ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΕΛΛΗ ΖΩΤΟΥ - ΒΙΚΥ ΖΑΦΕΙΡΗ
Μια βόλτα στην πλατεία Βικτωρίας αρκεί για να αντικρίσεις τις δύο όψεις της προσφυγιάς, από τη μία θλίψη, απόγνωση, άγνοια για το αύριο, εκμετάλλευση και απανθρωπιά και από την άλλη αλληλεγγύη και έμπρακτη ανθρωπιά, σιωπηλή και ανοργάνωτη.
Χθες από το πρωί μέχρι το απόγευμα είχαν περάσει μέχρι και 1.000 άτομα στην ίδια κακή κατάσταση, καταπονημένα και ταλαιπωρημένα. Σε μια κατάσταση αναμονής, περιμένοντας πότε θα τους μεταφέρουν στα κέντρα φιλοξενίας, που τουλάχιστον θα μπορούν να εξασφαλίσουν μερικά από τα βασικά όπως φαγητό, νερό και προστασία από το κρύο. Σύμφωνα με το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, λεωφορεία του ΟΑΣΑ περνούν κάθε πρωί και βράδυ και μεταφέρουν όσους επιθυμούν σε όποιο κέντρο μπορούν να φιλοξενηθούν. Είναι σαφές όμως ότι δεν επιβιβάζονται όλοι στα λεωφορεία αυτά και συνήθων στην πλατεία διανυκτερεύουν την τελευταία εβδομάδα 200-500 άτομα.
Στοιβαγμένοι όλοι σε μια μικρής έκτασης πλατεία προσπαθούν να έχουν μια φυσιολογική μέρα, συνομιλώντας ο ένας με τον άλλο και κάνοντας πλάνα για το πώς θα τραβήξουν προς μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα για μια καλύτερη ζωή.
Ουρά για ένα μπισκότο
Το μεσημέρι, όταν έφτασε ομάδα εθελοντών με τρόφιμα, μια τεράστια ουρά στήθηκε από την αρχή μέχρι το τέλος της πλατείας, με τους ανθρώπους να ανυπομονούν για κυριολεκτικά ένα κομμάτι ψωμί ή ένα μπισκότο. Στην πλατεία θεωρούνται εύποροι αυτοί που τους έχουν μείνει έστω και ελάχιστα χρήματα και αγοράζουν κάτι από τα γύρω μαγαζιά. Φυσικά ορισμένοι καταστηματάρχες επιφυλάσσουν τη χειρότερη δυνατή μεταχείριση στους πρόσφυγες - πελάτες.
Εκεί βρισκόταν και ο Σάνι με τον αδελφό του, που έκαναν την απόπειρα αυτοκτονίας την περασμένη Πέμπτη. Χθες οι δύο νεαροί ήταν σε καλύτερη ψυχολογική κατάσταση, ελπίζοντας ότι, όταν καλυτερέψει λίγο η κατάσταση, θα φύγουν προς τη Γερμανία. Έχουν άλλωστε και μια οικογένεια πίσω στην πατρίδα τους.
Σεξουαλικά ανταλλάγματα για ένα μπάνιο ή 10 ευρώ
Οι περισσότεροι όμως δεν γνωρίζουν τι γίνεται μόλις πέσει το σκοτάδι. Όπως μας κατήγγειλαν, στην πλατεία φτάνουν μεγάλης ή ακόμα και νεαρής ηλικίας Έλληνες και τους υπόσχονται μια διανυκτέρευση και ένα μπάνιο με σεξουαλικά ανταλλάγματα. "Είναι μια τελευταία λύση" μας λένε όσοι αποδέχθηκαν τέτοιες προσφορές, μην μπορώντας να πουν όχι σε λίγα χρήματα και ένα μπάνιο. Το αντίτιμο σε αυτές τις περιπτώσεις είναι 5 και 10 ευρώ, όπως μας λένε.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Μπάρτι, που χθες το μεσημέρι ένας τριαντάρης Έλληνας τον προσκάλεσε στο σπίτι του για να κάνει ένα μπάνιο και λίγη παρέα την οποία θα αντάλλασσε με χρήματα. Ο Μπάρτι ανέβηκε στο διαμέρισμα, όπου ο "οικοδεσπότης" του έκανε προτάσεις τις οποίες ο πρόσφυγας δεν ήταν διατεθειμένος να αποδεχθεί και τον έδιωξε. Όπως τόνισε, όταν του ζήτησε τα χρήματα, εκείνος άρχισε να τον χτυπάει και τον σπρώχνει από το σπίτι.
Οι μαυροφόρες της ανθρωπιάς
Στη μάχη ενάντια στην απανθρωπιά όμως έχει ταχθεί και ένα σιωπηλό "τάγμα" μαυροφορεμένων που συγκροτήθηκε υπό άκρα μυστικότητα, χωρίς στην πραγματικότητα ούτε οι ίδιες να το γνωρίζουν: πρόκειται για τις γιαγιάδες που φτάνουν στην πλατεία Βικτωρίας αφήνοντας πίσω τον φόβο που τους πότιζαν οι Ιαβέρηδες όλα αυτά τα χρόνια για το κέντρο της Αθήνας, την εγκληματικότητα και τους μετανάστες και φέρνουν ό,τι η καθεμιά μπορεί.
Δεν είναι μόνο η γιαγιά που την Κυριακή η εικόνα της γέμισε τα social media όταν κατέβηκε από ένα αυτοκίνητο και μαζί τα παιδιά της μοίρασε τρόφιμα και νερό στους πρόσφυγες της πλατείας. Όση ώρα χθες βρεθήκαμε στην πλατεία βλέπαμε γιαγιάδες να εναλλάσονται και να προσφέρουν ό,τι μπορούν.
Μια ηλικιωμένη με μια τσάντα γεμάτη φρατζόλες ψωμί στο ένα χέρι και μια τσάντα με μαγειρεμένο φαγητό, έφτασε με το τρένο και αθόρυβα άφησε σε μια οικογένεια το φαγητό και έφυγε. Πιο πέρα δύο ηλικιωμένες φιλενάδες παρατηρούν έναν δημοσιογράφο που προσπαθεί να συνεννοηθεί για να "ανακρίνει" έναν πρόσφυγα σχετικά με το κύκλωμα που τον έφερε στη χώρα μας. Φυσικά δίπλα από την κάμερα δεν λείπει και ο απαραίτητος εξοργισμένος παππούς. Οι δύο γυναίκες δεν μιλούν παρά μόνο όταν τις πλησιάζει μια καλοβαλμένη συνομήλικη για τους πει ότι τα πράγματα αυτά είναι ανεπίτρεπτα. "Εμείς είμαστε εδώ γιατί κάναμε το καθήκον μας και τώρα απλά κοιτάμε" απαντάνε αυτές αυστηρά κόβοντας τη φόρα της "αγανακτισμένης" συνομήλικης που απορεί ενώ αυτές εξηγούν ποιο είναι το καθήκον. Νωρίτερα, είχαν περάσει και χαρτζηλικώσει διακριτικά παιδάκια και μωρομάνες.
Στη γωνία, μια μαυροφορεμένη γιαγιά έχει φέρει μαζί έναν νεαρό που ξεφόρτωσε 60 κουτιά γάλα, 60 κρουασάν - τσουρεκάκια και μερικές δεκάδες μπουκαλάκια νερό. Ψάχνει να βρει τρόπο να μοιραστούν στα παιδάκια, κάποιον από τους εθελοντές, όμως εκείνη την ώρα δεν υπάρχει κανείς και καταφεύγει στον αστυνομικό. "Φοβάμαι μην υπερισχύσει ο ισχυρότερος και μείνουν νηστικά τα παιδάκια, έχει, δεν έχει παιδάκια; Γι' αυτά ήρθα" λέει, με εμφανή τη συγκίνηση στα μάτια της.
Ευτυχώς οι γιαγιάδες με τα μαύρα βλέπουν παντού εγγόνια, ό,τι γλώσσα και αν μιλάνε, ό,τι χρώμα και αν έχουν τα μαλλιά και τα μάτια τους. Ευτυχώς οι μαυροφόρες γιαγιάδες διαλύουν όσο μπορούν τη σκοτεινιά...
Και από το σιωπηλό καραβάνι της ανθρωπιάς των αγνώστων δεν λείπουν και οι μετανάστες. Περνούν μεταξύ των ανθρώπων και χώνουν στα χέρια των προσφύγων σάντουιτς ή πιτάκια τυλιγμένα σε χαρτοπετσέτες και σακουλίτσες. Όταν το καταλάβει ο παραλήπτης, σηκώνει τα μάτια και ακουμπά το χέρι του στην καρδιά για να δείξει ότι τον ευχαριστεί. Χωρίς λόγια. Δεν χρειάζονται άλλωστε.
Δεν ξέρω τι θα κάνουν στην τουαλέτα!
Στον αντίποδα, υπάρχει ο καταστηματάρχης που δεν άφηνε γονιό με το πεντάχρονο κατουρημένο πια κοριτσάκι του να μπει στην τουαλέτα για να το αλλάξει και να το πλύνει όπως μπορεί, όπως μαθαίνουμε από μέλος ΜΚΟ που βρέθηκε στην πλατεία Βικτωρίας και που, όταν ο τελευταίος προσφέρθηκε να πληρώσει τον καταστηματάρχη, ο καταστηματάρχης αρνήθηκε. Στην ερώτηση του μέλους της ΜΚΟ γιατί δεν τους αφήνει ούτε με χρήματα, η απάντηση ήταν "και πού ξέρω εγώ τι θα κάνουν στην τουαλέτα"! Κάθε ημέρα βλέπουμε την ανθρωπιά και την απανθρωπιά σε δυο παράλληλες πορείες, παρατηρεί η εθελόντρια, δεν ξέρω γιατί τελικά αυτά που μας κρατάνε ξύπνιους είναι περιστατικά σαν αυτά με τον καταστηματάρχη.
Παρόλα αυτά, τα παιδιά συνεχίζουν να γεμίζουν την πλατεία με γέλια και παιχνίδια και οι μεγάλοι συντηρούν την ελπίδα ότι κάποια στιγμή όλα αυτά θα τελειώσουν και θα ζήσουν ξανά όπως ζούσαν τον καιρό της ειρήνης.
