Live τώρα    
Λογωγράφημα / Η Τίση
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Λογωγράφημα / Η Τίση

135659438-argyria-ioudas.png

Στην Αρχαία Ελληνική Γραμματεία μία λέξη περιέγραφε την αλαζονεία και την περιφρόνηση του μέτρου των θεϊκών νόμων. Ήταν η λέξη ύβρις. Αποτελούσε, μάλιστα, τόσο μεγάλο παράπτωμα που τύγχανε τόσης απαξίας ώστε ήταν η λέξη και κατ’ επέκταση η πράξη που οι αρχαίοι τραγωδοί χρησιμοποιούσαν προκειμένου να προειδοποιήσουν τους θεατές για το βάρος του ηθικού ατοπήματος που πρόκειται να συμβεί.

Αργότερα, όταν η θρησκεία έπαιρνε τα ηνία της πολιτιστικής και πολιτικής καθοδήγησης, η ύβρις, η αμετροέπεια δηλαδή και το προσπέρασμα των ορίων, ονομάστηκε αμαρτία. Η αμαρτία είχε το ίδιο αποτέλεσμα αλλά διαφορετική προέλευση. Η αμαρτία, που επίσης ήταν αρχαία ελληνική λέξη, σήμαινε αστοχία. Σήμαινε, στη θρησκευτική και ηθική της διάσταση, πως εσκεμμένα ή μη ο αμαρτωλός παρεξέκλινε της θεϊκής ηθικής, αποτύγχανε δηλαδή να τηρήσει τα όρια.

Στην πορεία των χρόνων, καθώς λέμε πως η γλώσσα είναι ζωντανός οργανισμός και εξελίσσεται, η λέξη αμαρτία διατήρησε την έννοια της αστοχίας αλλά έχασε το περιεχόμενό της. Και κάπως έτσι, μετά την αρχική αντικατάσταση της ύβρεως από την αμαρτία, η εσκεμμένη παραβίαση διαχύθηκε ως έννοια εντός της ακούσιας παραβίασης των ηθικών κανόνων. Απέκτησε έτσι το περιεχόμενο του τυχαίου ή της αδυναμίας του ανθρώπου να τηρήσει τα όρια και κατ’ επέκταση η μετάνοια η αναγνώριση του λάθους ήρθε να αντικαταστήσει τη νέμεση, τη θεϊκή οργή δηλαδή, κι έπειτα την τίση. Την τελική τιμωρία.

Τέτοιες ημέρες, άγιες όπως τις ονομάζουμε εξαιτίας της ύψιστης τιμής και της απόλυτης χλεύης που βίωσε ο Ιησούς για χάρη του ληστή Βαραββά ή επ’ ωφελεία του εξουσιαστικού ιερατείου της εποχής που τα είχε βρει με τους Ρωμαίους κατακτητές, κάποιες έννοιες αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Η ταπεινότητα με την οποία ο Ιησούς εισήλθε στην Ιερουσαλήμ, με το γαϊδουράκι επάνω στα βάγια που του στρώνονταν. Τα σκονισμένα γόνατα της πόρνης Κασσιανής που έπλυνε και σκούπισε τα πόδια του Ιησού με το εργαλείο της δουλειάς της, τα μαλλιά της -ακόμα οι γυναίκες εκεί φορούν μαντίλες-, δείχνουν πως οι αμαρτίες μπορεί να γράφονται αλλά μπορούν και να συγχωρεθούν.

Αυτός, όμως, δεν είναι ο μόνος συμβολισμός της Μεγάλης Εβδομάδας, όπως τη λέμε, ή Εβδομάδας των Παθών. Της εβδομάδας του πόνου και των μαρτυρίων. Η σιωπή με την οποία υπέμεινε τα μαρτύριά του, η φυλάκιση και ο ευτελισμός του. Το βάρος του σταυρού του που έπρεπε να σηκώσει στους ώμους του για να καρφωθεί μετά σε αυτόν. Η λιποψυχία του στο Όρος των Ελαιών... «Παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο». Και τα τριάκοντα αργύρια για τα οποία τον ξεπούλησαν αφού νωρίτερα είχε δωρίσει ό,τι υλικό και άυλο διέθετε στους μαθητές του· το σώμα και το αίμα του δηλαδή στον Μυστικό Δείπνο. Και βέβαια στο τέλος αυτής της διαδρομής η Ανάσταση. Η επιβεβαίωση πως Εκείνος είναι ο Κύριος, με μόνη απόδειξη της θεϊκής του φύσης την εξαφάνιση του σώματός του. Το θεϊκό, το μέτρο που υπερβαίνει την μικρότητα των ανθρώπων, συμβολίζεται από την υπομονή και την ταπεινότητα.

Έτσι λοιπόν, αυτές τις άγιες ημέρες που γινόμαστε μάρτυρες των δικογραφιών και της εμπλοκής πολιτικών προσώπων και των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας στη διασπάθιση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων του ΟΠΕΚΕΠΕ, ίσως θα ήταν χρήσιμο να σκεφτόμαστε πως, σύμφωνα με τη θεοκρατική αντίληψη της αμαρτίας, μετά από μία ιδιωτική εξομολόγηση έρχεται η άφεση, που προέρχεται από το επίσης αρχαίο ρήμα ίημι που σημαίνει στέλνω μακριά. Σε αντίθεση με την ύβρι, που για να ικανοποιηθεί η τάξη θα πρέπει στον υβριστή να σταλεί η άτις, η τύφλωση δηλαδή που από την αλαζονεία του επαναλαμβάνει την ύβρη του, έπειτα η νέμεση και στο τέλος να ακολουθήσει η τίση, δηλαδή η τιμωρία και η συντριβή του υβριστή ώστε να αποκατασταθεί η ηθική.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ 2.0