ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΗΛΕΚΤΡΑ ΒΙΣΚΑΔΟΥΡΑΚΗ
Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας μεθαύριο και η ύπαρξη αυτής της ημέρας δυστυχώς έχει ακόμη νόημα. Η βελτίωση της θέσης της γυναίκας -του άλλου μισού του ουρανού- είναι αργή και βασανιστική.
Την επίδραση στην θέση της γυναίκας, λόγω της πρωτοφανούς μετάλλαξης, που έχει επιφέρει η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση στην παγκόσμια οικονομία και τις κοινωνικές δομές, αποτυπώνει η έρευνα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, η οποία δημοσιεύτηκε πρόσφατα. Η έρευνα αφορά στοιχεία από 145 χώρες για τη δεκαετία 2006-2015 και αποτυπώνει ότι ο ρυθμός βελτίωσης της θέσης της γυναίκας έχει επιτευχθεί κατά μόλις 4%.
Από τις 109 χώρες που εξετάστηκαν την τελευταία δεκαετία, οι 104 έχουν βελτιώσει την κατάστασή τους, ενώ πέντε (Ιράν, Τσαντ, Συρία, Πακιστάν, Υεμένη) έχουν διευρύνει το χάσμα. Σε κάποιες χώρες, η πρόοδος έχει επιτευχθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, ανεξάρτητα εάν αυτές ξεκίνησαν από πολύ χαμηλή κατάταξη και ανεξάρτητα από το ΑΕΠ τους, ενώ σε άλλες χώρες οι αλλαγές είναι είτε με χαμηλό ρυθμό είτε ανεπαίσθητες. Το μέγεθος του χάσματος μεταξύ των δυο φύλων σε όλες τις χώρες συνδέεται με τις ποικίλες κοινωνικοοικονομικές, πολιτικές και πολιτισμικές μεταβλητές.
Μεγάλη οπισθοχώρηση στην πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών
Από την έρευνα προκύπτει ότι, λόγω της αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου, το χάσμα μεταξύ των δύο φύλων αυξάνεται σε τομείς που ήταν παραδοσιακά γυναικείοι, ενώ ανοίγουν νέες τομείς παραγωγής, όπου μένει να φανεί το εύρος της ανισότητας των δυο φύλων. Σύμφωνα με την έρευνα, κατά την ερευνώμενη δεκαετία η ανισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών μειώθηκε μόλις κατά 4%, ενώ στον τομέα της οικονομικής δραστηριότητας μόλις κατά 3%. Παρ' ότι, σε γενικές γραμμές, καταγράφεται βελτίωση στην πρόσβαση των γυναικών σε εκπαίδευση και υπηρεσίες υγείας, στον τομέα της πολιτικής και της πολιτικής εκπροσώπησης καταγράφεται μεγάλη οπισθοχώρηση.
Από την έρευνα σε 145 χώρες επιλέξαμε τέσσερις προκειμένου να δείξουμε τις μεταβολές τους στην παγκόσμια κατάταξη. Ανάμεσά τους είναι η Ελλάδα, όπου καταγράφεται οπισθοχώρηση, και η Νορβηγία, η οποία κρατά υψηλή θέση στην γενική κατάταξη παρά τις οπισθοχωρήσεις σε τομείς όπως η εκπαίδευση και η υγεία. Επίσης, επιλέξαμε το Ιράν, χώρα με θεοκρατικό καθεστώς, η οποία ως προς τη θέση της γυναίκας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της παγκόσμιας κατάταξης. Τέλος, επιλέξαμε την Κένυα, η οποία ως προς τη θέση της γυναίκας έχει καταγράψει σημαντική πρόοδο.
Ελλάδα: Διογκωμένη η ανισότητα των γυναικών στην οικονομική δραστηριότητα
Μέσα στη δεκαετία της έρευνας, η Ελλάδα έχει σημειώσει οπισθοχώρηση ως προς τα ζητήματα της ισότητας των γυναικών. Συγκεκριμένα, ενώ το 2006 είχε την 69η θέση στη γενική διεθνή κατάταξη, ανάμεσα σε 115 χώρες, το 2015 κατρακύλησε στην 87η θέση ανάμεσα σε 145 χώρες. Αντίστοιχη οπισθοχώρηση καταγράφεται στον δείκτη που συναρτά την ισότητα με την οικονομία. Επίσης, δυσμενέστερη είναι η μεταβολή στον δείκτη της εκπαίδευσης, καθώς το 2006 καταλάμβανε την 46η θέση ανάμεσα σε 115 χώρες, ενώ το 2015 κατέλαβε την 56η ανάμεσα σε 145 χώρες. Ελαφρά πτώση στην κατάταξη εντοπίζεται και στο σκέλος του δείκτη της Υγείας, καθώς από την 53η θέση βρέθηκε στην 56η. Τέλος, οπισθοχώρηση καταγράφεται και στην πολιτική εκπροσώπηση των Ελληνίδων, με τη χώρα μας από την 87η θέση το 2006 να βρίσκεται στην 91η θέση το 2015.
Νορβηγία: Οπισθοχώρηση στη συμμετοχή των γυναικών στην εκπαίδευση
Η Νορβηγία είναι ένα από τα καλύτερα παραδείγματα παγκοσμίως στα θέματα της ισότητας των δυο φύλων, με τη γυναίκα να έχει ισότιμη παρουσία. Ωστόσο, μέσα στη δεκαετία καταγράφεται οπισθοχώρηση σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η υγεία και η πολιτική, ενώ για το ίδιο διάστημα ανεβαίνει η θέση της γυναίκας στο σκέλος της οικονομικής δραστηριότητας. Η Νορβηγία διατηρεί τη δεύτερη θέση στη γενική κατάταξη και καταγράφει άνοδο της οικονομικής θέσης της γυναίκας από την 11η το 2006 (115 χώρες) στην 1η στο 2015 (145 χώρες). Όμως, πτώση καταγράφει στο πεδίο της εκπαίδευσης, αφού το 2006 βρισκόταν στη 15η θέση και το 2015 κατρακύλησε στην 32η θέση. Με βάση τον δείκτη της υγείας, η Νορβηγία το 2006 βρισκόταν στην 61η θέση και κατρακύλησε στην 70ή το 2015. Μια θέση χαμηλότερα, δηλαδή στην 3η παγκοσμίως, βρέθηκε αναφορικά με την εκπροσώπηση των γυναικών στην πολιτική.
Συντηρητική στροφή στο Ιράν
Στις χαμηλότερες θέσεις της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκεται το Ιράν. Ενώ το 2006 βρισκόταν στην 108η θέση ανάμεσα σε 115 χώρες, το 2015 κατρακύλησε στην 141η θέση σε σύνολο 145 χωρών. Το Ιράν, στα ζητήματα των γυναικών, φαίνεται πως μέσα στη δεκαετία έχει καταγράψει σημαντική συντηρητική στροφή. Αναλυτικά, αναφέρουμε ότι, ως προς τον δείκτη της οικονομίας, ενώ το 2006 βρισκόταν στην 113η θέση, το 2015 κατρακύλησε στην 141η θέση. Σημαντική οπισθοχώρηση καταγράφηκε και στον δείκτη της εκπαίδευσης, καθώς, ενώ το 2006 βρισκόταν στην 80ή θέση, στο 2015 οπισθοχώρησε στην 106η θέση της διεθνούς κατάταξης. Σχετικά με τον δείκτη της υγείας, το Ιράν από την 50ή θέση το 2006 κατρακύλησε στην 99η θέση το 2015. Για τη δε γυναικεία παρουσία στην πολιτική, από την 109η θέση το 2006 διολίσθησε στην 137η θέση ανάμεσα σε 145 χώρες.
Πρόοδος σε αφρικανικές χώρες με ασθενές μουσουλμανικό στοιχείο
Η Κένυα συνιστά καλό παράδειγμα, καθώς μαζί με άλλες αφρικανικές χώρες, όπου το μουσουλμανικό στοιχείο είναι περιορισμένο ή ανύπαρκτο, έχει καταγραφεί σημαντική πρόοδος στα ζητήματα ισότητας. Σύμφωνα με την έρευνα, από την 73η θέση το 2006 ανάμεσα σε 115 χώρες, η Κένυα το 2015 σκαρφάλωσε στην 48η θέση ανάμεσα σε 145 χώρες. Στο σκέλος της συμμετοχής των γυναικών στην οικονομία, η έρευνα δείχνει ότι από την 40ή θέση το 2006, η Κένυα σκαρφάλωσε στην 25η θέση. Οπισθοχώρηση καταγράφει η χώρα ως προς τη συμμετοχή των γυναικών στην εκπαίδευση και από την 88η θέση το 2006 η Κένυα κατρακύλησε στην 113η θέση. Αντιθέτως, στο σκέλος της πρόσβασης των γυναικών στις υπηρεσίες υγείας, η Κένυα από την 96η θέση το 2006 βρέθηκε το 2015 στην 85η θέση. Τέλος, πρόοδο σημείωσε στην πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών και από την 93η θέση σκαρφάλωσε στην 62η το 2015.
