Σε μια περίοδο που η επισφάλεια των γυναικών οξύνεται, σε μια εποχή που ολοένα και περισσότερες γυναίκες σπάνε τη σιωπή τους, σε μια χρονική στιγμή που η ισότιμη αντιμετώπιση των γυναικών πρέπει να γίνει πράξη, δυστυχώς υπάρχουν ακόμη κοινωνικά στερεότυπα που γυρνάνε τη χώρα πολλά χρόνια πίσω. Η ΑΥΓΗ μίλησε με γυναίκες εκπαιδευτικούς για την εργασιακή ανασφάλεια, τα ελλειπή δικαιώματα στον εργασιακό χώρο και τις δυσμενείς συνθήκες κάτω από τις οποίες αναγκάζονται να εργαστούν. Η φωνή των γυναικών είναι πιο δυνατή από ποτέ. Και επιδιώκει να σπάσει την καταπίεση.
Μια γυναίκα σε πολλαπλούς ρόλους
Η καθημερινότητα για τις γυναίκες εκπαιδευτικούς είναι κάτι παραπάνω από δύσκολη. Ιδιαίτερα σε συνθήκες πανδημίας, η γυναίκα εκπαιδευτικός καλείται να αντεπεξέλθει σε πολλαπλούς ρόλους. «Αυτό που άλλαξε φέτος είναι ότι η τηλεργασία της εκπαιδευτικού γίνεται στον ίδιο χώρο με τα παιδιά της» λέει στην «Α» η Γιώτα Μαρρέ, εκπαιδευτικός στον 1ο Λύκειο Βύρωνα. «Η δυσκολία της τηλεκπαίδευσης και ο συντονισμός των μαθητών, σε συνδυασμό με τη φροντίδα των παιδιών και την επίβλεψή τους, είναι εκρηκτικός συνδυασμός. Η γυναίκα εκπαιδευτικός πρέπει ταυτόχρονα να κάνει μάθημα, να επιβλέπει το μάθημα των παιδιών της, να τα βοηθάει όπου χρειαστεί και να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες που προκύπτουν με τα τηλεμαθήματα. Πόσο μάλλον εάν έχει μικρότερα παιδιά που πρέπει να φροντίσει, ενώ παράλληλα μιλά και κάνει μάθημα».
«Από την άλλη, υπάρχει και η γυναίκα καθηγήτρια που δουλεύει στις μονάδες ειδικής αγωγής χωρίς εμβολιασμό, με παιδιά που είναι δύσκολο να φορέσουν μάσκες. Βρίσκονται από την αρχή της πανδημίας σε ένα δυσμενές και ιδιαίτερο περιβάλλον» αναφέρει η Γιώτα. «Όλες οι γυναίκες πρέπει να ενωθούμε, να αγωνιστούμε και να παλέψουμε για τα δικαιώματά μας».
«Είμαστε σε καθεστώς μόνιμης ανασφάλειας»
Για τις γυναίκες αναπληρώτριες, το κυρίαρχο πρόβλημα είναι ότι μονίμως βρίσκονται σε «δεύτερη μοίρα», αφού δεν έχουν τα ίδια δικαιώματα με τις μόνιμες εκπαιδευτικούς, ενώ στερούνται αδειών και βρίσκονται συνεχώς στην επισφάλεια. Κάποιους μήνες μπορεί να εργαστούν. Μετά να απολυθούν. Με μια βαλίτσα στο χέρι, πηγαίνουν σε κάθε γωνιά της χώρας. Δεν γνωρίζουν πού θα δουλέψουν του χρόνου. Οι ζωές αυτών των γυναικών πλημμυρίζουν με άγχος. Πολλές έχουν ξεπεράσει τα 50 έτη γυρνώντας από περιοχή σε περιοχή. Τα δικαιώματά τους είναι σε υποδεέστερη θέση από εκείνα των μόνιμων.
Η Δέσποινα Σαλονικιώτη επί μία δεκαετία ήταν αναπληρώτρια, ενώ φέτος κατάφερε να μονιμοποιηθεί σε νηπιαγωγείο της Γλυφάδας. «Ήμουν σε μόνιμο καθεστώς ανασφάλειας - σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο» τονίζει στην «Α». «Αφενός, γυρνούσα ασταμάτητα από τόπο σε τόπο, δυσκολεύοντας την καθημερινότητά μου όταν έκανα οικογένεια. Αφετέρου, δεν είχα τις άδειες που έχουν οι μόνιμοι, ούτε τις άδειες του ιδιωτικού τομέα».
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της αναγκάστηκε να δουλέψει μέχρι να γίνει επτάμισι μηνών. Και αφού γέννησε, γύρισε στη δουλειά στις 60 ημέρες, καθώς δεν δικαιούταν άλλη άδεια. «Έχουμε το δικαίωμα να πάρουμε 4 μήνες άνευ αποδοχών σαν άδεια ανατροφής. Ωστόσο, καμία από τις αναπληρώτριες δεν επιλέγει να πάρει αυτή την άδεια, γιατί χάνουμε λεφτά και προϋπηρεσία, με αποτέλεσμα να πέσουμε πολύ χαμηλά στους πίνακες και με κίνδυνο να χάσουμε την περιοχή που εργαζόμασταν και να μεταφερθούμε στην άλλη γωνιά της χώρας. Μπορεί να βρεθείς ξαφνικά σε άλλο νομό, σε δυσπρόσιτα χωριά ή σε μακρινά νησιά. Το καλοκαίρι, όλοι οι αναπληρωτές φυσικά και δεν πληρώνονται. Οπότε, δεν είχαμε κανένα οικονομικό περιθώριο» λέει η Δέσποινα. «Είναι ένας διαρκής αγώνας δρόμου για όλες τις αναπληρώτριες εκπαιδευτικούς. Πρέπει μονίμως να κυνηγούν έναν στόχο, να είναι ψηλότερα στους πίνακες. Και να βρίσκονται σε καθεστώς ανασφάλειας. Πρέπει τα δικαιώματά τους να εξισωθούν με εκείνα των μονίμων».
Σεξιστικά στερεότυπα εις βάρος των γυναικών
«Τα τελευταία 20 χρόνια είμαι Δ.Υ. Προηγουμένως, δούλευα για πέντε χρόνια ως σερβιτόρα. Οπότε δεν ανέχτηκα ποτέ διάφορες καταστάσεις υπό τον φόβο της απόλυσης. Όμως, μέσα στην εκπαίδευση, αυτό που με ενοχλεί είναι η διαφορετική αντιμετώπιση των γυναικών σε άλλα θέματα» λέει στην ΑΥΓΗ η Κατερίνα Ανδρινοπούλου, εκπαιδευτικός σε γυμνάσιο του Μοσχάτου. «Υπάρχει δυσκολία να δοθεί εκδρομή μαθητών μόνο σε γυναίκες εκπαιδευτικούς. Σε καθημερινή βάση γίνονται σχόλια σεξιστικά σαν αστείο από συνάδελφους. Μου έχει γίνει παρατήρηση ακόμα και για το ντύσιμό μου. Και για το γεγονός πως μιλάω δυνατά. Βέβαια, κάτι τέτοιο δεν συνέβη ποτέ σε άντρες συναδέλφους μου».
Παράλληλα, όπως περιγράφει η ίδια, ακόμα και τις δουλειές του σχολείου που απαιτούν γνώση στα Μαθηματικά δεν τις αναθέτουν εύκολα σε γυναίκες. «Έχω βρεθεί σε σεμινάριο το οποίο παρακολουθούσαν πολλές γυναίκες, ενώ ο εισηγητής ήταν άνδρας. Όταν μεσημέριασε, είπε 'να μη σας καθυστερώ άλλο, σίγουρα θα πρέπει να πάτε να μαγειρέψετε'».
«Και φυσικά, οι γυναίκες στην εκπαίδευση είναι περισσότερες. Αυτό μπορεί να συμβαίνει ίσως και εξαιτίας του σεξιστικού στερεότυπου πως μια καλή δουλειά για τις γυναίκες είναι να γίνουν καθηγήτριες ώστε να έχουν χρόνο για τον βασικό 'ρόλο' που είναι η δημιουργία οικογένειας. Αν πω σε κάποιον πως είμαι καθηγήτρια και τον αφήσω να μαντέψει την ειδικότητα, θα πει κατά σειρά φιλόλογος ή Αγγλικών. Όταν του πω ότι διδάσκω οικονομικά, θα εκπλαγεί. Και αυτό είναι κάπως ενοχλητικό» λέει η Κατερίνα.
