«Μπροστά μου βρίσκονταν τέσσερις σειρές ανθρώπων. Ματατζήδες, δημοσιογράφοι, φωτορεπόρτερ. Κι άλλοι φωτορεπόρτερ. Και πίσω εγώ. Και πιο πίσω κι άλλοι δημοσιογράφοι. Ξέρεις πώς είναι στον δρόμο. Τη φωτοβολίδα δεν την είδα. Είναι σπάνιο να τραυματιστείς από φωτοβολίδα. Τις βλέπεις να έρχονται και τις αποφεύγεις. Τότε όμως δεν την είδα, παρά μόνο όταν βρισκόταν σε απόσταση σημείου αυτοκτονίας. Γύρισα απότομα να την αποφύγω γιατί κατάλαβα ότι θα με πετύχαινε στην κοιλιά. Αν με πετύχαινε σε ζωτικό μου όργανο, θα είχα πεθάνει. Όπως γυρίζεις όμως απότομα, συνήθως το αριστερό σου πόδι δεν ευθυγραμμίζεται. Έτσι, στο σημείο που έμεινε εκτεθειμένο χτυπήθηκα».
Μ’ αυτά τα λόγια η Αναστασία Τσουκαλά, αναπληρώτρια καθηγήτριας Εγκληματολογίας στο Université Paris - Saclay, μου περιγράφει πώς έζησε τη στιγμή του τραυματισμού της στις 17 Νοεμβρίου του 2017. Συνέβη γύρω στις 8.20 το βράδυ επί των οδών Σπύρου Τρικούπη και Κουντουριώτη κατά τη διάρκεια επεισοδίων στα Εξάρχεια.
Σώθηκε χάρη σ’ ένα ρίσκο, όπως λέει. Χάρη στη γρήγορη σκέψη του έμπειρου φωτορεπόρτερ Μάριου Λώλου να τη μεταφέρουν στη γειτονική κατάληψη Νοταρά με τη βάσιμη ελπίδα ότι ίσως να είχαν φαρμακείο. Στη μετακίνηση βοήθησε κι ένας ματατζής. Εκεί υπήρχε όντως φαρμακείο, το σημαντικότερο όμως ότι είναι υπήρχε ένας διασώστης, που μαζί με ένα άλλο άτομο της κατάληψης σταμάτησαν την ακατάσχετη αιμορραγία τής κομμένης αρτηρίας τής κνήμης. «Εάν συνεχιζόταν η αιμορραγία, είναι αβέβαιο αν θα έφτανα ζωντανή στο νοσοκομείο» σημειώνει στην ΑΥΓΗ.
Μετά από λίγο διακομίστηκε στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός». Υποβλήθηκε σε χειρουργείο και διασωληνώθηκε για τρεις ημέρες. Κινδύνευε να πεθάνει εξαιτίας του φωσφόρου που είχε εισπνεύσει. Έμεινε συνολικά μία εβδομάδα στην εντατική και 103 μέρες στο νοσοκομείο.
«Ήμουν μπροστά, δεν κλήθηκα ποτέ»
Ανακαλώντας εκείνες τις δύσκολες στιγμές, ο Μ. Λώλος, που δεν κλήθηκε ποτέ για μάρτυρας, όπως επισημαίνει, θυμάται ότι τα πρώτα δύο με τρία λεπτά δεν έβλεπε το πρόσωπο της τραυματισμένης. «Έβλεπα ένα φως μόνο. Όταν έσβησε η φωτοβολίδα, μετά κατάλαβα ότι είναι η Νατάσα». Όπως λέει, δεν του έχει συμβεί ποτέ κάτι ανάλογο στον δρόμο. «Δεν γνώριζα ότι ήταν ναυτική φωτοβολίδα γιατί εγώ δεν φωτογραφίζω γήπεδα. Οι ναυτικές έχουν επίσης το χαρακτηριστικό ν’ ανοίγει πίσω κάτι σαν αλεξιπτωτάκι ώστε να μένουν για ώρα αναμμένες στο νερό. Αν το γνώριζα, θα της είχα δώσει τη μάσκα να μην αναπνεύσει τον φώσφορο τόση ώρα».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η παρατήρησή του ότι στα 31 χρόνια που καλύπτει ρεπορτάζ δεν έχει δει ποτέ από αντιεξουσιαστές τέτοιου είδους επίθεση. Ούτε είδε να επαναλαμβάνεται κάτι παρόμοιο στα χρόνια που ακολούθησαν. Σχολιάζοντας την πορεία της έρευνας, τονίζει ότι πρόκειται για σύνηθες φαινόμενο να μην καταλήγει κάπου, κάτι που έχει συμβεί και στον ίδιο, καθώς μετά τον τραυματισμό του από αστυνομικό σε διαδήλωση τον Απρίλιο του 2012 δεν αποδόθηκε ποτέ δικαιοσύνη.
Στο σκοτάδι η πορεία της έρευνας
Τρία χρόνια μετά, το σημείο που βρίσκονται οι έρευνες για τη διακρίβωση των συνθηκών του τραυματισμού της Α. Τσουκαλά και τον εντοπισμό των υπαιτίων παραμένει άγνωστο. Τη (μη) εξέλιξη έκανε γνωστή η ίδια το πρωί της Τρίτης με ανοιχτή της καταγγελία μέσω του συνηγόρου της Βασίλη Παπαστεργίου. Όπως αναφέρεται ακόμη, πέρα από μια κατάθεσή της που λήφθηκε κατά τις πρώτες ημέρες της νοσηλείας, δεν υπήρξε ποτέ από την πλευρά της Πολιτείας και από οποιαδήποτε ανακριτική αρχή οποιαδήποτε άλλη επικοινωνία μαζί της.
Στο αίτημά της να λάβει ενημέρωση για κάθε έγγραφο που σχετίζεται με τη διερεύνηση των συνθηκών και των υπαιτίων του τραυματισμού της, κατάφερε να λάβει μόνο κάποια έγγραφα τα οποία καταγράφουν την κατάσταση της υγείας και της νοσηλείας της. Ενώ, αντιθέτως, δεν της γνωστοποιήθηκε απολύτως τίποτα σε σχέση με το κρίσιμο ζήτημα των ερευνών. Όπως σημειώνεται ακόμη, η ίδια δεν κλήθηκε καν για κατάθεση κατά την τακτική ανάκριση.
Η διαχείριση της υπόθεσης δημιουργεί ερωτήματα. Και εύλογα προκύπτει το συμπέρασμα ότι είτε δεν έχει γίνει καμία διερεύνηση μέχρι σήμερα από τις αρμόδιες αρχές, είτε υπάρχει αυτόνομη δικογραφία για τον τραυματισμό της και δεν της κοινοποιείται ενώ το δικαιούται.
Ψευδής δήλωση τόπου τραυματισμού
Εντύπωση προκαλεί επίσης το γεγονός ότι όταν ζήτησε να έχει πρόσβαση στο βιβλίο των αδικημάτων/συμβάντων στη ΓΑΔΑ, ώστε να λάβει αναρρωτική άδεια από το πανεπιστήμιο που εργάζεται, διαπίστωσε λαμβάνοντάς τη ότι είχε δηλωθεί ψευδής τόπος τραυματισμού! Η ΓΑΔΑ δήλωσε ότι ο τραυματισμός της είχε συμβεί επί των οδών Νοταρά και Δεληγιάννη, ενώ αυτός είχε συμβεί επί τον οδών Σπύρου Τρικούπη και Κουντουριώτη, ένα τετράγωνο δηλαδή πιο μακριά, σε περίπου 200 - 300 μέτρα απόσταση. Για το πού βρισκόταν υπάρχει και αποδεικτικό βίντεο, καθώς και οι μαρτυρίες των φωτορεπόρτερ και δημοσιογράφων που ήταν στο σημείο, αλλά δεν κλήθηκαν ποτέ για κατάθεση.
Η ψευδής καταγραφή της τοποθεσίας δεν συνιστά ένα απλό αθώο λάθος, καθώς όταν δηλώνεται άλλος τόπος εγκλήματος από αυτόν που ισχύει στην πραγματικότητα, σημαίνει ότι απαξιώνονται ενδεχόμενοι αυτόπτες μάρτυρες και εμποδίζεται εξ ορισμού η συλλογή πειστηρίων.
«Η απουσία διεξαγωγής επαρκούς έρευνας συνιστά σοβαρή παράλειψη του ελληνικού κράτους και προκαλεί εύλογη ανασφάλεια στους πολίτες» σημειώνει ο συνήγορος υπεράσπισης για μια ζοφερή υπόθεση, που δεν αφορά μόνο την ίδια την Α. Τσουκαλά, αλλά το σύνολο της κοινωνίας.
