμωρούσε σαν τον σκληρό πατέρα όταν παράκουσες τις εντολές. Καμία από τις δύο προσεγγίσεις δεν αφορά πραγματική θεραπευτική σχέση ενός γιατρού με έναν άνθρωπο που είναι επικίνδυνο να νοσήσει. Οι άνθρωποι που κουνάνε το δάχτυλο φέρνουν τα αντίθετα αποτελέσματα».
Κάτι που βλέπουμε πλέον και με τη χαμηλή γραμμή άμυνας που έχει η χώρα, λίγο πάνω από το 60%. Έτσι, το συναίσθημα που έχουν οι υγειονομικοί όταν συναντούν έναν ανεμβολίαστο πολίτη δεν είναι ο θυμός, αλλά η συμπόνια.
Ο εμβολιασμός ως ταξικό χαρακτηριστικό
Ακόμα ένα στοιχείο που διαφωτίζει τη σύσταση του σώματος των ανθρώπων που δεν έχουν κάνει το εμβόλιο είναι τα κοινωνικά χαρακτηριστικά των ασθενών. Τόσο η Χ. Κυδώνα όσο και η Μ. Μανταίου συνομολογούν ότι πρόκειται για ανθρώπους από χαμηλά κοινωνικά στρώματα. Χωρίς την απαραίτητη μόρφωση, χωρίς τη δυνατότητα να έχουν τον δικό τους γιατρό. «Αυτοί οι άνθρωποι βλέπουν κυρίως τηλεόραση, ενημερώνονται από εκεί που καθημερινά για μήνες έβαζε στην ίδια ζυγαριά τη μία στις εκατό χιλιάδες παρενέργειες του εμβολίου με τις άπειρες επιπλοκές του κορωνοϊού» εξηγεί η Χ. Κυδώνα.
Μάλιστα, ιδιαίτερα για τη Θεσσαλονίκη, η εμπειρία δείχνει ότι στο στόχαστρο της πανδημίας είναι κυρίως τα δυτικά προάστια, εκεί όπου ζουν τα πιο φτωχά και λαϊκά στρώματα, με δυσκολότερη πρόσβαση και με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο. Γι' αυτό και η εξήγηση που δίνουν οι ασθενείς είναι ότι μπερδευτήκαν ή τους... τρέλαναν. Πάντως, «μπροστά στον κίνδυνο γίνεται μια πλήρης μεταστροφή στη συμπεριφορά και ζητούν συνεχώς γιατρό δίπλα τους γιατί είναι πανικοβλημένοι. Αυτή όμως η διαδικασία -εκτός του ότι είναι πολύ αργά- εμάς μας συνθλίβει συναισθηματικά και σου το λέω αυτό γιατί από τον πολύ θάνατο δεν γινόμαστε πιο σκληροί, αλλά πιο ευαίσθητοι».
Η Μερόπη Μανταίου καταθέτει τη δική της εμπειρία από αυτούς τους ανθρώπους. «Ενημερώνονται, υποτίθεται, από το Ίντερνετ και από αμφιβόλου αξιοπιστίας ιστοσελίδες. Κυρίως φοβούνται να κάνουν το εμβόλιο, ενώ υπάρχουν όντως και μερικοί που οι γιατροί τούς είπαν να μην το κάνουν. Πιο χαμηλού επιπέδου. Είναι άνθρωποι που ζουν σε χαμηλές κοινωνικές συνθήκες, μόνοι τους, έχουν πολλαπλά προβλήματα υγείας, είναι παχύσαρκοι, δεν μπορούν να κουνηθούν από το κρεβάτι, και γιαγιάδες». Ενδεικτικά, στη Δυτική Αττική, από τις πιο υποβαθμισμένες περιοχές της χώρας, το ποσοστό των πλήρως εμβολιασμένων πολιτών είναι μόλις στο 44,3%. Αντιθέτως, στον «πλούσιο» Βόρειο Τομέα Αθηνών το ποσοστό φτάνει στο 71,36%!
Βέβαια, υπάρχει και η μερίδα των ακροδεξιών και των αρνητών της επιστήμης, οι οποίοι γίνονται επιθετικοί και αγενείς όταν νοσηλεύονται σύμφωνα με τις μαρτυρίες. Εκεί υπάρχουν σαφείς ευθύνες στην κυβέρνηση, η οποία έθρεψε στο παρελθόν αυτό το κοινό με τα συλλαλητήρια κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών και του «μακεδονομάχους». Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι η βόρεια Ελλάδα είναι σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα σε εμβολιαστική κάλυψη από τον -έτσι κι αλλιώς χαμηλό- πανελλαδικό μέσο όρο. Επίσης, σε πρόσφατη έρευνα της aboutpeople για το news247, το 71,5% των ανεμβολίαστων είναι κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών, ενώ στους εμβολιασμένους αυτό το ποσοστό πέφτει δραματικά, στο 45,5%. Επίσης, οι εικόνες από τα συλλαλητήρια των αντιεμβολίαστων σε όλη τη χώρα δείχνουν ανθρώπους με συντηρητικά χαρακτηριστικά, σταυρούς, εθνικιστικά συνθήματα και ελληνικές σημαίες.
Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται ότι το ταξικό κριτήριο μπαίνει ως διαχωριστική γραμμή και στον εμβολιασμό και η κυβέρνηση δεν έχει κάνει κάτι για να λυθεί αυτό, με καμπάνιες ενημέρωσης εκεί όπου δεν υπάρχει η επιστημονική φωνή. Όπως άλλωστε τονίζει η Μ. Μανταίου, γενικώς «τα αναπνευστικά νοσήματα είναι αρρώστιες της φτωχολογιάς και του χαμηλού μορφωτικού επιπέδου»...
