Ρεπορτάζ: ΜΑΡΙΑΣ ΚΑΛΥΒΙΩΤΟΥ
Μια δέσμη μεταρρυθμίσεων που αφορούν τον πολύπαθο τομέα της ψυχικής υγείας περιλαμβάνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας, που θα τεθεί αμέσως σε δημόσια διαβούλευση, με σκοπό να κατατεθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα στη Βουλή.
Η πολιτική ηγεσία κάνει λόγο για μια «σημαντική θεσμική αλλαγή», ενισχυτική της ολοκλήρωσης της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης, που στόχο έχει την «ολοκληρωμένη προστασία και την προαγωγή του αγαθού της ψυχικής υγείας». Ο μετασχηματισμός του ασύλου, η ανάπτυξη στεγαστικών δομών στην κοινότητα, καθώς και υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας ψυχικής υγείας και επανένταξης, «πάντα με σεβασμό στα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των ψυχικά ασθενών» αποτελούν τις κορωνίδες του σχεδίου νόμου για τη «Διοικητική Μεταρρύθμιση των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας».
Αυτή η νέα νομοθετική πρωτοβουλία πραγματοποιείται τη στιγμή που πολλές δομές βρίσκονται στο όριο της κατάρρευσης, ενώ η ανάπτυξή τους προσκρούει στη γενικότερη οικονομική ασφυξία, τη στιγμή που ο αριθμός των ατόμων που παρουσιάζουν ψυχιατρικά προβλήματα αυξάνεται διαρκώς.
Οι πυλώνες της μεταρρύθμισης
Το νομοσχέδιο παρουσίασε χθες ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός κατά τη συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Κοινωνικής Πολιτικής (ΚΥΣΚΟΙΠ) και, όπως εξήγησε, πυλώνες της μεταρρύθμισης που αναδιοργανώνει το σύστημα διοίκησης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας κινητοποιώντας ελάχιστους οικονομικούς πόρους είναι: Η αποκέντρωση, η διασφάλιση της λειτουργικότητας της νέας διοικητικής δομής, η διαφανής και δημοκρατική διοίκηση, η συμμετοχή και αντιπροσωπευτικότητα όλων των εμπλεκόμενων μερών, καθώς και η διασφάλιση της προάσπισης των δικαιωμάτων των ασθενών.
Δίχτυ προστασίας για την προστασία των δικαιωμάτων
Το νομοσχέδιο συγκροτεί Τομεακές Διοικήσεις Ψυχικής Υγείας στις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ), οι οποίες θα συνδέουν τους Τομείς Ψυχικής Υγείας Ενηλίκων, Παιδιών και Εφήβων με την Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας.
Προβλέπει ότι σε κάθε Τομέα δημιουργούνται Επιτροπές Ελέγχου και Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, οι οποίες θα ελέγχουν και θα παρακολουθούν στην περιοχή ευθύνης τους την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές και την καλή λειτουργία των Μονάδων Ψυχικής Υγείας.
Συμμετοχικό και οριζοντιοποιημένο μοντέλο διοίκησης
Σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία της Αριστοτέλους, το σχέδιο νόμου «αντιμετωπίζει χρόνιες δυσλειτουργίες και προβλήματα της διοίκησης των ψυχιατρικών δομών της χώρας», καθώς δημιουργείται ένα «ενδιάμεσο αποκεντρωμένο σύστημα διοίκησης με αποφασιστικές και διακριτές αρμοδιότητες και πλήρη διοικητική υποστήριξη, ενώ σε κάθε επίπεδο διοίκησης συμμετέχουν οι Λήπτες Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας».
Όπως επεσήμανε ο υπουργός Υγείας, αυτή η νέα διοικητική μορφή «θα επιτρέψει να λειτουργήσει με νέους, καλύτερους όρους η Τομεοποίηση των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, με άμεσους ωφελημένους καταρχάς και κυρίως τους ασθενείς, τις οικογένειες και τους φροντιστές τους αλλά και το σύνολο των επαγγελματιών ψυχικής υγείας».
