Λες και η συνεχιζόμενη αντιπαράθεση με τη Μόσχα για την κρίση στην Ουκρανία δεν ήταν αρκετή, οι ΗΠΑ σκληραίνουν τη στάση τους και απέναντι στην Κίνα εντείνοντας ακόμη περισσότερο το διεθνές κλίμα ανασφάλειας. Στο πλαίσιο της περιβόητης "στροφής προς την Ασία", περίπου τα δύο τρίτα των αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων θα έχουν μεταφερθεί στην Άπω Ανατολή μέχρι το 2020, κάτι που θα αποτελεί τη μεγαλύτερη συγκέντρωση στρατευμάτων στην περιοχή από το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου.
Τον Οκτώβριο, ο Μπάρακ Ομπάμα αναγκάστηκε να αναβάλει την ασιατική περιοδεία του λόγω του αδιεξόδου στο Κογκρέσο για την ψήφιση του προϋπολογισμού. Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να επισκεφθεί την περιοχή τη δεδομένη στιγμή φαίνεται να έχει ως στόχο να καθησυχάσει τους εκεί συμμάχους ότι η "στροφή", η διπλωματική και στρατιωτική προσπάθεια για την απομόνωση της Κίνας, δεν θα επηρεαστεί από τις τελευταίες εξελίξεις στην Ευρώπη.
Η περιοδεία του Ομπάμα άρχισε στις 23 Απριλίου από την Ιαπωνία, συνεχίστηκε στη Νότια Κορέα και θα ολοκληρωθεί αυτή την εβδομάδα με τις επισκέψεις στη Μαλαισία και τις Φιλιππίνες. Αν και η Κίνα δεν αποτελεί σταθμό της περιοδείας, το μεγαλύτερο μέρος των συζητήσεων επικεντρώθηκε σε αυτήν. Και αυτό δεν ήταν κάτι που η Ουάσιγκτον προσπάθησε να κρύψει.
Το πιο κραυγαλέο παράδειγμα ήταν η ασυνήθιστα επιθετική δήλωση του Ομπάμα σε σχέση με τη σινοϊαπωνική αντιπαράθεση για τα διαφιλονικούμενα νησιά Ντιαογού/Σενκάκε. Χωρίς να τηρεί ούτε καν μια προσχηματική ουδετερότητα, ο Αμερικανός πρόεδρος τάχθηκε αναφανδόν με την πλευρά της Ιαπωνίας ξεκαθαρίζοντας ότι η χώρα του θα υποστηρίξει την Ιαπωνία σε οποιαδήποτε στρατιωτική αντιπαράθεση με αφορμή τα νησιά.
"Το άρθρο πέντε (της αμερικανο-ιαπωνικής Συνθήκης Αμοιβαίας Συνεργασίας και Ασφάλειας) καλύπτει όλα τα εδάφη της ιαπωνικής επικράτειας συμπεριλαμβανομένων των νήσων Σενκάκου" τόνισε σημειώνοντας ότι δεν πρόκειται για κάτι καινούργιο, αλλά για πάγια πολιτική της Ουάσιγκτον. Μια πάγια πολιτική που αναμένεται φυσικά να ενθαρρύνει ακόμη περισσότερο τις φιλοδοξίες του δεξιού εθνικιστή πρωθυπουργού της Ιαπωνίας Σίνζο Άμπε, ο οποίος προχωρεί στον ταχύ επανεξοπλισμό των ενόπλων δυνάμεων της χώρας του.
Η αντίδραση του Πεκίνου ήταν σχετικά ψύχραιμη. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της χώρας Κιν Γκανγκ αποδοκίμασε τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου σημειώνοντας πως "μια διμερής διευθέτηση της εποχής του Ψυχρού Πολέμου" δεν θα έπρεπε "να στρέφεται κατά της εδαφικής κυριαρχίας και των δικαιωμάτων της Κίνας". Η ψυχραιμία οφείλεται μάλλον στο γεγονός ότι μια σειρά εξελίξεις είχαν προετοιμάσει το Πεκίνο. Στα τέλη του 2013, η Ουάσιγκτον αμφισβήτησε τη Ζώνη Αποκλειστικού Ελέγχου Αεροσκαφών που ανακήρυξε η Κίνα στη θάλασσα της ανατολικής Κίνας. Και αυτό δεν έγινε με διπλωματικά μέσα, αλλά με την αποστολή αμερικανικών βομβαρδιστικών Β-52.
Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, η κυβέρνηση του Τόκιο ανακοίνωσε το σχέδιό της για την κατασκευή ραντάρ κοντά στα νησιά που βρίσκονται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης με το Πεκίνο. Όπως δήλωσε με υπερηφάνεια ο υπουργός Άμυνας Ιτσουνόρι Ονοντέρα, είναι μια κίνηση που γίνεται για πρώτη φορά μετά το 1972, όταν οι ΗΠΑ επέστρεψαν την Οκινάβα στην Ιαπωνία.
Ο Σίνζο Άμπε και το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDP) κέρδισαν τις εκλογές του 2012 με βασικό σύνθημα την "ενίσχυση της συλλογικής αυτοάμυνας". Στη διάρκεια της επίσκεψής του στο Τόκιο, ο πρόεδρος Ομπάμα φρόντισε άλλωστε να εκθειάσει τις προσπάθειες που καταβάλλει η ιαπωνική κυβέρνηση "για να ενισχύσει τις αμυντικές δυνάμεις της Ιαπωνίας και να αυξήσει τον συντονισμό μεταξύ των στρατών" των δύο χωρών.
Το μεταπολεμικό σύνταγμα της χώρας προβλέπει ότι η Ιαπωνία απαρνείται τον "πόλεμο ως κυρίαρχο δικαίωμα του έθνους και την απειλή χρήσης βίας ως μέσο επίλυσης διεθνών διαφορών". Παρ' όλα αυτά, οι περισσότερες μεταπολεμικές κυβερνήσεις έκριναν ότι το συγκεκριμένο άρθρο επιτρέπει την συγκρότηση "αμυντικών δυνάμεων" που βαθμιαία βρέθηκαν να υπερασπίζονται την Ιαπωνία σε χώρες τόσο μακρινές όπως το Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Ο Άμπε πήγε ακόμη παραπέρα επιστρατεύοντας κάθε μέσο για να αναβιώσει τη μιλιταριστική παράδοση της χώρας. Για πρώτη φορά την τελευταία δεκαετία, οι ιαπωνικές στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν - κάτι που, διόλου τυχαία, συνέβη σε όλες τις χώρες-σταθμούς της ασιατικής περιοδείας του Ομπάμα. Ο Ιάπωνας πρωθυπουργός δημιούργησε ένα Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας στα πρότυπα του αμερικανικού, αναθεώρησε το αμυντικό δόγμα της χώρας αναδιατάσσοντας τον στρατό ώστε να "αντικρίζει" την ηπειρωτική Κίνα και υπέγραψε συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας με όλα τα κράτη-μέλη του ASEAN.
Η δημιουργία ενός "ασιατικού ΝΑΤΟ" με στόχο την περικύκλωση της Κίνας φαίνεται να βρίσκεται στο επίκεντρο της "στροφής" που ανακοίνωσε με τυμπανοκρουσίες ο πρόεδρος Ομπάμα το 2011. Ήταν μια κίνηση που ανέβασε κατακόρυφα το θερμόμετρο της έντασης στην περιοχή μετατρέποντάς τη σε μια από τις πιο "εύφλεκτες" περιοχές του πλανήτη. Πριν από την "στροφή", πρωθυπουργός της Ιαπωνίας ήταν ο Γιούκιο Χατογιάμα, ένας μάλλον μετριοπαθής πολιτικός που χωρίς να αμφισβητεί την αμερικανο-ιαπωνική συμμαχία είχε συγκρουστεί με την κυβέρνηση Ομπάμα για τις αμερικανικές βάσεις στην Οκινάβα και είχε κάνει κάποια δειλά βήματα προσέγγισης με την Κίνα.
Ακολούθησε η παραίτησή του εν μέσω έντονων αμερικανικών πιέσεων και η επακόλουθη κρίση των νησιών Ντιαογού/Σενκάκου που προετοίμασαν το έδαφος για την εκλογή του Άμπε. Σήμερα η κατάσταση είναι τόσο διαφορετική ώστε η ιαπωνική κυβέρνηση να επεξεργάζεται ακόμη και σενάρια "προληπτικών επιθέσεων". Πριν από λίγες μέρες, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Τσακ Χάιγκελ ανακοίνωσε ότι έως το 2017 η Ιαπωνία θα έχει εξοπλιστεί με δύο ακόμη αντιπυραυλικά συστήματα τελευταίας τεχνολογίας. Η Νότια Κορέα κατασκευάζει ναυτική στρατιωτική βάση στο νησί Ζεζού που απέχει λιγότερο από 500 χιλιόμετρα από τη Σαγκάη. Από την Αυστραλία μέχρι την Ιαπωνία, σχηματίζεται πια ένα τόξο. Και το βέλος φαίνεται να σημαδεύει κατευθείαν στην καρδιά της Κίνας.
