Ρεπορτάζ: Νίκος Μορφονιός
Την αποκομματικοποίηση της Δημόσιας Διοίκησης, μέσα από την για πρώτη φορά σύσταση μητρώου από το οποίο θα στελεχώνονται οι θέσεις αυξημένης διοικητικής ευθύνης στο Δημόσιο, επιχειρεί ως μείζονα στόχο να επιτύχει το ν/σ για την αξιολόγηση και την επιλογή προϊσταμένων το οποίο κατατέθηκε το βράδυ της Τετάρτης στη Βουλή.
Με το παρόν ν/σ συστήνεται και τηρείται ηλεκτρονικά από το ΑΣΕΠ το Εθνικό Μητρώο Επιτελικών Στελεχών, στο οποίο εντάσσονται, εφόσον το επιθυμούν, υποψήφιοι/ες για την κάλυψη διοικητικών θέσεων αυξημένης ευθύνης. Στο νέο μητρώο μπορούν να ενταχθούν με την υποβολή αίτησης στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή του ΑΣΕΠ όλοι οι μόνιμοι και ΙΔΑΧ υπάλληλοι οι οποίοι έχουν λάβει στην αξιολόγηση για δύο συνεχείς περιόδους βαθμολογία μεγαλύτερη ή ίση του 75% (για την πρώτη εφαρμογή το κριτήριο αυτό δεν μπορεί να ισχύσει) και πληρούν τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Είναι κάτοχοι αναγνωρισμένου διδακτορικού διπλώματος. β) Είναι απόφοιτοι/ες της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης. γ) Είναι κάτοχοι αναγνωρισμένου μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών τουλάχιστον ετήσιας διάρκειας. δ) Έχουν διατελέσει προϊστάμενοι γενικής διεύθυνσης επί τρία τουλάχιστον έτη. Επίσης, μέλη του Μητρώου μπορούν να γίνουν μέλη ΔΕΠ ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της ημεδαπής ή μέλη ΔΕΠ ομοταγών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, εφόσον κατέχουν άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας, καθώς και το προσωπικό ερευνητικών ιδρυμάτων.
Όπως ορίζεται στο ν/σ, οι θέσεις των γενικών γραμματέων, αναπληρωτών γενικών γραμματέων και ειδικών γραμματέων των υπουργείων της κυβέρνησης -με την εξαίρεση των εν. γραμματέων των αυτοτελών Γεν. Γραμματειών-, όπως και οι θέσεις των προέδρων, διοικητών, διευθυνόντων συμβούλων και όλων των μελών των διοικήσεων των δημοσίων νομικών προσώπων, των οποίων ο διορισμός διενεργείται από την κυβέρνηση, στελεχώνονται εφεξής με μέλη του μητρώου. Την επιλογή διενεργεί το ειδικό συμβούλιο επιλογής διοικήσεων (ΕΣΕΔ), το οποίο συστήνεται στο ΑΣΕΠ και θα αξιολογεί τα προσόντα των υποψήφιων υποβάλλοντας κατόπιν στον αρμόδιο υπουργό την εισήγησή του για τους τρεις επικρατέστερους υποψήφιους.
Μόνο για τα Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου η επιλογή μπορεί να γίνεται και απο υποψηφίους που δεν υπηρετούν στον δημόσιο τομέα, για τις θέσεις όμως των διευθυνόντων συμβούλων (όπου προβλέπονται) και μελών του Δ.Σ. και όχι αυτές των προέδρων / διοικητών. Από υποψηφίους που δεν υπηρετούν στο Δημόσιο δύναται να πληρούνται οι θέσεις αυξημένης ευθύνης τόσο στα ΝΠΔΔ όσο και στα ΝΠΙΔ, για τις οποίες δεν υποβάλλονται υποψηφιότητες μέσα από το μητρώο, ή στις περιπτώσεις που με αιτιολογημένη εισήγηση του ΕΣΕΔ κρίνεται ότι καμία από τις υποψηφιότητες δεν πληροί τις προδιαγραφές της προκηρυχθείσας θέσης.
Το νέο μητρώο, σύμφωνα με το ν/σ, θα τεθεί σε λειτουργία έως τις 31.7.2016.
Μέτρα βελτίωσης για υπάλληλο και την υπηρεσία του σε περίπτωση χαμηλής αξιολόγησης
Στο ίδιο ν/σ περιγράφεται η νέα διαδικασία αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων, που δεν διαθέτει τιμωρητικό χαρακτήρα, αλλά βελτιωτικό. Ειδικότερα, τα κριτήρια αξιολόγησης των υπαλλήλων κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: γνώση του αντικειμένου, ενδιαφέρον και δημιουργικότητα, υπηρεσιακές σχέσεις, συμπεριφορά και αποτελεσματικότητα, όπου λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός επίτευξης των στόχων της ατομικής στοχοθεσίας (στον προσδιορισμό της οποίας συμβάλλει και ο αξιολογούμενος) αλλά και της στοχοθεσίας του Τμήματος, όπως αυτές προσδιορίζονται στις αρχές Οκτωβρίου κάθε έτους. Η βαθμολόγηση καθορίζεται από 1 έως 100, ενώ πριν από την ολοκλήρωση κάθε αξιολόγησης προηγείται συμβουλευτική συνέντευξη του υπαλλήλου.
Σε περίπτωση αξιολόγησης με μέσο όρο βαθμολογίας μικρότερο του 60 συμπληρώνονται υποχρεωτικά από τον αξιολογητή στο έντυπο αξιολόγησης τα μέτρα βελτίωσης που οφείλει να λάβει όχι μόνο ο αξιολογούμενος αλλά και ο ίδιος ο προϊστάμενος του αξιολογούμενου, στο μέτρο των αρμοδιοτήτων του, καθώς και η υπηρεσία στην οποία εργάζεται!
Καινοτόμο στοιχείο συνιστά ότι κάθε προϊστάμενος αξιολογείται και από τους άμεσους υφισταμένους του, εφόσον αυτοί είναι τουλάχιστον τρεις, με την αξιολόγηση να πραγματοποιείται βάσει ανώνυμου ερωτηματολογίου.
Επιλογή προϊσταμένων με βάση τα προσόντα
Αναφορικά με το σύστημα επιλογής προϊσταμένων, το νέο στοιχείο συνίσταται στη δυνατότητα να διεκδικήσουν πλέον θέση και υπάλληλοι που δεν έχουν ασκήσει στο παρελθόν καθήκοντα προϊσταμένου, διαθέτουν όμως υψηλά προσόντα. Ειδικότερα, στη θέση γεν. διευθυντών και διευθυντών μπορούν να επιλεγούν μόνο υπάλληλοι Δ.Ε. ή Τ.Ε. με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, για παράδειγμα έναν χρόνο σε θέση ευθύνης ή κάτοχοι διδακτορικού βαθμού Α' με πλεονάζοντα χρόνο τουλάχιστον έξι έτη στον βαθμό αυτό. Αντίθετα, στη θέση του τμηματάρχη μπορούν να επιλεγούν και υπάλληλοι Δ.Ε., με μοναδική προϋπόθεση να κατέχουν τον βαθμό Α' ή να έχουν ασκήσει για τουλάχιστον ένα έτος καθήκοντα προϊσταμένου τμήματος.
Επιτροπή Ακρόασης πολιτών για τις δυσλειτουργίες της διοίκησης
Με το ν/σ ιδρύεται, επίσης, Παρατηρητήριο Δημόσιας Διοίκησης με αποστολή την επιστημονική παρακολούθηση της διοικητικής λειτουργίας, ενώ παράλληλα καθιερώνεται η διαδικασία Ακρόασης Κοινωνικών Φορέων και Πολιτών, με σκοπό η διοίκηση να καταγράφει και να απαντά άμεσα στα προβλήματα εύρυθμης λειτουργίας ή κακοδιοίκησης που εντοπίζουν οι πολίτες. Η διαδικασία Ακρόασης διεξάγεται μια φορά κάθε δύο μήνες, με κανόνες δημοσιότητας και τήρησης πρακτικών, για τον λόγο αυτόν επιτροπή ακρόασης συγκροτείται σε κάθε υπουργείο και εν γένει σε κάθε κρατική δομή.
Με το νέο σύστημα προαγωγών, τέλος, οι υπάλληλοι Π.Ε. / Τ.Ε. με ιδιαίτερα υψηλά προσόντα εισάγονται και ανέρχονται ταχύτερα στους βαθμούς. Επί παραδείγματι, όπως ορίζεται, για υπαλλήλους Π.Ε. ή Τ.Ε., κατόχους μεταπτυχιακού διπλώματος, ο χρόνος που απαιτείται για τη βαθμολογική εξέλιξη μειώνεται συνολικά κατά δύο έτη.
Χρηματοδότηση σπουδών στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο για υπαλλήλους ΔΕ
Σε επιμέρους θέματα, το ν/σ καθιερώνει διαδικασία εξπρές (π.χ. χωρίς γνώμη υπηρεσιακού συμβουλίου, με μόνη απόφαση του αρμόδιου υπουργού και χωρίς εμπλοκή του υπουργού Εσωτερικών) για τη μετάθεση ή απόσπαση υπαλλήλων από τα υπουργεία προς τα νομικά πρόσωπα που εποπτεύουν και αντίστροφα στην περίπτωση έκτακτων και επιτακτικών αναγκών. Στο ίδιο πλαίσιο δίνεται η δυνατότητα στον οικείο υπουργό να προβαίνει σε ανακατανομή των διοριστέων του ΑΣΕΠ σε άλλους φορείς από εκείνους που διορίστηκαν, σε όλως εξαιρετικές περιστάσεις.
Με το άρθρο 38 ρυθμίζεται η παραμονή μέχρι και πέντε έτη των δημοσίων υπαλλήλων που δεν επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν, σύμφωνα με την υποχρεωτική συνταξιοδότηση που ορίζει ο Υπαλληλικός Κώδικας για όσους συμπληρώνουν τα 35 χρόνια υπηρεσία και το 60ό έτος της ηλίκιας, ενώ με το άρθρο 40 αναγνωρίζεται ο χρόνος της διαθεσιμότητας ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για τους υπαλλήλους που τέθηκαν στο καθεστώς με τους γνωστούς μνημονιακούς νόμους.
Τέλος, με το άρθρο 44, το ΥΠΕΣΔΑ μπορεί να χρημοτοδοτεί την υλοποίηση προπτυχιακού προγράμματος σπουδών, το οποίο έχει ως γνωστικό αντικείμενο την οργάνωση και λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης, στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, με σκοπό την αναβάθμιση των προσόντων υπαλλήλων ΔΕ.
