Το λίφτινγκ στον νόμο Αρβανιτόπουλου για το Λύκειο δεν κατάφερε να κρύψει το αποκρουστικό πρόσωπο του νέου συστήματος. Η σχολική αποτυχία πριν ή μετά τη ρύθμιση Λοβέρδου χτύπησε χιλιάδες μαθητές και τις οικογένειές τους και άνοιξε μια νέα πηγή εσόδων για τους επιχειρηματίες της εκπαίδευσης.
Η Τράπεζα Θεμάτων και η σκλήρυνση των όρων προαγωγής των μαθητών, τα δύο βασικά χαρακτηριστικά του συστήματος, δικαίωσαν απολύτως τις προσδοκίες των εμπνευστών τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΟΛΜΕ, το ποσοστό των μετεξεταστέων μαθητών τετραπλασιάστηκε. Από 6% έφτασε στο 23%! Υπάρχουν περιοχές της χώρας όπου ο αριθμός των μετεξεταστέων μαθητών πλησίασε αυτόν των προαχθέντων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα: Η Ζάκυνθος, με 46,4% των μαθητών να παραπέμπονται στις εξετάσεις του Σεπτεμβρίου, η Ξάνθη, με 40,9%, το Ρέθυμνο και το Λασήθι, με 38%, τα νησιά των Βόρειων Κυκλάδων, με 36%. Η σχολική αποτυχία δεν χτύπησε μόνο την ξεχασμένη εκπαιδευτικά περιφέρεια, αλλά και τις πληγωμένες από την κρίση και την ανεργία περιοχές της δυτικής όχθης του νομού Αττικής. Στα Άνω Λιόσια, το 33% των μαθητών μένουν μετεξεταστέοι, ενώ στην Ελευσίνα το ποσοστό αυτό άγγιξε το 31,4%.
Ο νέος νόμος έντυσε την Α' Λυκείου στα μαύρα. Ως αντίδοτο, εμφανίστηκε η ρύθμιση Λοβέρδου σύμφωνα με την οποία για την προαγωγή του μαθητή στην επόμενη τάξη δεν θα απαιτείται η επίτευξη του 10 σε κάθε ξεχωριστό κλάδο των Μαθηματικών και της Γλώσσας, αλλά η επίτευξη του 10 ως μέσου όρου των επί μέρους κλάδων. Τα Μαθηματικά αποτελούνται από τους κλάδους της Άλγεβρας και της Γεωμετρίας, ενώ η Γλώσσα από τους κλάδους της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας, της Νέας Ελληνικής Γλώσσας και της Λογοτεχνίας. Η ρύθμιση αυτή θα ισχύσει και για τους φετινούς μαθητές της Α' Λυκείου.
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας ισχυρίστηκε ότι το μέτρο αυτό θα μειώσει αισθητά τον αριθμό των επανεξεταζόμενων ή απορριπτόμενων μαθητών της Α' Λυκείου και θα αποκαταστήσει πιθανές στρεβλώσεις που δημιουργούσε το υπάρχον νομοθετικό καθεστώς. Δυστυχώς, η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Η ΟΛΜΕ εκτιμά ότι και μετά το φτιασίδωμα, ο αριθμός των μετεξεταστέων μαθητών παραμένει πολύ υψηλός και θα κυμανθεί από 18,4% έως 20,7%!
Τόσο η συνδικαλιστική ηγεσία των καθηγητών όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ που έχουν εκφράσει την πλήρη αντίθεσή τους στον νόμο, ζητούν, έστω και τώρα, να ληφθούν γενναία μέτρα τα οποία θα περιορίσουν τη σφαγή των αθώων. Ειδικότερα, ο ΣΥΡΙΖΑ με τροπολογία που κατέθεσαν 14 βουλευτές του, προτείνει την επαναφορά του προηγούμενου πλαισίου προαγωγής μαθητών, ενώ ζητά οι μαθητές που θα παραπεμφθούν στις εξετάσεις του Σεπτεμβρίου να εξεταστούν μόνο από τους διδάσκοντες καθηγητές και όχι σε θέματα που θα κληρωθούν από την Τράπεζα Θεμάτων. Επιπλέον, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ προτείνουν να μην προσμετρηθούν οι βαθμοί των μαθητών της Α' Λυκείου στον βαθμό πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση κωφεύει, όπως έκανε και όταν η αξιωματική αντιπολίτευση και η εκπαιδευτική κοινότητα της ζητούσε να μην εφαρμόσει το νέο σύστημα. Δεν πρόκειται για τη γνωστή αλαζονεία, αλλά για συνειδητή επιλογή. Με τον νέο νόμο, η κυβέρνηση έχει στα χέρια της ένα δυνατό εργαλείο για να συρρικνώσει το μαζικό και επομένως ακριβό Λύκειο των τελευταίων δεκαετιών. Επίσης, μέσω της Τράπεζας Θεμάτων μπορεί να ελέγξει πλήρως τα σχολεία και τους καθηγητές, να προχωρήσει την αξιολόγηση-χειραγώγηση και τον διαχωρισμό των λυκείων σε καλά και κακά. Ο διαχωρισμός αυτός θα επιτρέψει σε επόμενη φάση, το κλείσιμο ή τη συγχώνευση των κακών σχολείων που υποτίθεται ότι θα γίνει με αντικειμενικούς όρους (δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις, δεν παράγουν εκπαιδευτικό έργο, άρα δεν αξίζει να λειτουργούν).
Γι' αυτό από την πρώτη στιγμή, η νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, έσπευσε να αθωώσει την Τράπεζα Θεμάτων, αποδίδοντας την έκρηξη της σχολικής αποτυχίας στο απαιτητικό, όπως το χαρακτήρισε μέτρο της επίτευξης μέσου όρου «10».
