Ούτε ένα λεπτό περιθώριο δεν έδωσαν οι εταίροι πιστωτές στην ελληνική κυβέρνηση να… πανηγυρίσει στο εσωτερικό μέτωπο την εκταμίευση της πρώτης δόσης της δόσης. Την ώρα που οριστικά τελείωνε το ένα θρίλερ για την εκταμίευση των 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ από τον μηχανισμό στήριξης EFSF, του 1,5 δισ. από τα κέρδη που έβγαλαν οι κεντρικές τράπεζες από τα ελληνικά ομόλογα και του 1,7 δισ. από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ξεκινούσε το επόμενο για την εκταμίευση των επόμενων δόσεων. Ένα νέο θρίλερ, με βασικό σενάριο δύο σκληρές εκθέσεις αξιολόγησης για την πορεία του ελληνικού προγράμματος από την Κομισιόν και το ΔΝΤ.
Και οι δύο εκθέσεις επισημαίνουν ότι η Ελλάδα έχει κάνει προόδους, αλλά με πολύ αργό ρυθμό. Ότι η χώρα βρίσκεται μεν στη «σωστή τροχιά», αλλά δεν έχουν εκλείψει οι κίνδυνοι ώστε να παρεκκλίνει. Ότι το περιβόητο πρωτογενές πλεόνασμα -που είναι και προαπαιτούμενο για την όποια ελάφρυνση του χρέους- είναι εφικτό, αλλά όχι δεδομένο. Το ΔΝΤ, μάλιστα, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και για το ενδεχόμενο πολιτικής αστάθειας. Το αν εννοεί ότι η αστάθεια θα προκύψει από την κατά Στουρνάρα «κόπωση» των κυβερνητικών βουλευτών ή από το ενδεχόμενο εξέγερσης της κοινωνίας, δεν διευκρινίζεται.
Μέτρα, μέτρα, μέτρα
Συνολικά και οι δύο εκθέσεις δίνουν καλό βαθμό στην κυβέρνηση για την ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων μεγάλων τραπεζών και κακό βαθμό για τον τρόπο που (δεν) αντιμετωπίζει τα «εγχώρια κατεστημένα συμφέροντα» που αντιστέκονται στις μεταρρυθμίσεις. Και οι δύο εκθέσεις ανοίγουν διάπλατα την πόρτα για την επιβολή νέων μέτρων, στην παραμικρή απόκλιση από τους στόχους του προγράμματος. Και οι δύο εκθέσεις θεωρούν περίπου δεδομένο ότι πρέπει να παραμείνει το χαράτσι στη ΔΕΗ - αφού δεν πείθονται για την αποτελεσματικότητα του φόρου ακινήτων που σχεδιάζει η κυβέρνηση, ενώ εισηγούνται να παραταθεί η ειδική εισφορά αλληλεγγύης, αυτή που πληρώνουν όσοι έχουν εισόδημα άνω των 12.000 ευρώ- έως το 2016.
Η έκθεση του ΔΝΤ, όμως, πάει κι ένα βήμα πιο πέρα. Ζητεί επιπλέον «ευελιξία» στην αγορά εργασίας, καθώς χαρακτηρίζει «άκαμπτους» τους κανόνες προστασίας της εργασίας, ειδικά στον τομέα των μαζικών απολύσεων.
Κομισιόν και ΔΝΤ ασκούν έντονες πιέσεις για να τηρηθούν τα συμφωνηθέντα για την κινητικότητα και τις απολύσεις στο Δημόσιο, όπου και διαπίστωσαν καθυστερήσεις. Μέχρι το τέλος του χρόνου, πρέπει απαρέγκλιτα να σταλούν 25.000 δημόσιοι υπάλληλοι σε καθεστώς κινητικότητας, ενώ τη διετία 2013-2014 θα πρέπει να απολυθούν 15.000.
Αλλά κι όσοι διατηρήσουν τη δουλειά τους, στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα, θα πρέπει να υπολογίζουν με ακόμη χαμηλότερες αμοιβές. Το ΔΝΤ στην έκθεσή του προβλέπει ότι οι μισθοί θα μειωθούν περίπου 7% φέτος και 1,4% το 2014, με αποτέλεσμα η συνολική πτώση τους στο διάστημα 2010-2014 να ξεπεράσει το 20%. Οπότε, η διαπίστωση του απεσταλμένου του ΔΝΤ στην Αθήνα, Πολ Τόμσεν, ότι «η υπόθεση της σταδιακής ανάκαμψης βασίζεται στη βελτίωση παραγόντων που σχετίζονται με την εμπιστοσύνη, όπως η κατανάλωση», ηχεί αδιέξοδη. Πώς να ανακάμψει η κατανάλωση, όταν οι μισθοί θα συνεχίζουν να μειώνονται;
Κενά, κενά, κενά
Και οι δύο εκθέσεις υπολογίζουν με «τρύπες» στον προϋπολογισμό, αμέσως μετά το τέλος της εξασφαλισμένης χρηματοδότησης. Η Κομισιόν προβλέπει δημοσιονομικό κενό 3,4 δισ. ευρώ το 2015 και συνολικά 4 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2016. Εκτιμά επίσης ότι υπάρχει χρηματοδοτικό κενό 3,8 δισ. ευρώ που ξεκινά από την άνοιξη του 2014. Συνεπώς, θα πρέπει να βρεθεί ο τρόπος να κλείσουν αυτά τα κενά, είτε εκ των έσω -με νέα μέτρα δηλαδή- είτε εκ των έξω. Κι εδώ έρχεται η έκθεση του ΔΝΤ να πιέσει τους Ευρωπαίους εταίρους σχεδόν τελεσιγραφικά: Ή βρίσκετε τρόπο να καλύψετε το χρηματοδοτικό κενό ή άντε γεια...
Η σύγκρουση ΔΝΤ- Ευρωζώνης έχει παραπεμφθεί για το φθινόπωρο. Με την έκθεσή του το ΔΝΤ θυμίζει στους Ευρωπαίους ότι έχουν δεσμευτεί να καλύψουν το όποιο χρηματοδοτικό κενό προκύψει μετά τον Ιούλιο του 2014, πάντα υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα τηρεί πιστά το Μνημόνιο. Επίσης, υπογραμμίζει ότι είναι μείζονος σημασίας να πειστούν οι επενδυτές για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, γι' αυτό και οι Ευρωπαίοι «θα πρέπει να σκεφτούν να προχωρήσουν σε κούρεμα, που θα οδηγήσει σε πιο γρήγορη μείωση του χρέους απ' ό,τι προβλέπεται σήμερα».
Για φέτος, η πρόβλεψη του ΔΝΤ είναι ότι το ελληνικό χρέος θα είναι της τάξης του 176% του ΑΕΠ κι ότι θα αρχίσει να μειώνεται από το 2015. Υπό την προϋπόθεση ότι θα επιτύχει η Ελλάδα πρωτογενές πλεόνασμα θα πρέπει η Ευρωζώνη, όπως έχει δεσμευτεί, να ελαφρύνει το ελληνικό χρέος, ώστε να πέσει στο 124% του ΑΕΠ το 2020 και κάτω από το 110% το 2022.
Τέλος, η πρόβλεψη του ΔΝΤ για την ανάπτυξη το 2014 είναι 0,6%.
