Είναι γνωστό ότι εξαιτίας της κλιματικής κρίσης οι τέσσερις εποχές τείνουν πλέον να γίνουν δύο: χειμώνας και καλοκαίρι. Αυτό, όμως, που αρχίζουν πλέον να παρατηρούν οι επιστήμονες είναι η εμφάνιση νέων εποχών που προκαλούν οι δραστηριότητες του ανθρώπου.
Μια πρόσφατη έρευνα με τίτλο «Εποχές και Ανθρωπόκαινος εποχή» των Τόμας Σμιθ, επίκουρου καθηγητή στο Τμήμα Γεωγραφίας και Περιβάλλοντος του LSE, και Φελίτσια Λιου, λέκτορα στο Τμήμα Περιβάλλοντος και Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου του Γιορκ, χαρτογραφεί αυτές τις νέες εποχές. Συγκεκριμένα, στα παραδείγματά τους οι δύο επιστήμονες περιλαμβάνουν τις «ομιχλώδεις εποχές» σε χώρες όπως η Ταϊλάνδη και άλλες στη Νοτιοανατολική Ασία όταν ο ουρανός γεμίζει κάπνα επί πολλές εβδομάδες. Το φαινόμενο προκαλείται από την εκτεταμένη καύση βλάστησης για την αποψίλωση των δασών και τη δημιουργία γεωργικών εκτάσεων κυρίως κατά τις ξηρές περιόδους του χρόνου. Αναφέρονται, επίσης, και στην ετήσια «εποχή των σκουπιδιών», κατά την οποία παλιρροϊκά φαινόμενα, μεταξύ Νοεμβρίου και Μαρτίου, μεταφέρουν πλαστικά στις ακτές του Μπαλί στην Ινδονησία.
Κι ενώ νέες «εποχές» αναδύονται, άλλες χάνονται με σοβαρές συνέπειες για οικοσυστήματα και πολιτισμούς. «Αυτές οι δραστικές αλλαγές των εποχών αποσυγχρονίζουν τους κύκλους ζωής φυτών και ζώων, κάτι που έχει διαλυτικές επιδράσεις στις κοινότητες που εξαρτώνται οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά από αυτούς» εξηγούν οι επιστήμονες. Οι εποχές που εξαφανίζονται μπορεί να επιφέρουν δραστικές αλλαγές στη μεταναστευτική συμπεριφορά πολλών ζώων ή να οδηγήσουν ακόμη και σε παύση της. Κάτι που παρατηρείται με την κάμψη της αναπαραγωγικής περιόδου των θαλασσοπουλιών στη Βόρεια Αγγλία. Επίσης, η κλιματική αλλαγή σηματοδοτεί σχεδόν το τέλος των χειμερινών αθλητικών δραστηριοτήτων, καθώς το χιόνι πλέον σπανίζει στις περιοχές των Άλπεων.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι πιο συχνές είναι οι «συγκοπτόμενες εποχές», «ένα φαινόμενο», όπως εξηγούν, «που θυμίζει μουσικά μοτίβα όπου ο τόνος μετατοπίζεται, ξαφνικά και απροσδόκητα, τραβώντας το ενδιαφέρον του ακροατή». «Οι “συγκοπτόμενες εποχές” μεταφράζονται σε θερμότερα καλοκαίρια και ηπιότερους χειμώνες στις εύκρατες ζώνες, μεταβολή που συνεπάγεται ολοένα πιο συχνές και βίαιες ακραίες καιρικές συνθήκες». Το αποτέλεσμα; «Περισσότεροι άνθρωποι και οικοσυστήματα να βρίσκονται εκτεθειμένοι σε καταστάσεις έντονης, σωματικής και ψυχολογικής, πίεσης». Σε αυτές τις «εποχές» οι δύο επιστήμονες προσθέτουν εκείνες που ονομάζουν «εποχές αρρυθμιών», δανειζόμενοι, όπως εξηγούν, τον όρο από την καρδιολογία. Αναφέρονται σε ανωμαλίες ρυθμών που σχετίζονται με πρώιμες ανοίξεις ή περιόδους αναπαραγωγής, μεγαλύτερης διάρκειας καλοκαίρια ή καλλιεργητικές περιόδους και συντομότερους χειμώνες ή περιόδους χειμερίας νάρκης. Πλέον, ορισμένα εποχικά γεγονότα-κλειδιά, όπως η πτώση των φύλλων ή η άφιξη ορισμένων μεταναστευτικών ειδών, γίνονται όλο και πιο απρόβλεπτα.
* Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων, Εξωτερικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκής Ενέργειας και Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας
