Τον περασμένο Νοέμβριο ένας 14χρονος Παλαιστίνιος, ο Τζαντ Τζαντάλα, πυροβολήθηκε από κοντινή απόσταση από Ισραηλινούς στρατιώτες σε καταυλισμό προσφύγων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.
Καθώς ο Τζαντ κειτόταν αναίσθητος σε ένα σοκάκι, οι στρατιώτες έκαναν κλοιό γύρω του και εμπόδισαν δύο παλαιστινιακά ασθενοφόρα να τον προσεγγίσουν.
Σύμφωνα με βίντεο και αυτόπτες μάρτυρες που επικαλείται το BBC σε εκτενές δημοσίευμά του -παραθέτοντας και το σχετικό βιντεοληπτικό υλικό- οι συνολικά 14 στρατιώτες στεκόντουσαν με αδιαφορία πάνω από τον Τζαντ για τουλάχιστον 45 λεπτά, ενώ αυτός αιμορραγούσε.
Όλοι οι Ισραηλινοί στρατιώτες εκπαιδεύονται στην αντιμετώπιση τραυμάτων και κάθε μονάδα μάχης πρέπει να διαθέτει ειδικά εκπαιδευμένο γιατρό, αλλά κανένας από τους στρατιώτες δεν φάνηκε να προσφέρει ιατρική βοήθεια στον 14χρονο, ενέργεια που θα μπορούσε να του είχε σώσει τη ζωή. Αντιθέτως, ανά στιγμές φαινόταν να αγνοούν τις επανειλημμένες προσπάθειες του Τζαντ να τραβήξει την προσοχή τους.
Israeli soldiers shot a Palestinian boy and stood around as he bled to death, video shows https://t.co/JoQtQbaDIL
— BBC News (World) (@BBCWorld) February 26, 2026
Οι Δυνάμεις Άμυνας του Ισραήλ (IDF) δήλωσαν στο BBC ότι οι στρατιώτες είχαν παράσχει «αρχική ιατρική περίθαλψη», αλλά ένας εκπρόσωπος αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες σχετικά με τη φύση ή τον χρόνο της βοήθειας.
ΟΙ IDF κατηγόρησαν επίσης τον 14χρονο ότι έριξε πέτρα, κάτι που, σύμφωνα με τους κανόνες εμπλοκής τους, μπορεί να επιτρέψει στους στρατιώτες να χρησιμοποιήσουν θανατηφόρα βία.
Αλλά το βίντεο από το περιστατικό δείχνει έναν στρατιώτη του IDF να ρίχνει ένα αντικείμενο δίπλα στον Τζαντ, αφού τον έχουν πυροβολήσει και στη συνέχεια να το φωτογραφίζει - μια ενέργεια που η οικογένεια του 14χρονου και μία κορυφαία ανθρωπιστική οργάνωση, σημειώνουν ότι φαίνεται σαν μια προσπάθεια να τον παγιδεύσουν.
Οι στρατιώτες τελικά φόρτωσαν τον Τζαντ στο πίσω μέρος ενός στρατιωτικού οχήματος, ωστόσο κάποια στιγμή, είτε πριν είτε μετά, ξεψύχησε. Δεν είναι ακόμη σαφές σε ποιο σημείο του σώματός του ή πόσες φορές πυροβολήθηκε, επειδή ο ισραηλινός στρατός αρνήθηκε να επιστρέψει τη σορό του στην οικογένεια και αρνήθηκε να απαντήσει σε οποιεσδήποτε ερωτήσεις σχετικά με τα τραύματά του.
Πυροβολήθηκε από κοντινή απόσταση
Ο Τζαντ γεννήθηκε και μεγάλωσε στην αλ-Φαρά, έναν καταυλισμό προσφύγων στη Δυτική Όχθη που φιλοξενεί περίπου 10.000 Παλαιστίνιους. Όπως και σε άλλους παρόμοιους καταυλισμούς στα κατεχόμενα εδάφη, οι επιδρομές του ισραηλινού στρατού είναι συχνές, με το Ισραήλ να λέει ότι είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση ένοπλων ομάδων που δρουν εκεί.
Από πολλές απόψεις, ο θάνατος του Τζαντ δεν κάτι το ασυνήθιστο. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ 55 παιδιά σκοτώθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις στη Δυτική Όχθη πέρυσι και 227 έχουν σκοτωθεί εκεί από τις 7 Οκτωβρίου 2023, οπότε και η Χαμάς επιτέθηκε στο Ισραήλ.
Ωστόσο, δύο πράγματα ξεχωρίζουν σε αυτή την υπόθεση. Το πρώτο είναι ότι ο Τζαντ παρέμεινε στο έδαφος χωρίς να του παρασχεθεί βοήθεια για πολύ ώρα, με τόσους πολλούς στρατιώτες γύρω του, ενώ πέθαινε. Το δεύτερο είναι η εμφάνιση σημαντικού αριθμού βίντεο από το περιστατικό, τα οποία έχει επαληθεύσει το BBC.
Η ακριβής στιγμή της πυροβολισμού καταγράφηκε από μια κάμερα κλειστού κυκλώματος στον καταυλισμό. Το βίντεο δείχνει τρία αγόρια να στέκονται στη γωνία ενός στενού. Πρώτα κοιτάζουν προς τα δεξιά τους, όπου, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, ισραηλινά στρατιωτικά οχήματα είχαν μόλις πριν από λίγα λεπτά απομακρυνθεί προς την έξοδο του καταυλισμού.
Ένας από τους δύο φίλους του Τζαντ που ήταν μαζί του κείνη τη στιγμή είπε στο BBC ότι τα αγόρια είχαν βγει έξω μετά από μια ανάρτηση σε μια ομάδα ανταλλαγής μηνυμάτων για τον προσφυγικό καταυλισμό, η οποία ανέφερε ότι οι ισραηλινές μονάδες έφευγαν, και τα αγόρια κρυφοκοίταζαν από τη γωνία για να ελέγξουν.
Χωρίς να το γνωρίζουν ο Τζαντ και οι φίλοι του, μια ομάδα τεσσάρων Ισραηλινών στρατιωτών είχε μείνει πίσω και στεκόταν λίγα μέτρα μακριά, στα αριστερά τους, κρυμμένοι πίσω από τον τοίχο. Οι φίλοι του Τζαντ είδαν πρώτοι τους στρατιώτες και έφυγαν τρέχοντας προς το σοκάκι. Ο Τζαντ είτε δεν τους είδε, είτε τους είδε πολύ αργά.
Τα πλάνα από τις κάμερες ασφαλείας δείχνουν τον πρώτο στρατιώτη να μπαίνει στο κάδρο, σε απόσταση μικρότερη των τριών μέτρων από τον Τζαντ και στη συνέχεια φαίνεται να σηκώνει το όπλο του και να ανοίγει πυρ. Ο Τζαντ κάνει μια κίνηση που υποδηλώνει ότι εκείνη τη στιγμή χτυπήθηκε. Στον καταυλισμό υπάρχουν τρύπες από σφαίρες στον τοίχο, ακριβώς σε αυτό το σημείο.
Ο Τζαντ, πιθανώς ήδη τραυματισμένος, τρέχει στη συνέχεια στο σοκάκι και ο στρατιώτης φαίνεται να γυρίζει, σημαδεύοντας τον με το όπλο του. Τα πλάνα δείχνουν σκόνη να σηκώνεται στο στενό μπροστά, υποδηλώνοντας ότι ο στρατιώτης των IDF συνέχισε να πυροβολεί στον Τζαντ από πίσω καθώς εκείνος έφευγε τρέχοντας.
Στο βίντεο φαίνεται ο 14χρονος να καταρρέει μετά από λίγα μόλις μέτρα και εξαφανίζεται από το πλάνο καθώς πέφτει.
Λίγο μετά, βίντεο που τραβήχτηκε διακριτικά από έναν κάτοικο του καταυλισμού, καταγράφει τι συνέβαινε από την άλλη πλευρά, σε σχέση με εκείνο από την κάμερα ασφαλείας. Αυτό το βίντεο θα καταγράψει μερικές από τις τελευταίες στιγμές του Τζαντ.
Στα πλάνα ο έφηβος φαίνεται να κάνει επανειλημμένα προσπάθειες για να τραβήξει την προσοχή των στρατιωτών, κουνώντας τα χέρια του και πετώντας το καπέλο του προς το μέρος τους. Ωστόσο εκείνοι τον αγνοούν και κλωτσούν το καπέλο πίσω.
Όταν η μητέρα του Τζαντ ειδοποιήθηκε για το συμβάν, προσπάθησε να τον προσεγγίσει με τα πόδια, αλλά την εμπόδισαν Ισραηλινοί στρατιώτες, όπως δήλωσε τόσο η ίδια, όσο και άλλοι αυτόπτες μάρτυρες. Ένας άλλος κάτοικος έκανε μια κλήση έκτακτης ανάγκης και ένα ασθενοφόρο έφτασε στο σημείο οκτώ λεπτά αργότερα, σύμφωνα με αρχεία καταγραφής κλήσεων που παρείχε στο BBC η Παλαιστινιακή Ερυθρά Ημισέληνος.
Ο επικεφαλής της παραϊατρικής ομάδας Χασάν Φούχα, είπε ότι τους σταμάτησαν Ισραηλινοί στρατιώτες υπό την απειλή όπλου και τους εμπόδισαν από το να φτάσουν στον Τζαντ, ο οποίος βρισκόταν μόλις εκατό μέτρα μακριά, εντός του οπτικού τους πεδίου.
Ο Φούκα και το πλήρωμα του ασθενοφόρου αναγκάστηκαν στη συνέχεια να παρακολουθούν αβοήθητοι τον Τζαντ καθώς εκείνος αιμορραγούσε. Ο διασώστης είπε ότι παρακολουθούσαν για τουλάχιστον 35 λεπτά, ανίκανοι να κάνουν το οτιδήποτε. Ο Φούκα κάλεσε ένα δεύτερο ασθενοφόρο να έρθει από διαφορετική κατεύθυνση, αλλά και αυτό το σταμάτησαν στρατιώτες.
«Προσπαθήσαμε να προχωρήσουμε αρκετές φορές, προσπαθήσαμε να τους κάνουμε σήματα να μας αφήσουν να φτάσουμε στο παιδί, αλλά μας εμπόδισαν», είπε ο Φούκα. «Θα μπορούσαμε να είχαμε φτάσει σε αυτόν και να του είχαμε παράσχει ιατρική βοήθεια, αλλά μας εμπόδισαν. Δεν γνωρίζουμε για ποιο λόγο, αλλά αυτό συνέβη».
Οι IDF δήλωσαν στο BBC ότι παρείχαν «αρχική ιατρική περίθαλψη» στον Τζαντ, αφού επαλήθευσαν ότι δεν φορούσε κρυμμένο εκρηκτικό μηχανισμό. Πλάνα από το περιστατικό, καθώς και ξεχωριστά κοντινά πλάνα από κάμερες ασφαλείας δείχνουν το Τζαντ να φεύγει από το σπίτι φορώντας μόνο ένα μπλουζάκι και τζιν.
Όταν κλήθηκε να εξηγήσει τι είδους τραύματα υπέστη ο Τζαντ και τι είδους ιατρική περίθαλψη του παρασχέθηκε, ο Ισραηλινός Στρατός αρνήθηκε να απαντήσει.
«Έριξαν μια πέτρα δίπλα του για να τον παγιδεύσουν»
Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) έχουν δηλώσει ότι ο Τζαντ πέταξε μια πέτρα και πως ήταν «τρομοκράτης» που «επιχείρησε να επιτεθεί στις δυνάμεις».
Ωστόσο η οικογένεια της Τζαντ καταγγέλλει ότι οι στρατιώτες προσπάθησαν να παγιδεύσουν τον 14χρονο, μετά τη δημοσιοποίηση βίντεο που έδειχνε έναν από τους στρατιώτες να πετάει ένα βαρύ αντικείμενο δίπλα στον Τζαντ και στη συνέχεια να το φωτογραφίζει.
«Έριξαν μια πέτρα δίπλα του για να τον παγιδεύσουν και να φανεί σαν να τους πέταξε πέτρες», είπε η μητέρα του Τζαντ, η Σάφα. «Μπορείτε να το δείτε στο βίντεο», είπε. «Όποιος δει το βίντεο θα το καταλάβει».
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων λένε ότι οι Ισραηλινοί στρατιώτες στη Δυτική Όχθη λειτουργούν με μια επιεική πολιτική «ανοιχτού πυρός», βάσει της οποίας πυροβολούν συχνά άτομα που δεν αποτελούν άμεση απειλή για τη ζωή τους, συμπεριλαμβανομένων παιδιών που πετούν πέτρες προς την κατεύθυνσή τους.
Ο Shai Parnes, από την ισραηλινή ομάδα ανθρωπίνων δικαιωμάτων B'Tselem, δήλωσε στο BBC ότι το βίντεο φαίνεται να δείχνει έναν στρατιώτη να τοποθετεί μια πέτρα δίπλα στον έφηβο, προκειμένου να δικαιολογήσει τον πυροβολισμό. «Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με βεβαιότητα αυτό που βλέπουμε – αν είναι πέτρα και αν προσπαθούν να τον ενοχοποιήσουν με αυτήν», είπε. «Αλλά νομίζω ότι όποιος το δει με ανοιχτό μυαλό θα καταλήξει πιθανώς σε αυτό το συμπέρασμα».
Μια τέτοια ενέργεια θα ήταν «απαράδεκτη», πρόσθεσε. «Αλλά έχουμε βρει και άλλες περιπτώσεις όπου οι ισραηλινές δυνάμεις, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, προσπάθησαν μετά την ενέργεια να ενοχοποιήσουν κάποιον Παλαιστίνιο. Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που βλέπουμε κάτι τέτοιο στην κάμερα».
Όταν ρωτήθηκαν συγκεκριμένα για τον ισχυρισμό ότι ο στρατιώτης είχε βάλει μια πέτρα δίπλα στον Τζαντ, οι IDF αγνόησαν την ερώτηση.
Πολλά στοιχεία για τις ακριβείς συνθήκες θανάτου του 14χρονου, συμπεριλαμβανομένου του πόσες φορές τον πυροβόλησαν και του του πότε και πού πέθανε, παραμένουν ασαφείς, επειδή οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις αρνήθηκαν να επιστρέψουν τη σορό και να απαντήσουν σε λεπτομερείς ερωτήσεις σχετικά με το περιστατικό.
Δεν είναι κάτι ασυνήθιστο για το Ισραήλ, το να αρνείται να επιστρέψει τις σορούς ανθρώπων που σκοτώθηκαν από τους IDF - σύμφωνα με πληροφορίες, οι ισραηλινές αρχές παρακρατούν επί του παρόντος τις σορούς 776 Παλαιστινίων ή άλλων υπηκόων που κατηγορούνται ή είναι ύποπτοι για διάπραξη επιθέσεων.
Όταν ρωτήθηκαν από το BBC, οι IDF αρνήθηκαν να απαντήσουν γιατί κράτησαν τη σορό του Τζαντ. Η μητέρα του Τζαντ είπε ότι είτε προσπαθούσαν να κρύψει κάτι, είτε ήταν απλώς μια μορφή σκόπιμης σκληρότητας.
«Ίσως το κάνουν μόνο για να μας εκνευρίσουν, να μας κάνουν να κουραστούμε, να εξαντλήσουν την υπομονή μας», είπε. «Αλλά είμαστε υπομονετικοί, έχουμε ελπίδα και θα συνεχίσουμε να περιμένουμε. Σήμερα, αύριο ή μετά από εκατό χρόνια, θα τον πάρουμε πίσω. Θεού θέλοντος, θα τον πάρουμε πίσω».
