Η μία πηγή αστάθειας τροφοδοτεί την επόμενη. Έστω και προσχηματικά. Ο Αιγύπτιος δικτάτορας Σίσι κάλεσε αυτή την εβδομάδα την Ουάσιγκτον να ξεμπλοκάρει τη στρατιωτική βοήθεια προς τη χώρα του αν θέλει να αποτρέψει ένα "ακόμη Αφγανιστάν" στη Μέση Ανατολή. Λίγα 24ωρα μετά, ο στρατός της Ταϊλάνδης κήρυξε στρατιωτικό νόμο στη χώρα για να την εμποδίσει να μετατραπεί σε νέα "Αίγυπτο ή Ουκρανία".
Όπως και στην περίπτωση της Αιγύπτου, το πραξικόπημα στην Ταϊλάνδη δεν χαρακτηρίστηκε -ούτε καταγγέλθηκε διεθνώς- ως τέτοιο. Ο στρατιωτικός νόμος που επιβλήθηκε στη χώρα τα ξημερώματα της Τρίτης ήταν απλώς ένα προσωρινό μέτρο για "τη διατήρηση του νόμου και της τάξης" ύστερα από έξι μήνες έντονης πολιτικής αναταραχής. Ο στρατός απαγόρευσε τις δημόσιες συγκεντρώσεις, πλημμύρισε τους δρόμους με στρατεύματα και κατέλαβε τηλεοπτικούς σταθμούς.
Ήταν ένα πραξικόπημα κάθε άλλο παρά αιφνιδιαστικό. Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα ο αρχηγός του στρατού ξηράς, στρατηγός Πραγιούθ, είχε προειδοποιήσει ότι οι ένοπλες δυνάμεις δεν θα άφηναν τη χώρα "να παραδοθεί στο χάος". Πραγματική κυβέρνηση άλλωστε δεν υπήρχε μετά την δικαστική απόφαση που στις αρχές Μαΐου απέπεμψε την εκλεγμένη πρωθυπουργό Γινγκλούκ Σιναουάτρα και εννέα υπουργούς για κατάχρηση εξουσίας.
Για να κατανοήσει κανείς το πραξικόπημα της Τρίτης θα πρέπει μάλλον να ανατρέξει στο αμέσως προηγούμενο: το 2006 ο στρατός παρενέβη για πολλοστή φορά στην πολιτική ζωή της Ταϊλάνδης για να ανατρέψει τον Θακσίν Σιναουάτρα, τον μεγάλο αδελφό της Γινγκλούκ. Ο μεγιστάνας των τηλεπικοινωνιών Θακσίν είχε αρχικά επιστρατευτεί από την οικονομική ελίτ της χώρας -που παραδοσιακά συνασπίζεται γύρω από τη μοναρχία και τον στρατό- για να αντιμετωπίσει τις οδυνηρές επιπτώσεις της ασιατικής οικονομικής κρίσης του 1997.
Ο Θακσίν προσπάθησε να εκσυγχρονίσει την οικονομία της χώρας διαταράσσοντας έτσι τα οικονομικά συμφέροντα και τα δίκτυα της φεουδαρχίας. Εκείνο όμως που εξόργισε περισσότερο ήταν τα φιλολαϊκά μέτρα που υιοθέτησε: προγράμματα στέγασης για τους φτωχούς, υιοθέτηση εθνικού συστήματος υγείας και αναβάθμιση της δωρεάν πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Ο Θακσίν ανατράπηκε από τους στρατηγούς και εξορίστηκε. Οι υποστηρικτές του, ωστόσο, αρνήθηκαν να το βάλουν κάτω. Οι διαδηλωτές με τα "κόκκινα πουκάμισα", κυρίως αγρότες των βορειοανατολικών επαρχιών και η φτωχολογία της Μπανγκόκ, άρχισαν να πλημμυρίζουν καθημερινά τους δρόμους της πρωτεύουσας δημιουργώντας ένα πανίσχυρο κίνημα διαμαρτυρίας που πολύ σύντομα κλόνισε τα θεμέλια της εξουσίας. Ο στρατός απάντησε με πρωτοφανή βαναυσότητα: περίπου 100 διαδηλωτές σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 1.500 τραυματίστηκαν στις ταραχές του Μαΐου του 2010.
Τα "κόκκινα πουκάμισα" ή αλλιώς το Ενωμένο Μέτωπο για τη Δημοκρατία και κατά της Δικτατορίας (UDD) παρέμεινε όμως ο κορμός της αντίστασης στο στρατιωτικό καθεστώς και τις κυβερνήσεις που κάθε φορά διόριζε. Κάθε φορά που προκηρύσονταν εκλογές οι πολιτικοί εκπρόσωποι του Σιναουάτρα κέρδιζαν. Το κόμμα στη συνέχεια απαγορευόταν για να κερδίσει τις επόμενες εκλογές η νέα, νόμιμη εκδοχή του.
Με αυτό τον τρόπο φτάσαμε στο 2011 και την εκλογική νίκη της Γινγκλούκ. "Αυθόρμητες" διαδηλώσεις ξέσπασαν αμέσως μετά από αυτήν σε ολόκληρη τη χώρα με τους ηγέτες της αντιπολίτευσης να διακηρύσουν ανοιχτά ότι "η Ταϊλάνδη δεν είναι ακόμη έτοιμη για δημοκρατία" και ότι "αν οι εκλογές συνεχιστούν, οι δυνάμεις που υποστηρίζουν τον Σιναουάτρα θα συνεχίσουν να κερδίζουν". Ήταν οι ίδιοι που υποδέχτηκαν το πραξικόπημα της Τρίτης με προφανή ανακούφιση. "Είναι θετικό ότι ο στρατός φροντίζει την ασφάλεια της χώρας" δήλωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης της υπηρεσιακής κυβέρνησης που υποκατέστησε ο στρατός.
Εξίσου υποτονικές ήταν για μία ακόμη φορά οι διεθνείς αντιδράσεις επιβεβαιώνοντας έτσι ότι η ανοχή για το αιματοβαμμένο πραξικόπημα της Αιγύπτου το περασμένο καλοκαίρι δεν φαίνεται να αποτελεί την εξαίρεση αλλά τον νέο κανόνα. "Ο στρατός ανακοίνωσε ότι πρόκειται για προσωρινό μέτρο. Περιμένουμε ότι θα τηρήσει τη δέσμευσή του" σχολίασε η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τζεν Ψάκι, η οποία φρόνισε να υπενθυμίσει ότι το σύνταγμα της Ταϊλάνδης επιτρέπει την επιβολή στρατιωτικού νόμου.
Ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Κι Μουν έβγαλε από το συρτάρι του την ανακοίνωση που ζητεί "τον πλήρη σεβασμό των δημοκρατικών αρχών και την εμπλοκή σε δημοκρατικές διαδικασίες", ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση τόνισε ότι πρέπει να υπάρξει ένα "σαφές χρονοδιάγραμμα" για εκλογές.
Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Νιβαταμρόγκ Μπουνσονγκπαϊσάν, που αντικατέστησε την Γινγκλούκ και τον οποίο η χούντα άφησε προς το παρόν στη θέση του, υποσχέθηκε ότι οι νέες εκλογές θα πραγματοποιηθούν στις 3 Αυγούστου. Ωστόσο, οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης δεν έκρυψαν ότι επιθυμούν σαρωτικές μεταρρυθμίσεις με στόχο το οριστικό "ξερίζωμα" του "καθεστώτος" Σιναουάτρα. "Ο Θακσινισμός είναι κομμουνισμός" γράφουν τα πλακάτ των διαδηλωτών τους. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι ο Μάο θα επέστρεφε στην Ταϊλάνδη ως πολυεκατομμυριούχος μεγιστάνας των επιχειρήσεων;
