Ρεπορτάζ: Ειρήνη Λαζαρίδου
Αποτελεί το όνειρο και τον διακηρυγμένο στόχο κάθε υπουργού Δικαιοσύνης τουλάχιστον την τελευταία εικοσαετία. Έχει καταντήσει όμως το πιο σύντομο ανέκδοτο, με επιπτώσεις που πολλές φορές έχουν ξεσηκώσει την κοινή γνώμη ή έχουν προκαλέσει τεράστια οικονομική ζημιά στα δημόσια ταμεία και επανειλημμένες καταδίκες της χώρας μας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Ο λόγος για την επιτάχυνση στην απονομή της Δικαιοσύνης, που μόνο επιτάχυνση δεν έχει και ως εκ τούτου μόνο Δικαιοσύνη δεν μπορεί να ονομάζεται.
Τις επόμενες ημέρες ο Γιώργος Ρουπακιάς, ο χρυσαυγίτης που ομολόγησε την εν ψυχρώ δολοφονία του Παύλου Φύσσα στο Κερατσίνι, θα βρίσκεται στη θαλπωρή του σπιτιού του. Το ίδιο είχε συμβεί και μ' έναν άλλο δολοφόνο, τον Επαμεινώνδα Κορκονέα, που σήκωσε το υπηρεσιακό του περίστροφο και "θέρισε" τον 16χρονο Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο. Η συμπλήρωση του ανώτατου ορίου προφυλάκισης χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η δίκη τους οδήγησε στον μονόδρομο της αποφυλάκισης. Και σωστά. Η Δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι α λα καρτ.
Σέρνεται 27 χρόνια
Τα ράφια των εισαγγελικών γραφείων "στενάζουν" κάτω από το βάρος εκατοντάδων χιλιάδων δικογραφιών που σωρεύονται καθημερινά και πολλές φορές δημιουργούν τραγελαφικές καταστάσεις. Πρόσφατα, η Ελλάδα καταδικάστηκε για υπέρβαση "κάθε εύλογου χρονικού ορίου στην εκδίκαση υποθέσεων". Έκπληκτοι οι δικαστές στο Στρασβούργο βρέθηκαν αντιμέτωποι με υπόθεση που "σέρνονταν" στα ελληνικά δικαστήρια για 27 χρόνια! Το γεγονός αυτό, σε συνάρτηση με πλήθος άλλων υποθέσεων φέρνουν τη χώρα μας στην τρίτη θέση ανάμεσα στις 47 χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης που "τρέχει" με ρυθμούς χελώνας την απονομή της Δικαιοσύνης, ενώ βρίσκεται στην 5η χειρότερη θέση όσον αφορά τον αριθμό εκκρεμών υποθέσεων ανά 100 κατοίκους. Φυσικά, η Ελλάδα έχει οδηγηθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και καταδικαστεί πάνω από 400 φορές για τις καθυστερήσεις, ενώ το οικονομικό κόστος από τις καταδίκες ξεπερνάει τα εννέα εκατομμύρια ευρώ.
Το ΣτΕ εναντίον του... ΣτΕ
Σε άλλη περίπτωση, το Συμβούλιο της Επικρατείας δικαίωσε εταιρεία που προσέφυγε στη Δικαιοσύνη το 1996 και η αμετάκλητη απόφαση βγήκε τον Δεκέμβριο του 2014! Χρειάστηκαν δηλαδή δεκαεννέα ολόκληρα χρόνια από τη στιγμή που ζητήθηκε η έννομη προστασία μέχρι την έκδοση της απόφασης. Το καταπληκτικό είναι ότι το ΣτΕ, με τη δικαίωση της εταιρείας, ουσιαστικά στράφηκε εναντίον του... εαυτού του, καθώς από τα δεκαεννέα χρόνια, δεκαέξι απαιτήθηκαν μόνο στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο που κατάφερε τελικά να συνεδριάσει μετά από δεκαεννέα αναβολές.
Το σκάνδαλο της Siemens
Υπάρχουν επίσης φορές όπου τεράστιες υποθέσεις που έχουν προκαλέσει δικαιολογημένο σάλο στην κοινωνία έχουν "σκαλώσει" για τόσα χρόνια σε εισαγγελικά και ανακριτικά συρτάρια και δικαστικές αίθουσες, με αποτέλεσμα να έχουν ξεχαστεί. Ποιος δεν θυμάται τους τόνους μελάνης που χύθηκαν όταν ξέσπασε το σκάνδαλο με τα μαύρα ταμεία της Siemens; Καθημερινά και επί μήνες οι εφημερίδες αφιέρωναν δεκάδες σελίδες και τελικά η Δικαιοσύνη αποφάσισε να ασχοληθεί το 2006. Οκτώ χρόνια μετά και αφού στο μεταξύ πολλά αδικήματα παραγράφηκαν και βασικοί κατηγορούμενοι, όπως ο Μιχαλης Χριστοφοράκος και ο Χρίστος Καραβέλας, "την έκαναν" κατά το κοινώς λεγόμενο, η υπόθεση δεν έχει φτάσει ακόμα στις δικαστικές αίθουσες!
Οι υποκλοπές του 2004
Το αυτό συνέβη και με το θέμα των υποκλοπών που ξέσπασε το 2004. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν κατηγορούμενοι, δεν υπάρχουν μάρτυρες, εκτός από έναν πράκτορα που έχει πει ότι θέλει να καταθέσει, αλλά μπορεί και ν' αλλάξει γνώμη... Μέχρι τότε, ο ανακριτής θα παλεύει με φαντάσματα και η τραγική οικογένεια του άτυχου στελέχους της Vodafone Κώστα Τσαλικίδη θα αναρωτιέται ακόμα πώς έγινε και ο άνθρωπός τους βρέθηκε απαγχονισμένος κάτω από εντελώς αδιευκρίνιστες συνθήκες.
Οι "φούσκες" του Χρηματιστηρίου
Για να μη μιλήσουμε για το σκάνδαλο με τις μετοχές "φούσκες" του Χρηματιστηρίου το 1999, που μέχρι σήμερα δεν έχει τελεσιδικήσει. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με μια προκλητική απόφαση, αθώωσε τους 42 κατηγορούμενους, ανάμεσά τους χρηματιστές, επιχειρηματίες και επενδυτές, ωστόσο ο Άρειος Πάγος άσκησε αναίρεση κι έτσι θα καθίσουν πάλι "στο σκαμνί". Πότε; Άγνωστο. Πότε θα τελεσιδικήσει η απόφαση; Ακόμα πιο άγνωστο...
Σημειώνεται ότι, εκτός από την έλλειψη σε διοικητικό προσωπικό κατά 30%-40%, τα τελευταία χρόνια και τον μικρό αριθμό δικαστών και εισαγγελέων, τις καθυστερήσεις πολλές φορές επιτείνουν η πολυπλοκότητα της κάθε υπόθεσης, η ικανοποίηση των αιτημάτων δικαστικής συνδρομής, όπου αυτή απαιτείται αλλά και η αντικρουόμενη πολλές φορές νομοθεσία.
Φρακάρισμα και στη διοικητική Δικαιοσύνη
Εκτός όμως από τις ποινικές υποθέσεις, το αδιαχώρητο επικρατεί και στα διοικητικά δικαστήρια εκεί δηλαδή όπου τις περισσότερες φορές κρίνεται το δημόσιο χρήμα. Μέχρι τα τέλη του προηγούμενου χρόνου οι εκκρεμείς υποθέσεις στα Διοικητικά Πρωτοδικεία της χώρας είχαν φτάσει τις 365.000, από τις οποίες οι 68.000 είχαν φορολογικό αντικείμενο. Αυτό μεταφράζεται σε απώλειες περί τα 5,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως λόγω μη εκδίκασης υποθέσεων για φόρους και πρόστιμα, ενώ το οικονομικό κόστος των καθυστερήσεων στη Δικαιοσύνη είναι υπερτριπλάσιο του αντίστοιχου μέσου όρου στην Ε.Ε.
Εδώ οι αιτίες εντοπίζονται στο χάος που επικρατεί στη φορολογική νομοθεσία, καθώς μέχρι το τέλος του 2014 και σε διάστημα 30 μηνών ψηφίστηκαν έξι φορολογικά νομοσχέδια. Κι ενώ η Αμερική μέσα στα 250 χρόνια από την ανεξαρτησία της ψήφισε και εφάρμοσε δέκα φορολογικά νομοσχέδια, στην Ελλάδα από το 1975 μέχρι σήμερα έχουν ψηφίσει 250 φορολογικά νομοθετήματα...
Και κάτι τελευταίο: Από τον προϋπολογισμό του 2015 στο υπουργείο Δικαιοσύνης ανιστοιχεί μόλις το 0,36%...
