«H εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας έδειξε την πολύ κακή κατάσταση της υγείας της Δημοκρατίας στην Ιταλία. Έχουμε μια μπλοκαρισμένη Δημοκρατία, που κατά κάποιον τρόπο βρίσκεται υπό μια επιτροπεία από τα πάνω. Το προηγούμενο έτος έριξαν τη δεύτερη κυβέρνηση του Τζιουζέπε Κόντε, που είχε πάρα πολλά όρια, αλλά που μετά από πολλά χρόνια προσπάθησε να εφαρμόσει δειλά-δειλά μια σοσιαλδημοκρατική πολιτική. Με πολλές αντιφάσεις και ανεπάρκειες. Αλλά τουλάχιστον κάτι κατάφερε και έκανε, όπως το εγγυημένο Εισόδημα του Πολίτη» τόνισε στην ΑΥΓΗ ο Τομάζο Μοντανάρι, ο δημοκρατικός ακτιβιστής, πρύτανης του Πανεπιστημίου Ξένων της Σιένα, κριτικός τέχνης, συγγραφέας και ριζοσπάστης καθολικός, όπως αυτοπροσδιορίζεται ο ίδιος.
Όταν ο Λουίτζι Ντι Μάιο πρότεινε στον Μοντανάρι τη θέση του υπουργού Πολιτισμού το 2018, ο τελευταίος αρνήθηκε να συμμετάσχει σε μια κυβέρνηση με τη Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι.
Συνέντευξη στον Αργύρη Παναγόπουλο
- Πώς είδατε την επανεκλογή του Ματαρέλα στην Προεδρία της Δημοκρατίας μετά από έξι ημέρες, στην όγδοη ψηφοφορία, και με μια μεγάλη πλειοψηφία 759 ψήφων;
Με τη λήξη της θητείας του Ματαρέλα υπήρξαν μόνο δύο επιλογές. Ή ο Ντράγκι θα γινόταν Πρόεδρος της Δημοκρατίας και θα είχαμε μια τεχνοκρατική κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να συνεχίσει να κυβερνά, κάτι που δεν προβλέπεται από το ιταλικό σύνταγμα. Ή θα παρέμενε ο Ματαρέλα. Δεν νομίζω ότι ο Ματαρέλα έμεινε γιατί υπήρχαν προβλήματα με την εκλογή ενός νέου Προέδρου της Δημοκρατίας στη Βουλή. Ήταν μια προαποφασισμένη απόφαση. Ο Ματαρέλα έμεινε για να στηρίξει τον Ντράγκι. Θα έλεγα ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα είδος αναστολής του συντάγματος. Για να είναι πιο κατανοητό στην Ελλάδα, θα έλεγα ότι φτιάξαμε την τρόικα από μόνοι μας.
Η επιλογή να πέσει η κυβέρνηση του Κόντε για να τη διαδεχθεί η κυβέρνηση του Ντράγκι αποτέλεσε επιλογή των ελίτ, των τραπεζών, του χρηματοοικονομικού και κερδοσκοπικού τομέα. Δεν νομίζω να χρειάζεται να εξηγήσω σε έναν Έλληνα ποιος είναι ο Μάριο Ντράγκι ή ποιος είναι ο Ματέο Ρέντζι, που έριξε τη δεύτερη κυβέρνηση του Κόντε. Ο σχηματισμός της κυβέρνησης Ντράγκι έθεσε τους όρους και εξάρτησε όλες τις επόμενες επιλογές. Το Ιταλικό Κοινοβούλιο δεν μετράει πλέον σε τίποτα. Η κυβέρνηση συνεχίζει να εκδίδει διατάγματα με τη στήριξη του Προέδρου της Δημοκρατίας Ματαρέλα.
- Πώς είδατε το γεγονός ότι όλα τα μεγάλα κόμματα απείχαν ή ψήφιζαν λευκό στις πρώτες ψηφοφορίες για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας;
Αυτές τις ημέρες ζήσαμε μια μεγάλη κοροϊδία. Δεν είναι τυχαίο ότι στην Ιταλία ψηφίζει κάτω από το 50% του εκλογικού σώματος και ότι κάθε φορά ψηφίζουν διαρκώς και λιγότεροι πολίτες. Οι περισσότεροι πολίτες δεν ασχολούνται και δεν εκπροσωπούνται από την πολιτική. Το Κοινοβούλιο δεν αποτελεί το ζωντανό κύτταρο της Δημοκρατίας και της χώρας, αλλά απλώς προσπαθεί να ολοκληρώσει τη θητεία του και δεν θέλει μια κυβερνητική κρίση που μπορεί να οδηγήσει σε εκλογές, γιατί με τη μείωση του αριθμού των βουλευτών και των γερουσιαστών οι περισσότεροι θα συνταξιοδοτούνταν de facto. Την ίδια στιγμή, δεν υπάρχουν μεγάλες ηγετικές φυσιογνωμίες και υψηλοί πολιτικοί στόχοι και προγράμματα.
Υπάρχει και ένα θεσμικό πρόβλημα. Το σύνταγμά μας έχει φτιαχτεί για ένα πολιτικό σύστημα με απλή αναλογική και όχι με ένα είδος πλειοψηφικού και ακόμη χειρότερα με την αποδοχή του πλειοψηφικού στην καθημερινή πολιτική λειτουργία του με έναν διπολισμό που μας τον επιβάλλουν εδώ και χρόνια. Δεν υπάρχουν επίσης τα μεγάλα λαϊκά και συμμετοχικά κόμματα, αλλά ανίκανοι αρχηγοί και ηγέτες. Βρισκόμαστε μπροστά σε μια κρίση της αντιπροσωπευτικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Για να μην γίνει οριστική αυτή η κρίση, θα πρέπει να επιστρέψουμε στην απλή αναλογική.
- Μετά την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας υπάρχει η πιθανότητα μιας νέας αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού με τον διαχωρισμό του ρόλου του κάθε κόμματος ή του συνασπισμού των κομμάτων; Είδαμε τον Σαλβίνι και τον Κόντε να αντιμετωπίζουν δυσκολίες, τον Λέτα να είναι ικανοποιημένος από την επανεκλογή του Ματαρέλα, τη Μελόνι να προτείνει για Πρόεδρο την επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, που άρεσε όμως και στον Λέτα...
Οχι. Για αρκετές ημέρες ζήσαμε μια θεατρική παράσταση. Ένα θεατράκι που δεν αφήνει πίσω του τίποτα. Οι πολιτικές δυνάμεις θα παραμείνουν όπως έχουν και η δημοκρατία μας θα παραμείνει μπλοκαρισμένη. Ή θα επιστρέψουμε στην απλή αναλογική και θα έχουμε στη Βουλή την πραγματική εκπροσώπηση της κοινωνίας και την εκπροσώπηση της κοινωνικής αντιπαράθεσης, ή θα συνεχίσουμε να διολισθαίνουμε ως Δημοκρατία και χώρα.
Στο Κοινοβούλιο δεν εκπροσωπείται πλέον η πολιτική, οικονομική και κοινωνική αντιπαράθεση που υπάρχει στους δρόμους. Τη στιγμή που προχωρούσαμε στην επανεκλογή του Ματαρέλα, η αστυνομία της κυβέρνησης Ντράγκι έδερνε με τα ΜΑΤ τους νέους που διαμαρτύρονταν για την εναλλαγή του σχολείου και της επαγγελματικής εκπαίδευσης με την πρακτική εξάσκηση στις επιχειρήσεις και μάλιστα μετά τον θάνατο ενός νεαρού σπουδαστή-ειδικευόμενου σε πρακτική εξάσκηση. Οι μαθητές των Λυκείων βγήκαν στους δρόμους ζητώντας το τέλος της δωρεάν πρακτικής εξάσκησης ως εναλλακτικής εκπαίδευσης. Αυτό είναι το αποκαλούμενο «Καλό Σχολείο» που μας άφησε ο Ρέντζι.
Με το κύμα κατά των απολύσεων, τη γενική απεργία της CGIL, τις αντιδράσεις των μαθητών βλέπουμε να υπάρχει μια κοινωνική σύγκρουση που δεν εκπροσωπείται στο Κοινοβούλιο για να δοθούν λύσεις. Στο σημερινό Κοινοβούλιο δεν υπάρχει κανένας που να εκπροσωπεί τους πιο φτωχούς, τους ασθενέστερους, τις γυναίκες, τους νέους, την εξαρτημένη και μαύρη εργασία, τους χαμηλοσυνταξιούχους. Χωρίς την αναλογική δεν θα φτάσει ποτέ κανένα από τα αιτήματά τους στο Κοινοβούλιο. Γι’ αυτό οι περισσότεροι από αυτούς δεν ψηφίζουν πια. Η Ιταλία δεν είναι πλέον μια χώρα για τους νέους, τις γυναίκες και τους εργαζόμενους. Η επανεκλογή του Ματαρέλα αποτέλεσε μια κακή είδηση.