Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας μιλώντας στην "Αυγή" ελπίζει ότι η ανάμειξη του ΝΑΤΟ για τον έλεγχο των προσφυγικών ροών μέσω Αιγαίου από Τουρκία μπορεί να περιορίσει τις πιέσεις στην Ελλάδα που κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες προσπαθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο να διαχειριστεί το θέμα. Σε ό,τι αφορά την απειλή κλεισίματος των βορείων συνόρων από τις ξενοφοβικές φωνές κεντροευρωπαϊκών χωρών, δήλωσε ότι υπάρχει πάντα ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης και εάν χρειαστεί θα το εφαρμόσουμε. Θα ήταν βλακώδες, σημείωσε, να είμαστε απροετοίμαστοι.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗ ΖΩΤΟΥ
* Τι σημαίνει για το προσφυγικό ζήτημα και τη χώρα η εμπλοκή του ΝΑΤΟ; Στις συνόδους και τα συμβούλια υπουργών είχε ποτέ τεθεί τέτοιο ζήτημα;
Αυτό το οποίο είχε συζητηθεί ήταν η ελληνική πρόταση: οι βάρκες να παραλαμβάνονται στα παράλια από την Frontex και την ελληνική αστυνομία και μετά τον διαχωρισμό, όσοι παράνομοι μετανάστες υπήρχαν την άλλη ημέρα να γυρίζουν πίσω στην Τουρκία με καράβι της Frontex, εφόσον δεν ζητούσαν άσυλο ή οικειοθελή μεταφορά. Το ζήτημα αυτό με το ΝΑΤΟ δεν είχε τεθεί, αποτελεί μια καινούργια εξέλιξη. Προφανώς αφορά και την επιστροφή προσφύγων στην Τουρκία. Για να μπορέσω να το κρίνω θα πρέπει να δω τι προβλέπει το επιχειρησιακό σχέδιο.
* Θεωρείτε ότι αυτή η διμερής απόφαση υπερβαίνει τις αποφάσεις της Ε.Ε.;
Νομίζω πως όχι. Αυτές οι διμερείς συναντήσεις γίνονται στο πλαίσιο του action plan της Ε.Ε. Προηγουμένως είχαν πάει η ολλανδική προεδρία, είχε πάει ο Τίμερμαν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Θα πρέπει κανείς να το δει σαν ένα μπαράζ συναντήσεων και πιέσεων προς την πλευρά της Τουρκίας για να σταματήσει η ροή.
* Όπως προκύπτει από τις διαρροές που είχαμε από τη συνάντηση Μέρκελ - Ερντογάν τον περασμένο Νοέμβριο στο πλαίσιο των G20, αν κάποιος δέχεται πιέσεις από την Τουρκία, αυτός είναι η Ευρώπη.
Ναι, έχετε δίκιο όσον αφορά τη συμπεριφορά του Ερντογάν, εάν αυτά που διέρρευσαν στις εφημερίδες είναι αληθινά. Ωστόσο αυτή η ιστορία με το ΝΑΤΟ, με τα σκάφη της Frontex, με τη δυνατότητα της Frontex να δουλέψει στα τουρκικά χωρικά ύδατα επίσης χωρίς να έχει αρμοδιότητα γι' αυτό, χωρίς να έχει την κάλυψη του ΝΑΤΟ, δεν είναι μια "πίεση" προς την Τουρκία; Δεν είναι μια απαίτηση σταματήματος των ροών από την Τουρκία;
* Ποιο είναι το plan B της Ελλάδας σε περίπτωση κλεισίματος των συνόρων, δεδομένων μάλιστα των κινήσεων της Αυστρίας που προχωρά σε συμφωνίες και με όλες τις χώρες της βαλκανικής διαδρομής;
Δεν προετοιμάζουμε την κοινή γνώμη. Θα σας έλεγα ότι ούτε μια στιγμή στη διάρκεια της θητείας μου δεν έχω πει ψέματα στην κοινή γνώμη, απλώς η καινούργια αλήθεια είναι αυτή. Το καινούργιο στοιχείο είναι ότι διαβλέπουμε ότι παρ' ότι η Ευρώπη επίσημα αντιτίθεται σε αυτό το πράγμα, οι φοβικές φωνές, οι οποίες προτάσσουν εθνικές λύσεις όπως το κλείσιμο των συνόρων, αρχίζουν να επικρατούν. Φοβόμαστε ένα κλείσιμο των συνόρων, όχι με την έννοια να τρομοκρατηθεί ο κόσμος, αλλά ότι είναι πιθανό και θα πρέπει να προετοιμαστούμε, για έναν αριθμό ανθρώπων οι οποίοι θα μείνουν στην Ελλάδα χωρίς να έχουν προλάβει να περάσουν στην Ευρώπη. Αυτό το οποίο τονίζω είναι ότι σε αντίθεση με κάποιες φωνές που προσπαθούν να επιδράσουν πάνω σε φοβικά αντανακλαστικά όλων μας, αυτό θα είναι ένα διαχειρίσιμο μέγεθος και υπάρχει τρόπος να το χειριστεί κανείς χωρίς σημαντικές επιπτώσεις στη ζωή της χώρας και με αξιοπρέπεια και γι' αυτούς που θα μείνουν.
* Έχουν βρεθεί κάποιοι νέοι χώροι;
Δεν θα σας πω σήμερα, γιατί ξέρετε κάθε φορά που λέγεται κάτι μετά δημιουργούνται αντιδράσεις. Ήδη ξέρετε ότι χτίζονται δύο τέτοιοι χώροι, θα υπάρξουν και άλλοι που θα χρησιμοποιηθούν για μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Και όλα θα γίνουν με τη μικρότερη δυνατή επιβάρυνση στις ντόπιες κοινωνίες και με το μεγαλύτερο δυνατό μοίρασμα του βάρους. Θέλω επίσης να σας πω ότι πρέπει κανείς να πάρει υπόψη του ότι ένας καταυλισμός των 1.000 ατόμων προκαλεί μια μικρή επιβάρυνση στην τοπική κοινωνία. Η λύση είναι να δει κανείς πως αυτή η επιβάρυνση θα είναι η μικρότερη δυνατή και σε ποιους τομείς θα μπορούσε να αποβεί ακόμη και θετική. Παραδείγματος χάριν, οι πρόσφυγες μπορεί να είναι πηγή εργατικών χεριών για αγροτικές δουλειές, ανάλογα πώς θα το δει κανείς. Θα θυμόσαστε ότι από την αρχή της θητείας μου είχα πει ότι η ζωή μας έχει αλλάξει, θα ασχολούμαστε με το προσφυγικό για καιρό, δεν θα είναι τα πράγματα όπως πριν. Αυτό που είναι το ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι πώς το αύριο δεν θα είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένο.
* Τα δύο αυτά κέντρα είναι κέντρα μετεγκατάστασης;
Πρόκειται για κέντρα μετεγκατάστασης και για όποιον τα χρειάζεται, αυτός είναι ο ευρωπαϊκός ορισμός. Είναι μια από τις υποχρεώσεις που έχουμε αναλάβει στην Ευρωπαίκή Ένωση. Κατα την άποψή μου είναι και εθνική ανάγκη.
* Έχετε αναφερθεί σε ανοιχτά προαναχωρησιακά κέντρα, ενώ και στα hotspots θα υπάρχει μέρος προαναχωρησιακού χαρακτήρα.
Αυτό που έχω πει είναι ότι στα hotspots εάν χρειαστεί θα μπορούσε να υπάρξει ένα μικρό τέτοιο κομμάτι. Γενικά η άποψή μας είναι ότι στο hotspot δεν θα έπρεπε να υπάρχουν προαναχωρησιακά κέντρα και γι' αυτό το λόγο τα προαναχωρησιακά κέντρα είναι στην ενδοχώρα. Γίνεται η μεταφορά τους από τα hotspots εκεί. Μέσα στο νομοσχέδιο που καταθέτουμε υπάρχει μια τέτοια δυνατότητα σε περίπτωση που χρειαστεί σε κάποια φάση κάτι τέτοιο. Δεν είναι πρόθεσή μας να κατασκευαστεί κάτι τέτοιο. Τα προαναχωρησιακά είναι κλειστά και αφορούν κράτηση. Υπάρχουν ένα ή δύο παραδείγματα προαναχωρησιακών που είναι υπό φύλαξη και όχι υπό κράτηση, και αφορούν ευάλωτες κατηγορίες, όπως οι οικογένειες παράνομων μεταναστών που μένουν στον Ελαιώνα. Επομένως ψάχνουμε να δοκιμάσουμε τέτοιες μορφές σε πολύ εξειδικευμένους πληθυσμούς. Θα είναι μια μεγάλη επιτυχία εάν μπορέσουμε να το καταφέρουμε.
* Μπορούμε να προσφέρουμε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και κράτησης;
Έχω δηλώσει ότι σε αυτή την περίπτωση το αριστερά θα κριθεί από τις αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης σε αυτά τα κέντρα. Γίνονται μεγάλες προσπάθειες. Εάν δεν τα καταφέρουμε θα είναι μια ντροπή και μια ευθύνη που δυστυχώς θα πρέπει να την αναλάβουμε. Το πρόβλημα είναι ότι αν όταν αυτά λειτουργήσουν πια πλήρως, οι συνθήκες θα είναι κατάλληλες; Επί κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να εξασφαλίσουμε αξιοπρεπείς συνθήκες κράτησης και βέβαια δεν μπορούμε να έχουμε κράτηση 18 μήνες και περισσότερο. Θα είναι το πολύ 6 μήνες.
* Και μετά;
Μετά μάλλον θα αφήνονται, εκτός εάν πέφτουν σε παραπτώματα.
* Δεν θα είναι πάλι υποψήφιοι για σύλληψη για παράνομη είσοδο ή θα υπάρχει κάποια ρύθμιση;
Θα υπάρχει ρύθμιση.
* Είχε ζητηθεί και παλιότερα συνδρομή από τις Ένοπλες Δυνάμεις αλλά δεν δόθηκε;
Κατά τη γνώμη μου ο στρατός, ενώ έχει βοηθήσει, θα έπρεπε να έχει βοηθήσει λίγο νωρίτερα, λίγο πιο σφαιρικά και σε σύνδεση με τα άλλα υπουργεία.
